Mùa xuân, cũng vì thế, luôn là đề tài quen thuộc của thơ, ca, nhạc, họa, là nguồn cảm hứng bất tận cho các nghệ sĩ. Mà, vì thế, rất nhiều sáng tác nghệ thuật khi lấy nguồn cảm hứng từ mùa xuân cũng đã phản ánh được cách tri nhận của nghệ sĩ trước những giai đoạn lịch sử rất đặc biệt của cách mạng Việt Nam.
Sau thời kỳ 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp và 5 năm khắc phục hậu quả chiến tranh, năm 1960 là một cột mốc đặc biệt của lịch sử dân tộc, là lúc miền Bắc thật sự bắt tay vào xây dựng CNXH và cũng là lúc mà Chiến lược giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đã được hoạch định.
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng diễn ra từ ngày 5 đến 10/9/1960 tại Hà Nội đã đề ra 2 nhiệm vụ chiến lược: "Đẩy mạnh công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc, củng cố miền Bắc thành cơ sở ngày càng vững chắc cho cuộc đấu tranh giành thống nhất Tổ quốc; Ra sức hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị tàn bạo của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai; Thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh".
Cảm hứng từ thực tiễn này đã mang đến những câu thơ phơi phới lạc quan của nhà thơ Tố Hữu trong bài "Bài ca mùa xuân 1961" với "...Kế hoạch năm năm. Mời những đoàn quân/ Mời những bàn chân, tiến lên phía trước/ Tất cả dưới cờ, hát lên và bước!...". Tinh thần "Tất cả dưới cờ, hát lên và bước!" ấy tiếp tục được hun đúc, lan tỏa và trở thành sức mạnh của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, tạo nên Đại thắng mùa xuân năm 1975, thống nhất đất nước, non sông thu về một dải.
Cái Tết đầu tiên của hòa bình (1976) đã cho nhạc sĩ Văn Cao những cảm xúc đặc biệt, để ca khúc "Mùa xuân đầu tiên" ra đời - một mùa xuân bình thường, có "khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông" cũng là "một mùa xuân mơ ước", cơ hội bằng vàng để nhân lên những giá trị nhân văn sâu sắc, để con người nhận chân ra giá trị của chính mình, để thương, yêu nhau là cần thiết và trên hết.
"...Từ đây người biết quê người/ Từ đây người biết thương người/ Từ đây người biết yêu người...". Những ca từ ấy của nhạc sĩ Văn Cao, dẫu mộc mạc như rơm rạ ngoài đồng, nhưng là khát vọng ngàn đời của một dân tộc yêu chuộng hòa bình, vừa bước ra khỏi bối cảnh bom rơi, đạn nổ của chiến tranh.
Có thống nhất đất nước, có hòa bình nhưng chặng đường 50 mùa xuân qua đất nước vẫn trải qua vô vàn khó khăn, với chiến tranh vẫn kéo dài nhiều năm sau đó ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc, rồi cả "chiến tranh" với cơ chế quản lý tập trung quan liêu, bao cấp đi ngược xu thế phát triển mạnh mẽ của quốc tế hóa, toàn cầu hóa về kinh tế.
Công cuộc đổi mới cơ chế quản lý kinh tế theo định hướng của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986) của Đảng; rồi công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng được đẩy mạnh ở các kỳ Đại hội tiếp theo của Đảng... đều đánh dấu những sự bứt phá ngoạn mục, những bước ngoặt có tính lịch sử của Cách mạng Việt Nam trên mọi lĩnh vực, để có cơ đồ như cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nhận định và được Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng thông qua, đưa vào Nghị quyết Đại hội: "Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng, đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay".
Đó cũng chính là những tiền đề để Việt Nam vững tin bước vào xuân mới 2025 - mốc thời gian có tính chất bản lề mà như Tổng Bí thư Tô Lâm đã quán triệt là "Kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam". Đó là kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh dưới sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam để xây dựng thành công nước Việt Nam XHCN, dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu.
Nói năm 2025 có tính chất bản lề, vì đây là năm kết thúc việc thực hiện các mục tiêu đã được Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đề ra. Đây cũng là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng, 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 80 năm thành lập nước và là năm tiến hành Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Ngay khi năm cũ 2024 chuẩn bị khép lại để đón xuân mới 2025, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư Tô Lâm, toàn bộ hệ thống chính trị, toàn quân toàn dân đã bắt tay ngay vào việc thực hiện một cuộc bứt phá lịch sử trong việc sắp xếp lại bộ máy để hướng đến TINH - GỌN - HIÊåU QUẢ, nhằm đáp ứng những yêu cầu phát triển của đất nước trong bối cảnh mới. Cùng với đó là những quyết sách mạnh mẽ để tạo động lực cho kinh tế - xã hội phát triển ở tầm mức mới, là những cam kết của lãnh đạo Đảng, Nhà nước trước toàn dân trong việc tiếp tục đẩy mạnh "cuộc chiến" chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.
Tất cả đang lan tỏa trong đời sống với tinh thần xốc tới, khí thế mới, quyết tâm mới, là tiền đề ươm mầm cho những cảm hứng bất tận để sức sáng tạo của văn nghệ sĩ tỏa sáng.
