Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô có diện tích 26.848ha, trải dài trên địa bàn 3 tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Phú Yên. Khu bảo tồn được đánh giá là nơi còn sót lại nhiều loài động vật đặc hữu, hệ sinh thái cũng như các loại gỗ quý hiếm. Chính vì lẽ đó mà trong nhiều năm qua, Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô luôn là “miếng mồi” béo bở cho cánh “lâm tặc” đua nhau chặt phá cũng như săn bắn động vật quý hiếm. Những ngày cuối tháng 8/2021, sau nhiều lần hẹn, phóng viên cũng có dịp theo chân lực lượng tuần tra, bảo vệ rừng nơi đây để ghi lại cảnh “lâm tặc” đang tàn phá cánh rừng quý hiếm này.
Có mặt tại khu vực lán trại ứng trực 616 (đóng chân trên địa bàn xã Ia Hdreh, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai)18h tối, khi cả đoàn đang chuẩn bị bữa cơm tối thì nhận được tin báo, có một nhóm “lâm tặc” đang chuẩn bị rời khỏi rừng hướng về địa phận tỉnh Gia Lai. Bỏ dở bữa cơm, trong cơn mưa rừng nặng hạt, 5 cán bộ trong tư thế sẵn sàng tức tốc lên đường. Bất chấp hiểm nguy, những chiếc xe máy lao vun vút trên con đường mòn trơn trượt, đầy nguy hiểm. Mục tiêu là quyết tâm phải bắt bằng được những kẻ phá rừng. Khi đoàn cán bộ vừa đến cửa rừng cũng là lúc chạm trán nhóm “lâm tặc”. Lúc này, hơn chục “lâm tặc” vội vã vứt lại xe độ chế và tang vật bỏ chạy thục mạng vào rừng. Cố sức bám đuổi theo một “lâm tặc” và phải chạy bộ hàng cây số, nhóm cán bộ mới bắt kịp đưa đối tượng về.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng đã thu giữ 6 chiếc xe máy độ chế, 2 cưa lốc, 1 khẩu súng săn độ chế cùng hơn 100kg gỗ trắc quý hiếm đã được cắt nhỏ. Do đối tượng sinh sống trên địa bàn huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai nên lãnh đạo Khu bảo tồn Ea Sô phải gọi điện cho Hạt Kiểm lâm huyện Krông Pa, Gia Lai phối hợp xử lý. Khoảng 3 tiếng sau, đoàn công tác của Hạt Kiểm lâm huyện Krông Pa cũng có mặt tại hiện trường sau khi vượt hơn 50km đường rừng để tiếp nhận đối tượng cũng như đưa tang vật về xử lý.
2 ngày sau, trong lúc tuần tra, bảo vệ rừng, tổ công tác tại chốt ứng trực 616 nhận được tin báo, có một nhóm “lâm tặc” đang chở gỗ từ rừng Ea Sô về Gia Lai. Khi cả tổ đi đến khu vực giáp ranh giữa 2 tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai thì giáp mặt với nhóm lâm tặc. Phát hiện lực lượng chức năng, nhóm “lâm tặc” khoảng 15 đối tượng đi trên những chiếc xe độ chế, chở đầy gỗ tăng tốc bỏ chạy.
Sau chừng 10 phút rượt đuổi, tổ công tác đã bắt được 1 đối tượng chở theo tang vật là những khúc gỗ cẩm lai quý hiếm. Nhưng lúc này, đã sang đến địa phận tỉnh Gia Lai, không còn thuộc phạm vi của Khu bảo tồn. Đối tượng bị bắt không hợp tác, chống đối và gọi điện cho đồng bọn đến giải cứu. Chưa đầy 30 phút sau, hàng chục đối tượng, tay lăm lăm dao, hung khí, kéo đến. Yếu thế trước “lâm tặc” đông đảo và hung hãn, lực lượng khu bảo tồn đành phải rút lui…
Trên đây chỉ là hai trong số hàng trăm vụ vây bắt “lâm tặc”của lực lượng quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô trong thời gian qua. Đã có nhiều cán bộ bảo vệ rừng nơi đây bị “lâm tặc” tấn công bị thương. Tuy nhiên, việc xử lý “lâm tặc” phá rừng đang còn nhiều vấn đề bất cập.
Trao đổi với phóng viên, anh Trần Văn Khánh (nhân viên Trạm Kiểm lâm số 2, Khu bảo tồn Ea Sô), được tăng cường vào chốt bảo vệ rừng 616, giáp ranh tỉnh Gia Lai cho biết, đã có nhiều vụ việc tương tự diễn ra, “lâm tặc” tổ chức lực lượng giải cứu đồng bọn và cướp lại tang vật. Thậm chí có nhiều vụ lực lượng bảo vệ rừng bị chúng đánh trọng thương. Còn ông Bàn Tiên Thái (Trạm phó Trạm Kiểm lâm số 3, Khu bảo tồn Ea Sô), được tăng cường vào chốt bảo vệ rừng 616 cho biết thêm, lâm tặc ở vùng giáp ranh, đặc biệt từ địa bàn tỉnh Gia Lai qua ngày càng liều lĩnh và manh động.
“Đã có nhiều lần chúng hành hung, thậm chícòn có ý định tước đi mạng sống của cán bộ khu bảo tồn, hòng làm anh em bảo vệ rừng bảo tồn lo sợ, nhụt chí. Đã có 2 trường hợp anh em bị bắn, 3 trường hợp khác bị chúng đâm trọng thương khi đang nằm nghỉ trong lán trại”, ông Thái nêu.
Ông Lê Minh Tiến, Giám đốc Khu bảo tồn Ea Sô thừa nhận, thời gian qua lợi dụng tình hình dịch bệnh COVID-19, lâm tặc đã ngang nhiên, ồ ạt tấn công vào rừng bảo tồn thiên nhiên Ea Sô để săn bắn, chặt phá gỗ quý hiếm. Điều đáng lo nhất hiện nay là khi công tác bảo vệ rừng, bảo vệ đa dạng sinh học của Khu bảo tồn đang gặp rất nhiều khó khăn do thiếu lực lượng, trang thiết bị và thiếu đầu tư. Đặc biệt là sự thiếu phối hợp đồng bộ giữa các địa phương.
“Hiện nay, việc bảo vệ rừng giáp ranh phải đi đường vòng, qua hai tỉnh Gia Lai và Phú Yên. Bắt được “lâm tặc” ở những vùng giáp ranh thì hầu như không thể đưa về Đắk Lắk để xử lý vì quãng đường quá xa và phải đi qua địa bàn của “lâm tặc”, rất nguy hiểm cho nhân viên bảo vệ rừng trong các cuộc đối đầu không cân sức”, ông Tiến nói.
Cũng theo ông Lê Minh Tiến, có hai vấn đề mấu chốt cần sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh Đắk Lắk cũng như hai tỉnh Gia Lai và Phú Yên trong công tác bảo vệ rừng ở Ea Sô. Đó là các ngành chức năng tỉnh bạn cần tăng cường tuần tra, chốt chặn để các đối tượng không thể xâm nhập vào rừng Ea Sô...
