Khi mức thu phí ATM nội mạng đã chính thức được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho phép kèm theo một loạt các yêu cầu về đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin ATM, quản lý vận hành ATM… với ngân hàng phát hành thẻ. Thì đến nay vẫn chưa có ngân hàng thương mại (NHTM) nào công bố kế hoạch đầu tư mở rộng, nâng cấp hệ thống cây ATM để tạo thuận lợi cho người rút tiền.
Nhất là kế hoạch tăng cường cây ATM lưu động đến các khu vực đông người dùng thẻ như khu công nghiệp, trường đại học, siêu thị… vào dịp Tết này để tránh cảnh ATM hết tiền, quá tải và cảnh chủ thẻ phải chen chân chờ rút tiền tại cây ATM. Các ngân hàng vẫn chỉ lo việc ồ ạt phát hành thêm thẻ hoặc “nhứ” người sử dụng thẻ ATM bằng các dịch vụ tăng thêm để nhằm mục đích thu phí.
Đón thêm nguồn phí rút tiền nội mạng, in sao kê tài khoản… chảy về, từ ngày 15/12/2012 đến hết 31/1/2013, ACB đã công bố triển khai đợt khuyến mại “Lướt thẻ vui xuân, nhân 5 điểm thưởng”. Ngân hàng Sacombank thì nhanh chân trở thành ngân hàng đầu tiên triển khai dịch vụ chuyển tiền qua thẻ - nhận tiền bằng điện thoại di động với nhiều tiện ích khác tại tất cả các cây ATM...
Ngoài các chính sách hốt phí của từng ngân hàng, liên minh thẻ của 18 ngân hàng tham gia sẽ lôi kéo gần 15 triệu chủ thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước sử dụng các kênh giao dịch điện tử của ngân hàng phát hành thẻ như ATM, Internet banking, mobile banking, SMS banking để giao dịch chuyển khoản liên ngân hàng tới chủ thẻ nội địa, thẻ quốc tế của ngân hàng khác mà không cần đến quầy giao dịch của ngân hàng. Với các dịch vụ này, số lượng giao dịch chuyển tiền liên ngân hàng qua thẻ năm ngoái đã tăng trưởng gấp 6 lần so với trước.
Thống kê của NHNN cho thấy, tổng chi phí liên quan đến đầu tư, vận hành hệ thống ATM năm ngoái của các NHTM ở mức 3.700 tỷ đồng. Nhưng phần thu về chỉ đạt khoảng 1.700 tỷ đồng. Và như vậy, hoạt động kinh doanh ATM của các NHTM còn lỗ tới 2.000 tỷ đồng. Trong khi đó, số tiền chủ tài khoản thường xuyên để trong thẻ ATM của các ngân hàng có thời điểm lên tới 40.000 tỷ đồng và chỉ được hưởng lãi suất tượng trưng là 2%/năm, rẻ hơn tiền gửi ngắn hạn đến 6-7%/năm.
Một số NHTM giải thích rằng: Đây là nguồn tiền “động”, không kỳ hạn, buộc các ngân hàng phải dự phòng một nguồn tiền tương tự để phục vụ nhu cầu rút tiền bất cứ lúc nào nên việc sử dụng khoản tiền mặt trong thẻ là không hiệu quả. Đây cũng chính là lý do để các NHTM được phép thu phí giao dịch ATM nội mạng từ ngày 1/3 sắp tới. Tuy nhiều NHTM than lỗ đối với hoạt động thẻ ATM, nhưng năm ngoái, DongABank đã tiếp tục phát hành 600.000 thẻ mới, nâng tổng số thẻ lên con số trên 6 triệu; Vietcombank tại TP HCM cũng tuyên bố phát hành mới 1 triệu thẻ.
Các ngân hàng khác như ACB, Maritime Bank, Techcombank… cũng liên tục phát hành thêm thẻ hoặc gia tăng thêm các tiện ích với chủ thẻ nhằm thu phí. Các ngân hàng lớn hơn như VietinBank, Agribank lượng thẻ ATM phát hành ra cũng đã ở mức 4-6 triệu thẻ. Với số lượng thẻ khổng lồ trên, chưa tính khoản phí rút tiền nội mạng, ngoại mạng…
Chỉ với khoản phí thường niên là 60 ngàn đồng/năm, các ngân hàng phát hành nhiều thẻ đã có thể thu về từ 300-360 tỷ đồng mỗi năm. Số tiền này đủ để đầu tư mới 600-700 cây ATM. Còn nếu chỉ chi phí vận hành, khấu hao… cho số lượng cây ATM ít ỏi, chừng một vài ngàn cây của từng ngân hàng, sao có thể kêu lỗ?
