Không cào bằng lãi suất cho vay
Theo quyết định của NHNN, cùng với quy định trần lãi suất huy động, NHNN cũng áp trần lãi suất cho vay ngắn hạn, nhưng đối với mỗi loại trần áp dụng đều có sự linh hoạt, đáp ứng yêu cầu điều hành theo chủ trương của Chính phủ. Đối với trần lãi suất huy động, đã có sự thay đổi so với thời gian trước, đó là chỉ quy định trần lãi suất tiền gửi VND không kỳ hạn và dưới 12 tháng, còn kỳ hạn từ 12 tháng trở lên do các tổ chức tín dụng (TCTD) ấn định trên cơ sở cung - cầu vốn thị trường.
Việc quy định trần lãi suất cho vay chỉ áp dụng đối với 4 lĩnh vực ưu tiên gồm nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa là phù hợp với chủ trương của Chính phủ. Nếu áp dụng một mức trần lãi suất cho vay chung sẽ dẫn đến tình trạng cào bằng lãi suất cho vay đối với tất cả các đối tượng khách hàng, không phân biệt được các đối tượng cần khuyến khích và đối tượng không khuyến khích.
Đối với các lĩnh vực ưu tiên cần có một mức lãi suất thấp hơn; trong khi đó, đối với các lĩnh vực không khuyến khích, là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, phải kiểm soát chặt chẽ theo chủ trương của Chính phủ, thì lãi suất cho vay có thể cao hơn. NHNN khẳng định việc điều chỉnh giảm trần lãi suất huy động và cho vay ngắn hạn như trên đảm bảo hài hòa lợi ích của người gửi tiền, người vay và các TCTD.
Theo đó, người gửi tiền vẫn có lãi suất thực dương; DN được tiếp cận vốn với lãi suất thấp hơn, đặc biệt là đối với 4 lĩnh vực ưu tiên; còn NH đảm bảo được chi phí hoạt động, dự phòng chi trả và có lợi nhuận ở mức hợp lý.
7 nguyên nhân khiến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn
Tuy nhiên, DN không dễ để tiếp cận vốn giá rẻ. Ông Phạm Thiện Long, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Phát triển TP Hồ Chí Minh (HDBank) cho rằng, lãi suất không phải là yếu tố quyết định để giữa DN với NH không có sự lưu thông với nhau. Hiện tại, các NH sẵn sàng chấp nhận lợi nhuận ít hoặc không nhiều, chỉ cần 1% hoặc 2%, nếu DN tiếp cận nguồn vốn này có hoạt động kinh doanh, khả năng tài chính tốt, đủ đảm bảo cho NH thu hồi được vốn. Tuy vậy, hiện nhiều DN không đáp ứng được điều kiện đó.
Hầu hết nguyên nhân dẫn đến NH không thể cho DN vay vốn đều bắt nguồn từ phía DN. Đó là nhận định tại một báo cáo của NHNN chi nhánh TP HCM. Theo đó, có 7 nguyên nhân chính khiến NH khó tìm được khách hàng.
Thứ nhất, hầu hết các DN đều đang trong tình trạng có nợ quá hạn hoặc nợ xấu cao tại NH. Thứ hai, các DN chưa có phương án kinh doanh hiệu quả. Thứ ba, các chỉ số an toàn trong hoạt động DN bị suy giảm đáng kể. Thứ tư, NHNN chưa có hướng dẫn và quy định cụ thể về cho vay mới trả nợ cũ nên các NH không thể thực hiện. Thứ năm, NH gặp nhiều khó khăn trong việc xác minh tính minh bạch và lành mạnh của DN bởi đến hết tháng 5, DN chưa kiểm toán, báo cáo tài chính chưa rõ ràng. Thứ sáu, thực tế món vay dư nợ cũ được các NH thẩm định cho vay dựa trên tài sản đảm bảo là bất động sản nhưng hiện tại giá trị này bị giảm nên hạn mức tín dụng bị giảm theo so với món vay trước. Thứ bảy, khó khăn chung của các DN là hàng tồn kho nhiều, tìm đầu ra cho sản phẩm khó khăn, thời gian làm thủ tục thế chấp mất nhiều thời gian…
