Rút vào mua bán bí mật
Sáng 10/1, tại nhiều cửa hàng, bảng thông báo giá vàng miếng đã được gỡ xuống, các tủ trưng bày vàng miếng cũng trống trơn, như một cách thông báo đến cơ quan chức năng rằng họ đã thực hiện theo chủ trương đề ra.
Chủ một cửa hàng vàng không thuộc mạng lưới của các đơn vị được cấp phép kinh doanh vàng miếng trên phố Cầu Giấy, Hà Nội cho biết: Cho đến thời điểm này, cửa hàng của anh chưa hề nhận được bất kỳ thông báo nào về việc phải dừng kinh doanh vàng miếng. Tất cả những thông tin anh có được về việc dừng kinh doanh đều từ báo, đài. Tuy nhiên, cửa hàng vẫn thực hiện việc dừng mua bán vàng miếng, và chỉ giao dịch vàng trang sức. Người chủ cửa hàng này cũng chia sẻ do thời gian gần đây, thị trường vàng miếng giao dịch trầm lắng, nên mấy tháng nay, cửa hàng của anh cũng không mặn mà gì với sản phẩm này. Theo đó, lượng vàng miếng tồn trong kho của cửa hàng cũng không nhiều, chỉ dăm chục lượng bao gồm cả SJC cũng như vàng thương hiệu khác.
“Số vàng này, chúng tôi sẽ mang đến các điểm kinh doanh vàng được cấp phép bán với tư cách là một khách hàng. Song, bán như thế thì chúng tôi cũng không được giá, nên nếu có khách hỏi mua, chúng tôi vẫn sẽ tranh thủ bán, như thế sẽ được giá cao hơn”, chủ cửa hàng thẳng thắn chia sẻ.
Tại một cửa hàng vàng khác cũng không nằm trong diện được cấp phép trên phố Láng, khi chúng tôi hỏi về giá giao dịch của vàng miếng, cửa hàng vẫn báo giá bình thường và nhân viên ở đây cũng sẵn sàng chào mời khách giao dịch vàng miếng như chưa hề có quy định cấm. Hiện tượng này không phải hiếm, và không chỉ ở Hà Nội mà ngay tại thị trường TP Hồ Chí Minh, nhiều thông tin cũng cho biết dù bên ngoài, các cửa hàng vàng đều có vẻ im ắng, nhưng thực chất, thị trường vàng miếng vẫn có những sóng ngầm. Các chủ cửa hàng cũng rút vào hoạt động bí mật: không trưng bày, không báo giá công khai, nhưng sẵn sàng cung cấp cho khách hàng vàng miếng SJC với số lượng bao nhiêu cũng có, miễn là khách hàng chấp nhận mức giá mà họ đưa ra.
Biến tướng dưới hình thức cầm đồ
Một hiện tượng đáng nói đó là không chỉ kinh doanh sau tủ kính, một số cửa hàng vàng ở TP HCM đã “lách” quy định bằng cách bổ sung thêm giấy phép cầm đồ vào danh mục kinh doanh của mình. Theo đó, họ sẵn sàng cầm vàng miếng trong vài ba ngày với mức giá ngang bằng hoặc thấp hơn giá mua vào – bán ra của Công ty SJC, lãi suất bằng 0. Tức là cũng chẳng khác với hình thức mua bán là bao, chỉ khác một chút vì nó được khoác vỏ bọc “cầm đồ”, nên hoạt động trở nên hợp pháp và công khai.
Một chuyên gia kinh tế nhận định: hiện tượng các chủ tiệm vàng bán chui, lách luật không có gì lạ, vì từ trước đến nay, việc mua bán vàng miếng đã từng mang lại cho các của hàng này một món lợi không nhỏ. Hơn nữa, nhu cầu mua bán của người dân là có thực, nên giống như một vòi nước, bóp chỗ này, sẽ dễ phình chỗ khác. Để chủ trương được triển khai một cách triệt để, NHNN cần có kế hoạch thanh tra, kiểm soát chặt chẽ, nếu không, thị trường dễ hình thành cái gọi là “vàng chợ đen”.
Về vấn đề này, chia sẻ với báo giới, ông Nguyễn Hoàng Minh PGĐ NHNN chi nhánh TP HCM cho biết, cơ quan này cũng đã nắm được hình thức biến tướng này từ tháng 5/2012, khi Nghị định 24 có hiệu lực thi hành. Đây là một hình thức lách quy định của các chủ tiệm vàng, phía NHNN chi nhánh TP HCM đã có cuộc họp với Công an, Quản lý thị trường, báo cáo lên NHNN cũng như UBND TP để có biện pháp xử lý.
Trước mắt, các đoàn thanh, kiểm tra liên ngành, bao gồm thanh tra của NHNN, Công an và Quản lý thị trường đã được thành lập và sẽ tiến hành kiểm tra, giám sát hoạt động mua bán vàng miếng. Trong khoảng chục ngày đầu tiên, khi mà mạng lưới kinh doanh vàng miếng được sắp xếp lại, các vi phạm nếu có sẽ chỉ bị nhắc nhở, còn sau đó sẽ bị xử phạt mạnh tay cả bên mua lẫn bên bán.
Như vậy, với việc hạn chế mua bán, chỉ những đơn vị, cơ sở được cấp phép mới được mua bán vàng miếng, giao dịch vàng miếng được coi như hoạt động mua bán ngoại tệ. Những người có nhu cầu mua bán mặt hàng này chỉ có thể đến giao dịch tại những địa điểm mà NHNN cấp phép. Thế nên, ngay trong ngày đầu tiên, dù vàng giảm giá, không khí giao dịch có phần trầm lắng. Cả người mua và người bán đều có tâm lý thăm dò, chờ đợi.
| Quản lý thị trường vàng theo quy định mới tại TP HCM: Ông Nguyễn Văn Dưng, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý Việt Nam – Chủ tịch Thành hội TP HCM cho biết, ngay trong ngày đầu thực hiện quy định về quản lý kinh doanh vàng miếng, do chưa nắm rõ quy định nên nhiều hội viên đã điện thoại đến Thành hội để hỏi. Những ngày trước đó, các DN kinh doanh vàng lớn trên địa bàn TP như SJC, Doji, ACB, Đông Á… đã chớp thời cơ, chuẩn bị một lượng lớn vàng nhẫn ép vỉ để tung ra bán. Do lượng vàng miếng SJC lưu thông trên thị trường không đủ đáp ứng. Trong khi vàng nhẫn ép vỉ được các tổ chức kinh doanh kiểm soát chặt chất lượng, giá bán lại rẻ hơn vàng miếng SJC nên lập tức thu hút được khá đông người mua. Ông Dưng cho hay, mấy ngày nay, tại một số khu vực; nhất là ở các tỉnh, thành lân cận, do không nắm rõ quy định nên nhiều người dân đã hoang mang, đem lượng vàng miếng dự trữ đi bán. Gặp lúc các DN, cửa hàng kinh doanh vàng từ chối mua vào do hạn ngưng mua bán đã cận kề, thì lợi dụng thời cơ này, những điểm được phép thu mua đã ép giá khiến người bán vàng chịu thiệt. Hiện tại, số điểm được phép mua, bán vàng miếng ở TP HCM đã giảm khoảng 70% so với trước, chỉ còn chừng 900 điểm. Trong khi đó, việc mua bán vàng miếng trước nay của người dân chủ yếu dựa trên chữ tín với các cửa hàng, DN kinh doanh vàng… Theo ông Dưng, ngoài chuyện không quen với việc đem bán vàng miếng cho các ngân hàng do thủ tục nhiêu khê; DN kinh doanh vàng sẵn sàng phục vụ cả ngày lẫn đêm, thì ngân hàng lại chỉ làm việc trong những giờ nhất định trong ngày. Nên vào những giờ ngân hàng đóng cửa, người dân muốn mua, bán vàng miếng sẽ không có chỗ giao dịch hoặc phải đem lượng tài sản lớn đi khá xa, càng thêm rủi ro. Đây chính là nguyên nhân dẫn tới tình trạng giao dịch ngầm vàng miếng bùng phát. Nhất là khi đến nay phía NHNN vẫn chưa có văn bản nào quy định về mức xử phạt hoặc quy định coi việc mua bán vàng miếng như mua bán ngoại tệ để áp dụng. Với lĩnh vực kinh doanh vàng trang sức, ông Dưng cho biết, Thành hội cũng đang kiến nghị NHNN nên xem xét nới lỏng quy định. Những DN nào đã có giấy phép kinh doanh vàng trang sức rồi thì không nên buộc phải xin cấp phép lại, trừ những DN có nhu cầu gia công, sản xuất vàng trang sức mới. Lý do, mua bán vàng trang sức là loại hình kinh doanh hàng hóa, DN đã được cấp giấy chứng nhận kinh doanh vàng trang sức theo Luật DN, thì các văn bản dưới luật không thể điều chỉnh việc thực hiện theo luật được. Từ lý do này, nên khi thời hạn phải hoàn tất việc xin cấp phép lại vào ngày 25/5 tới không còn bao xa thì hầu hết các DN kinh doanh vàng trang sức tại thành phố đều chưa thực hiện yêu cầu xin cấp phép lại. Giá vàng cao, mãi lực mua bán tại thị trường vàng trang sức tại thành phố cũng khá ảm đạm. Thực trạng này đã khiến 20% số vài ngàn thợ kim hoàn lành nghề trên địa bàn phải bỏ việc gia công vàng trang sức cho các DN hoặc chuyển nghề khác. Nguyên do, theo ông Dưng, tiền công gia công không đủ chi phí công sức, hao hụt và lãi vay. Nhất là kể từ khi ngân hàng không còn cho thợ bạc vay vàng hoặc vay tiền để mua vàng về làm vốn gối đầu, nhận việc gia công cho các cơ sở kinh doanh nữ trang... Đ.Thắng |
