Kon Tum: Thầy giáo người Bahnar đỡ đẻ và nuôi trẻ mồ côi

Đó là thầy giáo A Trũi, người dân tộc Bahnar, dạy tiểu học ở xã Đăk Pne, huyện Kon Rẫy (Kon Tum). Khi mới 20 tuổi, A Trũi đã bắt đầu cái nghiệp dạy chữ cho con cháu đồng bào trên mảnh đất cực bắc Tây Nguyên; anh luôn xung phong "cắm bản" ở những vùng sâu, vùng núi cao hẻo lánh.

Mãi cho tới năm 1987, anh được Phòng Giáo dục huyện Kon Rẫy phân công về xã Đăk Pne, rồi được chính quyền địa phương cấp đất, xây nhà ở ổn định. Và tại miền rừng heo hút, xa xôi này, ngoài việc dạy chữ cho con trẻ, A Trũi còn làm "bà đỡ" cho những ca sinh khó, nhận nuôi dưỡng những đứa trẻ mồ côi...

Thầy giáo A Trũi nhớ lại cái ngày mới đặt chân tới Đăk Pne, trong làng có ca đẻ khó phải đưa lên Trung tâm Y tế huyện cấp cứu; nhưng vì đường xa nên chưa kịp tới bệnh viện thì 2 mẹ con nọ đã chết. Hồi đó, A Trũi cứ băn khoăn là tại sao mình không biết cách đỡ đẻ để giúp đồng bào tránh được những ca tử vong đáng tiếc.

Càng nghĩ, càng day dứt và A Trũi thấy mình như người có lỗi. Vài tháng sau, trong bản lại có 1 ca đẻ khó, đã 3 ngày rồi mà đẻ không được, gia đình mời thầy cúng về làm phép, song người mẹ cứ lăn lộn mãi. Lần này, dân làng và gia đình không chịu cáng người mẹ đang trong lúc chờ "vượt cạn" đến Trung tâm Y tế huyện, vì sợ lặp lại nỗi đau như trước.

Song, kéo dài sự chờ đợi thì nguy hiểm đến tính mạng cho 2 mẹ con sản phụ càng đến gần. A Trũi nhớ lại hồi nhỏ đã nhiều lần chứng kiến "bà mụ" trong làng đỡ đẻ; rồi những tài liệu anh đọc trên sách, báo khi đi học cao đẳng, những bài học thực tế từ các hộ sinh ở Trung tâm Y tế huyện... Thế là, A Trũi đỡ đẻ và thành công.

Cũng từ đó, A Trũi nổi tiếng khắp vùng; hễ có nhà nào có người sinh khó là tìm đến anh để nhờ giúp đỡ. Những lúc đang đứng lớp dạy học sinh, có người tìm tới báo tin có ca đẻ khó, anh tranh thủ giờ ra chơi, hoặc nhờ đồng nghiệp dạy giúp, rồi vượt suối, băng rừng, leo núi tìm đến tận nhà sản phụ. Đến nay, thầy giáo A Trũi "mát tay" đã đỡ đẻ được trên 40 ca sinh khó.

Hầu như các ca do thầy đỡ đẻ, trẻ con sinh ra đều khoẻ mạnh. Có không ít ca đẻ ngược, song A Trũi đều đỡ thành công. Tuy không có bằng cấp gì nhưng với kiến thức đã học được A Trũi đã giúp được hàng chục gia đình hạnh phúc. Hỏi về chuyện đỡ đẻ, thầy giáo A Trũi cười vui vẻ: "Chừ làng Đăk Pne đã được Nhà nước xây dựng trạm xá, việc đỡ đẻ đã có hộ sinh rồi...".

Thầy giáo A Trũi kể tiếp rằng, ngày xưa, làng chưa có trạm xá, nhà này cách nhà nọ rất xa, trong làng lại có hủ tục, sản phụ sinh con chẳng may bị chết thì phải chôn sống đứa bé sơ sinh theo mẹ. Dân làng bảo, có nuôi đứa trẻ đó thì mẹ đứa bé thế nào cũng về bắt nó mang đi theo...

A Trũi khuyên mọi người bỏ hủ tục, nhưng mọi người không nghe. Năm 1993, trong làng có bà Y Năm sinh con và bị chết, A Trũi đến gặp già làng thuyết phục không chôn sống đứa bé mà để mình đem về nuôi. Cũng may, thời gian đó, vợ anh cũng sinh con nên việc nuôi đứa bé con bà Y Năm rất thuận lợi. A Trũi đặt tên cho nó là A Lý.

Sau đó, bà Y Phel sinh đôi và cũng qua đời ngay sau khi sinh. A Trũi nhận hai đứa bé về nuôi, đặt tên là A Quang và A Vinh. Và cứ như vậy, lần lượt những đứa trẻ A Lý, A Quang, A Vinh, A Trung, A Thu, Y Lý... đều được A Trũi nhận về nuôi dưỡng.

A Trũi tâm sự: "Ban đầu, do gia đình mình còn quá khó khăn và thiếu thốn, hai vợ chồng phải đi làm để kiếm cái ăn nên nuôi vài tháng cho đứa bé cứng cáp là mình lại lên huyện gõ cửa các tổ chức xã hội để chuyển cho họ tiếp tục nhận nuôi đứa bé. Sau này, làm ăn khấm khá, mình giữ các cháu lại làm con trong nhà". Bà Y Blin, vợ thầy giáo A Trũi, cười đôn hậu: "Nhà mình nghèo thì nghèo nhưng thấy ông ấy nhận con về nuôi vẫn thích; mình thấy vui khi có thêm con".

Ông Y Thêng, Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Pne nói rằng, thầy giáo A Trũi đỡ đẻ giúp đỡ bà con trong vùng cho mẹ tròn con vuông và nhận con mồ côi về nuôi, không những xuất phát từ tấm lòng nhân ái, mà còn góp phần đẩy lùi phong tục tập quán lạc hậu của đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ có A Trũi mà phong tục chôn trẻ sơ sinh cũng được xóa bỏ...

Thầy giáo Nguyễn Tiên Phong, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đăk Pne nhận xét: Việc làm của thầy giáo A Trũi được nhà trường đánh giá cao và nhiều năm liền thầy đã được Phòng Giáo dục huyện tặng giấy khen. Tấm lòng nhân ái của thầy giáo A Trũi luôn làm tấm gương sáng cho tập thể cán bộ, công nhân viên nhà trường noi theo

N.H.Khôi

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.