Hiện nay, phòng chống cháy rừng, phá rừng, bảo tồn đa dạng sinh học đang là vấn đề nóng tại Việt Nam, ông Dương Ngọc Hùng - Giám đốc Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Pù Huống đã chia sẻ với báo chí về vấn đề này.
- Ông có thể chia sẻ về kinh nghiệm bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy tại Khu BTTN Pù Huống?
- Khu BTTN Pù Huống là một phần của Khu dự trữ sinh quyển Miền tây Nghệ An đã được UNESCO công nhận. Ban quản lý được thành lập năm 2002 với chức năng, nhiệm vụ chính là: Bảo tồn các giá trị khoa học và đa dạng sinh học (ĐDSH) điển hình của rừng Bắc Trung bộ và Tây Nghệ An; Bảo vệ toàn bộ diện tích có và phục hồi các diện tích rừng bị suy giảm, bảo vệ môi trường sinh thái, tăng cường khả năng phòng hộ của rừng; thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học về bảo tồn diễn thế tự nhiên, từng bước khai thác, phát triển tiềm năng du lịch; phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện các chương trình dựán lâm nghiệp xã hội vùng đệm, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân trong vùng để giảm áp lực vào Khu bảo tồn.
Bảo vệ rừng và đặc biệt là công tác phòng cháy chữa cháy chúng tôi luôn đặt lên hàng đầu vì sự an toàn của khu có ý nghĩa đặc biệt này. Trong thời gian qua, 43 cán bộ công chức, viên chức gồm Ban lãnh đạo và các bộ phận chuyên môn (Phòng Khoa học và hợp tác quốc tế; Phòng hành chính tổng hợp; hạt Kiểm lâm và 6 trạm quản lý bảo vệ rừng) không để xảy ra vụ cháy nào trong Khu bảo tồn. Chúng tôi đã thành lập được 20 câu lạc bộ bảo vệ động vật rừng thôn bản và các đội tuần tra bảo vệ rừng có người dân tham gia. Vì thế độ che phủ của rừng Pù Huống năm 2011 đạt 86,6%.
- Bảo vệ rừng luôn là vấn đề rất nan giải, nhất là trong công tác đấu tranh với lâm tặc, ông cho biết trong những năm qua Pù Huống đã phòng, chống nạn lâm tặc như thế nào?
- Trong chương trình nghiên cứu khoa học đã ghi nhận, bổ sung thêm một số lượng lớn các loài động thực vật cho khu BTTN Pù Huống trong đó có nhiều loại động, thực vật có tên trong sách đỏ Việt Nam và thế giới như: Pơ Mu, Sa Mộc Dầu, Kim Giao, Voi, Hổ, Bò Rừng, Nai, Mang lớn, Sao La, Vượn đen má trắng, Gấu… Hiện tại Khu BTTN Pù Huống có 1.122 loài thực vật bậc cao có mạch, 65 loài thú, 265 loài chim, 62 loài bò sát và 25 loài lưỡng cư. Vì thế, ngoài việc bảo vệ rừng, chúng tôi còn có trách nhiệm lớn lao trong việc bảo tồn những động, thực vật quý hiếm trên.
Trong năm 2011, Ban quản lý Khu BTTN Pù Huống đã xây dựng được lực lượng bảo vệ tài nguyên rừng gắn lợi ích bảo tồn với lợi ích kinh tế của người dân nơi đây. Từ những kết quả trên đã làm cho các tổ chức trong và ngoài nước cũng như các tổ chức phi chính phủ quan tâm đầu tư các dự án bảo tồn trong đó có dự án hỗ trợ từ Quỹ bảo tồn rừng đặc dụng Việt Nam (VCF); Chương trình hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước như: Trung tâm giáo dục thiên nhiên (ENV), tổ chức hỗ trợ phát triển Đức (DED), Tổ chức phát triển Hà Lan (SNV)…. Để đạt được những kết quả đó chính là nhờ sự nỗ lực của tập thể lãnh đạo cũng như toàn thể cán bộ Khu BTTN Pù Huống.
- Vấn đề khó khăn của Pù Huống hiện nay là gì? Pù Huống đã có những chương trình hành động và giải pháp khắc phục như thế nào thưa ông?
- Hiện nay điều khó khắn nhất của Pù Huống là ý thức, phong tục tập quán của dân địa phương trong việc lén lút khai thác gỗ làm nhà trái phép khiến cho chất lượng rừng bị giảm sút. Cạnh đó, tình trạng săn bắn động vật hoang dã ở Khu bảo tồn vẫn còn xảy ra đã làm ảnh hưởng đến tính đa dạng sinh học của Khu bảo tồn nói riêng và Khu dự trữ sinh quyển Miền tây Nghệ An nói chung. Cơ cấu tổ chức của BQL Khu bảo tồn chưa được hoàn thiện.
Mặt khác, qua một số vụ việc trong tháng 12 năm 2011 có liên quan đến cán bộ của Khu bảo tồn đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân, của nhà tài trợ tới Khu bảo tồn là bài học lớn trong công tác giao dục chính trị trị tư tưởng, trong công tác đào tạo cán bộ của Khu bảo tồn.
Đứng trước thực trạng đó, BQL Khu BTTN Pù Huống đã xây dựng được chiến lược phát triển giai đoạn 2012 - 2020, chương trình hành động, nhiệm vụ và phương hướng hoạt động trong năm 2012 cần tập trung thực hiện. Một là: Hạn chế đến mức thấp nhất các hành vi xâm hại tài nguyên, cảnh quan, môi trường trong Khu BTTN Pù Huống; Hai là: Tập trung xây dựng tổ chức bộ máy, đầu tư xây dựng cơ quan đơn vị xứng tầm và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới; Ba là: Thu hút nguồn lực đầu tư thực hiện các chương trình dự án nhằm thực hiện công tác nghiên cứu khoa học, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ rừng và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân vùng đệm, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Bốn là: Xây dựng chấn chỉnh đội ngũ cán bộ có phẩm chất đạo đức, năng lực đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ được giao.
Để thực hiện nhiệm vụ tốt hơn, chúng tôi kiến nghị hoàn thiện cơ cấu tổ chức BQL Khu bảo tồn để đảm bảo bộ máy làm việc đồng bộ, không chồng chéo. Điều quan trọng là tăng cường bổ sung đội ngũ cán bộ công chức cho đơn vị đảm bảo về số lượng, đáp ứng về chất lượng. Cần có sự quan tâm giúp đỡ nhiều hơn nữa của các cấp, các ngành và chính quyền các địa phương để khu bảo tồn có điều kiện thuận lợi phát huy những ưu điểm, khắc phục tồn tại phấn đấu xây dựng đơn vị lớn mạnh về mọi mặt, ổn định và bền vững lâu dài.
Phía trước là con đường vẫn đang rộng mở với nhiều thuận lợi và những khó khăn thách thức trong thời đại mới. Song với sự nỗ lực của tập thể lãnh đạo và cán bộ Khu bảo tồn. Ban quản lý Khu BTTN Pù Huống sẽ ngày càng vững mạnh, góp phần vào công cuộc bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, chống biến đổi khí hậu trong nước và trên thế giới.
- Xin cảm ơn ông
