Theo đại diện nhiều DN vận tải hàng hóa, chi phí tiền dầu hiện đã chiếm gần một nửa giá cước vận tải; chi phí vỏ, thiết bị phụ tùng, khấu hao xe… chiếm khoảng 20% nữa và chi phí cho tài xế là 10%. Còn lại 20%, chủ xe, DN vận tải phải chi phí đủ thứ khác. Trước tình hình khó khăn hiện tại, các DN vận tải bằng xe container đều phải gồng mình cầm cự, chủ yếu là để giữ bạn hàng; tạo công ăn việc làm cho người lao động và cũng chính là để giữ chân tài xế. Song quá bức xúc trước vấn nạn tài xế ăn cắp dầu, hàng hóa và tráo đổi phụ tùng trong quá trình chạy xe, chiều 14/11 hàng chục chủ xe đã cùng với đại diện Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP HCM đồng loạt lên tiếng phản ánh với báo chí về các chiêu rút ruột, ăn cắp của tài xế, phụ xe container.
Thu nhập của tài xế nằm trong… bình dầu
Trước thực trạng số tài xế có bằng FC tại khu vực TP Hồ Chí Minh chỉ gần bằng số đầu xe hiện có trong khi nhiều người đã chuyển loại xe, nghỉ chạy hoặc bị tước bằng lái… càng khiến tình trạng thiếu hụt tài xế FC thêm trầm trọng: tài xế vừa bỏ việc chỗ này sẽ có chủ xe, DN vận tải hàng hóa khác nhận ngay.
Nắm được "tẩy" này, thời gian qua nhiều tài xế xe container quay cổ lại yêu sách đủ thứ với chủ DN vận tải hàng hóa. Dù thu nhập đã được trả đến 10% doanh thu, tức tài xế FC chạy ít mỗi tháng đã kiếm được 7 - 8 triệu đồng; chạy nhiều thu nhập vượt trên 10 triệu đồng, mức tương đối so với mặt bằng chung hiện nay. Song nhiều tài xế do dính vào bài bạc, nhậu nhẹt, lô đề, bóng banh… nên thu nhập chính đáng này không đủ đáp ứng.
Đại diện các DN cho biết, để phòng ngừa nạn rút dầu trong bình, nắp bình dầu của xe container đều khóa, niêm phong hẳn hoi. Thậm chí có chủ DN còn cho khoan nắp, gắn thêm ống sắt để chế nắp bình dầu thành hình chiếc phễu chỉ bơm dầu vào được chứ không thể rút ra.
Nhưng tài xế chẳng thèm động đến những chỗ đó, mà nhắm vào rút dầu từ đường dầu hồi. Tinh vi hơn, tài xế còn cho lật tung nắp bầu lọc dầu để lấy nên lượng dầu bị lấy trộm ra vẫn qua bộ cảm biến đến dầu của đồng hồ trên xe. Khi đi đổ dầu, tài xế cũng sẵn sàng thông đồng với nhân viên cây xăng đổ ít dầu đi để lấy tiền.
Theo các chủ xe, tình trạng ăn cắp dầu công khai đến mức định mức dầu phổ biến hiện nay của xe container đã ở mức 50 lít/100km chứ không còn là 40 lít như khi để người nhà của chủ xe hoặc các tài xế tử tế chạy nữa. Nói về vấn đề này, LS Thái Văn Chung cho rằng, dù lượng dầu tài xế ăn cắp có giá trị dưới 2 triệu đồng mỗi lần, nhưng nếu thực hiện nhiều lần thì vẫn có thể cộng lại để truy cứu trách nhiệm hình sự...
Tráo đổi phụ tùng, ăn cắp hàng hóa
Ông N.V.M., chủ DN vận tải container T.Đ. cho biết, không chỉ là vấn nạn ăn cắp dầu, tại khu vực ngã 3 Tân Vạn, QL51 ở Đồng Nai, đường 550 gần ga Sóng Thần… và nhiều khu vực khác còn xuất hiện tình trạng các tiệm vá vỏ ôtô gạ tài xế đổi lốp (vỏ), đổi vành xe (mâm) và những loại phụ tùng có giá trị khác. Chỉ cần tài xế tấp vào lề đường hoặc ghé tiệm vá vỏ, làm lốp, lập tức chủ tiệm, thợ làm sẽ dò xét, gạ gẫm.
Giá một chiếc lốp nội mới khoảng 7 - 8 triệu đồng; lốp ngoại 12 - 13 triệu đồng nên đổi một chiếc vỏ mới, tài xế dễ dàng bỏ túi vài triệu đồng. Với chiếc vành xe bằng nhôm hợp kim đúc cũng vậy, trong khi mâm nhôm cũ có giá hơn 2 triệu đồng, có bán phế liệu cũng phải được hơn một triệu. Đổi lấy mâm sắt hoặc mâm đã bị nứt của chủ tiệm lắp vào, tài xế còn bỏ túi được vài trăm đến cả triệu bạc...
Thậm chí cả cặp gương chiếu hậu trị giá hơn 20 triệu đồng cũng bị tài xế đánh tráo để lấy tiền, nếu bị chủ xe phát hiện, bắt đền thì đền cặp gương "lô", còn đền tiền nhiều quá là nghỉ việc. "Một chiếc xe đầu kéo có tới 22 chiếc vỏ, mỗi DN có tới vài chục xe làm sao quản lý nổi", ông M. than.
Trước phản ánh của DN hội viên, để tận mắt chứng kiến cảnh này, tuần trước LS Thái Văn Chung, Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP HCM đã theo xe của DN T.L., khi tấp vào một tiệm vá vỏ trên QL51 thuộc Đồng Nai để kiểm tra lốp, thợ của tiệm săm soi một hồi rồi ra giá đổi vỏ, sẵn sàng các thêm cho tài xế 4 triệu đồng/vỏ với những chiếc vỏ còn 70 - 80% của chiếc xe này.
Về chuyện ăn cắp hàng hóa, bà H. - chủ DN vận tải Đ.V. kể, để kiểm soát tài xế trong quá trình chở hàng, bà đã bí mật cho người "kè" theo xe. Ra đến QL1K ở Thủ Đức, tài xế cho xe quẹo vào vựa sắt, trong nháy mắt, đám thợ của vựa này đã rút ruột vài chục cây sắt từ trên xe xuống.
Bị bắt quả tang, chủ tiệm tiêu thụ đồ gian trả lại rồi còn làm văn bản cam kết không tái phạm với xe của bà nhưng vẫn lại đâu vào đấy. Thậm chí, sau đó người giám sát hàng còn về phản ánh với bà: có tài xế còn quay lại gạ mua hẳn cho chiếc xe tay ga xịn nếu biết giữ im lặng.
Nhằm tẩy chay những tụ điểm làm ăn phi pháp và cũng là để tự bảo vệ mình, các DN vận tải hàng hóa đã khuyến cáo nhau bằng cách không thay lốp cũ để tiếp tay cho các điểm đổi vỏ. Những tài xế đã dính đến chuyện ăn cắp, bỏ việc sẽ bị thông báo công khai trên website của Hiệp hội và các DN sẽ kiên quyết không nhận vào làm.
Theo ông L., chủ một doanh nghiệp vận tải cho biết, hiện nhiều DN cũng áp dụng cách buộc tài xế mới vào làm phải ký quỹ 5 triệu đồng nhưng không bắt đóng ngay mà tháng nào chạy nhiều sẽ nộp 1 triệu đồng. "Không thể giao cả chiếc xe tiền tỷ cho tài xế mà không có gì để nắm", ông L. khẳng định
