Kiều trở lại trên sân khấu cải lương: Hiện đại và đậm chất trữ tình

“Nàng Kiều” – niềm cảm hứng sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ sĩ vừa tiếp tục được tác giả Nguyễn Hiếu phối hợp với đạo diễn, NSND Hoàng Quỳnh Mai khai thác trở lại trên sân khấu cải lương với vở diễn “Nguyễn cầm ca – Kiều”. Tác phẩm tạo nhiều cảm xúc đẹp, ấn tượng đặc biệt cho người xem bởi sự sang trọng, hiện đại và đậm chất trữ tình của cải lương hiện đại.

Thực tế, trong những năm gần đây, hình tượng “nàng Kiều” được khai thác khá nhiều, cả trong điện ảnh và sân khấu, mỹ thuật. Trong đó, có những lần, “Kiều” được nhiều nghệ sĩ trong và ngoài nước khai thác cùng lúc như trong dự án “Nàng K…” của Viện Goethe Việt Nam. Riêng với tác giả Nguyễn Hiếu, ông đã có 3 lần viết kịch bản về Kiều.

Tác giả Nguyễn Hiếu cho biết, lần đầu tiên ông viết kịch bản về Kiều và được cố đạo diễn, NSND Anh Tú dàn dựng, đưa lên sân khấu Nhà hát Kịch Việt Nam vào năm 2016. Thời điểm ấy, Kiều của Nhà hát Kịch Việt Nam được gọi là “bom tấn” của sân khấu kịch, có sự tham gia của dàn đồng ca hùng hậu. Sau này, Kiều tiếp tục được NSƯT Lê Chức đưa lên sân khấu múa rối. Vở diễn được đánh giá cao tại Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm. Lần này, Kiều lên sân khấu cải lương, mang tên “Nguyễn cầm ca – Kiều”. Bản dựng Kiều cho sân khấu cải lương của NSND Hoàng Quỳnh Mai lấy tứ về tiếng đàn, âm nhạc để nhấn mạnh sự đa đoan của nàng Kiều.

“Nếu ở kịch nói, Kiều là cái đẹp bị dập vùi thì ở cải lương, Kiều là âm thanh, là nỗi đau của thân phận con người”, tác giả Nguyễn Hiếu chia sẻ. 

Kiều trở lại trên sân khấu cải lương: Hiện đại và đậm chất trữ tình -0
Cảnh trong vở “Nguyễn cầm ca – Kiều” của Nhà hát Cải lương Việt Nam.

Sau 2 suất diễn đầu tiên tại Hà Nội, “Nguyễn cầm ca – Kiều” được đánh giá cao vì khai thác Truyện Kiều với những cách nhìn riêng của người làm nghệ thuật truyền thống đương đại. Các nghệ sĩ Nhà hát Cải lương Việt Nam dẫn dắt người xem qua nhiều cung bậc cảm xúc, khóc, cười cùng số phận các nhân vật quen mà lạ trong thế giới Truyện Kiều.

Chia sẻ về vở cải lương này, NSƯT Lê chức, nguyên Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam cho rằng, đây là một vở diễn tạo nhiều dấu ấn trong khai thác về Kiều. Vở diễn cho thấy một quan điểm về nghệ thuật rất chính thống và cách khai thác của đạo diễn rất khác. Kiều trên sân khấu cải lương không giống Kiều trên sân khấu kịch nói hay Kiều trên sân khấu múa rối. Với “Nguyễn cầm ca – Kiều”, đạo diễn, NSND Hoàng Quỳnh Mai đã khai thác được thế mạnh của sân khấu cải lương là tính duy cảm, đồng thời thuyết phục người xem bởi sự sang trọng về hình thức. Sân khấu đạt được tất cả các yếu tố của một vở cải lương gồm cả vũ đạo và âm nhạc.

NSND Vương Hà, thành viên Hội đồng nghệ thuật sân khấu cải lương cũng nhận định: “Nguyễn cầm ca – Kiều” giữ được truyền thống, sang trọng nhưng vẫn chân thực. Nhiều thế hệ đã dàn dựng về Kiều, nhưng NSND Hoàng Quỳnh Mai có những tìm tòi theo hơi thở thời đại, không bị đi vào vết mòn của những người đi trước. Cách chọn vai của nữ đạo diễn cũng rất phù hợp. Dàn diễn viên nam chuẩn chỉ. Vai Từ Hải của Minh Hải cho thấy bước tiến lớn của nam diễn viên trẻ. Diễn viên Như Quỳnh vào vai Kiều rất hợp bởi hình thức mong manh, yếu đuối, tài hoa. Với dàn diễn viên chính bản lĩnh, có tài năng, Nhà hát Cải lương Việt Nam đã mang đến hơi thở đương đại, diễn tâm lý nhân vật, hiện đại, không cần nước mắt, mà vẫn thấy những nỗi buồn day dứt, sâu thẳm của nhân vật.

Trao đổi về “Nguyễn cầm ca – Kiều”, đạo diễn, NSND Hoàng Quỳnh Mai cho hay, khi dựng Kiều, chị thật sự áp lực và căng thẳng, nhất là khi gần đây, cả điện ảnh và sân khấu đều khai thác Kiều rất nhiều, có những tác phẩm đã thất bại. “Nguyễn cầm ca – Kiều” lại được dàn dựng khi đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, các nghệ sĩ Nhà hát Cải lương Việt Nam vừa chống dịch, vừa luyện tập. Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây, NSND Hoàng Quỳnh Mai vẫn luôn kiên trì đắm đuối với việc khai thác về thân phận đàn bà. Kiều là một trong số những thân phận ấy nên đạo diễn có nhiều thuận lợi khi triển khai dàn dựng.

Với vở diễn này, NSND Hoàng Quỳnh Mai cố gắng phát huy thế mạnh của loại hình cải lương, thu hút khán giả bằng chất thơ, yếu tố trữ tình… Người xem có dịp tiếp cận với Kiều ở một góc nhìn trẻ hơn. Sân khấu “Nguyễn cầm ca – Kiều” được thiết kế đặc biệt, tràn ngập đàn. Những long đong, lận đận của người phụ nữ đẹp mang tên Kiều được gửi gắm qua tiếng đàn của nàng. Mỗi lần Kiều đàn là một tâm trạng rất khác nhau. Ê kíp thực hiện cũng không tham vọng đưa toàn bộ Truyện Kiều lên sân khấu, vì như thế sẽ quá dài. Nữ đạo diễn chọn lọc và cố gắng sắp đặt để làm nổi bật hình tượng người phụ nữ đẹp, đa đoan. Qua vở diễn, người xem càng yêu nàng Kiều bao nhiêu thì càng khát khao cái chân, thiện, mỹ, diệt trừ cái ác trên thế gian bấy nhiêu.

NSND Hoàng Quỳnh Mai cũng hy vọng, “Nguyễn cầm ca – Kiều” sẽ là tác phẩm mang nhiều ý nghĩa, thể hiện sự ngưỡng mộ, kính trọng của hậu thế đối với bậc đại thi hào Nguyễn Du, được đông đảo khán giả đón nhận trong thời gian tới.

N.H.

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.