Bị lưu giữ vì lỗi không đáng có
Cách đây không lâu, tàu Nosco Trader (thuộc CTCP vận tải biển Bắc Nosco) đã bị lưu giữ tại Yantai (Trung Quốc) sau khi bị sỹ quan chính quyền cảng này kiểm tra và phát hiện một số khiếm khuyết trên tàu, như máy tư (thợ máy) của tàu không thành thạo trình tự, thao tác xả nước la canh trong buồng máy. Thuyền trưởng Nguyễn Công Thanh – Phó Tổng Giám đốc Nosco cho biết, thực tế trong trường hợp này, do mới làm việc trên tàu nên máy tư lúng túng, lại do trình độ tiếng Anh còn hạn chế, nên giải thích cho sỹ quan kiểm tra cảng biển (PSCO) không rõ ràng. Một lỗi khác bị phát hiện là việc các thông số của máy không được ghi đầy đủ trong nhật ký. “Dẫn đến lỗi này, nguyên nhân không gì khác là do cẩu thả, thiếu trách nhiệm của các sỹ quan máy và việc kiểm tra giám sát của máy trưởng” – ông Thanh phân tích.
Trên thực tế, những trường hợp như Nosco Trader khá phổ biến. Phân tích các lỗi của các tàu, do PSCO (sỹ quan kiểm tra nhà nước cảng biển) kiểm tra phát hiện cho thấy trách nhiệm thuộc về thuyền viên chiếm tỷ trọng lớn. Thuyền viên là lực lượng lao động trực tiếp vận hành, điều khiển tàu và trang thiết bị, đảm bảo duy trì hoạt động các đội tàu, mang lại doanh thu khai thác cho các chủ tàu. Tuy nhiên, tình trạng thuyền viên yếu về năng lực chuyên môn, kém về phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, những năm gần đây đã gây ra những thiệt hại không nhỏ cho các chủ tàu.
Ông Trịnh Thế Cường – Trưởng phòng Vận tải và Dịch vụ hàng hải (Cục Hàng hải Việt Nam) cho rằng nhiều chủ tàu và thuyền viên của ta thực hiện Bộ luật Quản lý an toàn Quốc tế ISM chưa tốt. Một bộ phận không nhỏ các chủ tàu chưa có đủ năng lực và kinh nghiệm trong quản lý và khai thác tàu tuyến quốc tế. Đặc biệt, một số chủ tàu, chủ yếu là các chủ tàu tư nhân, do năng lực tài chính hạn chế, chưa có sự quan tâm đầy đủ đến công tác sửa chữa, bảo dưỡng và trang bị cho tàu, dẫn đến việc tình trạng kỹ thuật của tàu không đáp ứng được các yêu cầu quy định. Hậu quả là đội tàu của chúng ta thường xuyên được “ưu tiên” kiểm tra tại cảng nước ngoài, với tần suất nhiều hơn, mức độ chặt chẽ, nghiêm ngặt hơn...
Nguy cơ tàu biển Việt Nam bị lưu giữ tiếp tục tăng
Nhắc đến vấn đề trên, ông Nguyễn Vũ Hải – Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam (ĐKVN) cho biết, từ khi gia nhập Tokyo Mou, đội tàu biển nước ta luôn duy trì số lượng, tỷ lệ lưu giữ PSC ở mức cao. Nhiều năm liên tục nằm trong “danh sách đen” của các Chính quyền cảng. “Việc tỷ lệ tàu biển Việt Nam bị lưu giữ cao không chỉ gây ra thiệt hại về mặt tài chính và thương hiệu cho mỗi chủ tàu, mà còn làm ảnh hưởng đến uy tín chung của đội tàu Việt Nam, ngành Hàng hải Việt Nam và uy tín quốc gia” – ông Hải chia sẻ. Ông Hải tiết lộ: Số lượng tàu biển Việt Nam bị lưu giữ trong tháng 4 và tháng 5 2013 tăng đột biến (trên 10%), tương đương với mức trước khi có Chỉ thị 09. Tỷ lệ tàu bị lưu giữ trung bình 5 tháng đầu năm 2013 của đội tàu Việt Nam tại khu vực Tokyo Mou là 7,4%, cao hơn tỷ lệ 6,88% của năm 2012 và cao hơn rất nhiều so với mục tiêu 6% được nêu tại Đề án “Đưa đội tàu biển Việt Nam ra khỏi danh sách đen vào cuối năm 2014”.
Thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam, tính đến hết tháng 6-2013, cả nước có 28 tàu biển bị lưu giữ tại cảng nước ngoài, qua kiểm tra nhà nước cảng biển (PSC). Con số này so với 54 lượt tàu bị lưu giữ năm 2012 và 103 lượt tàu bị lưu giữ trong năm 2011 phần nào khẳng định "đà tăng" lượng tàu biển bị lưu giữ đã phần nào được kiềm chế. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng dù số lượng tàu biển bị lưu giữ không tăng quá nhiều không làm những người trong cuộc bớt lo lắng. Và cũng không ai dám chắc, dám nói hay rằng trong năm 2014, lượng tàu biển bị lưu giữ sẽ giảm so với năm 2013
