Sáng 13/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.
Dự thảo Luật tập trung vào 3 nhóm nội dung lớn, gồm: Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước; hoàn thiện cơ sở pháp lý để sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh.
Tham gia đóng góp ý kiến dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An) đồng tình với chủ trương sử dụng hạ tầng lưỡng dụng, tránh đầu tư trùng lặp và tiết kiệm nguồn lực.
Tuy nhiên, bà Tú cho rằng, dự thảo hiện giao Chính phủ quy định cơ chế, chính sách chia sẻ quá rộng. Báo cáo tiếp thu cho thấy cơ chế đặc thù dự kiến áp dụng đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, phạm vi chủ yếu là hạ tầng viễn thông thụ động, tuyến và sợi cáp quang; chi phí khấu hao, bảo trì được xử lý theo pháp luật thuế, kế toán, quản lý vốn nhà nước.
Theo bà Tú, nếu đã xác định như vậy thì phạm vi chủ thể và những nguyên tắc cơ bản cần được đưa vào Luật. Vì đây không chỉ là kỹ thuật viễn thông, việc chia sẻ liên quan trực tiếp đến quyền tài sản, vốn nhà nước, thuế, chi phí doanh nghiệp và cạnh tranh.
Luật cần xác định rõ mục đích chỉ phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; không làm ảnh hưởng hoạt động bình thường của hạ tầng. Từ đó, bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, an toàn thông tin, an ninh mạng và bí mật nhà nước.
Theo đại biểu tỉnh Nghệ An, nên xác lập ngay các nguyên tắc: cơ chế đặc thù áp dụng cho chủ thể nào; chỉ phục vụ trực tiếp nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; hạ tầng được chia sẻ không được sử dụng cho mục đích kinh doanh; không làm suy giảm hoạt động bình thường hoặc an toàn kỹ thuật; chi phí được xử lý theo pháp luật về vốn nhà nước, thuế, kế toán; bảo đảm an ninh mạng, bí mật nhà nước.
Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Sùng A Lềnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) cũng đánh giá cao việc dự thảo luật lần này đã bổ sung cơ chế sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông.
Theo ông Lềnh, đây là vấn đề cần thiết, vừa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, vừa góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng đã được đầu tư.
Đại biểu Sùng A Lềnh cho biết, đối với địa bàn miền núi, biên giới, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, chi phí đầu tư cột ăng-ten, nhà trạm, tuyến truyền dẫn và duy trì vận hành lớn, trong khi hiệu quả kinh doanh thấp.
Do đó, ông Lềnh lưu ý, bên cạnh cơ chế đặc thù phục vụ quốc phòng, an ninh, cần xác định nguyên tắc khuyến khích và tạo điều kiện sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông, đặc biệt tại các khu vực miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn và địa bàn có hiệu quả kinh doanh thấp.
Bên cạnh đó, cần có nguyên tắc xác định giá thuê, trách nhiệm đầu tư, vận hành, bảo trì, quyền và nghĩa vụ của các bên và cơ chế xử lý khi doanh nghiệp không thỏa thuận được phương án chia sẻ. Các quy định này vừa đảm bảo quyền tài sản và quyền kinh doanh của doanh nghiệp, vừa tạo công cụ để tránh đầu tư trùng lặp, sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực xã hội.
Góp ý hoàn thiện luật, đại biểu Tào Đức Thắng (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) khẳng định, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ có ý nghĩa thiết thực trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tạo dư địa phát triển cho các lĩnh vực viễn thông, công nghệ số và đổi mới sáng tạo.
Ông Thắng nêu rõ, kết quả nổi bật sau khi Quốc hội sửa đổi Luật Tần số năm 2022 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để đấu giá và phân bổ băng tần phục vụ triển khai hạ tầng di động 4G, 5G.
Các phiên đấu giá thành công không chỉ mang lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước, mà còn tạo tiền đề để doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và thúc đẩy chuyển đổi số.
Ông Thắng cho rằng, với tài nguyên tần số không chỉ cần đúng giá mà còn phải đúng thời điểm. Khi công nghệ đã đủ chín và thị trường đã sẵn sàng, được phân bổ kịp thời thì sẽ phát huy hiệu quả cao nhất. Ngược lại, nếu chậm đưa vào khai thác, giá trị kinh tế của băng tần sẽ suy giảm.
Với Luật Viễn thông năm 2023, ông Thắng ghi nhận Luật đã mở rộng phạm vi điều chỉnh các dịch vụ viễn thông truyền thống sang dịch vụ trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và các hạ tầng số, tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển của kinh tế số, xã hội số.
Ông Thắng nhấn mạnh, đầu tư viễn thông không còn chỉ là xây dựng trạm phát sóng hay cáp quang mà gắn chặt với dữ liệu, điện toán đám mây và hệ sinh thái dịch vụ.
Đại biểu TP Hồ Chí Minh cho rằng, trong quá trình xây dựng chính sách và quy hoạch phát triển hạ tầng viễn thông, cần quy hoạch hạ tầng viễn thông thụ động cho tương lai.
Cuối phiên họp sáng, Quốc hội họp riêng, cho ý kiến tại hội trường đối với đề nghị phê chuẩn hiệp định liên quan đến Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.
*Từ chiều 13/8 đến 18/8/2026, Quốc hội nghỉ để các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật và dự thảo nghị quyết, trước khi bước vào đợt 2 từ ngày 19/8.
