Khủng hoảng nhân lực trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật đặc thù

Trong khi một số đơn vị đào tạo chuyên nghiệp lên tiếng về việc nhiều bộ môn nghệ thuật biểu diễn truyền thống đang khủng hoảng nhân lực, thì nhiều đơn vị nghệ thuật cũng cho rằng, nghệ sĩ biểu diễn cũng đang trong tình trạng “già hóa”, thiếu đội ngũ kế thừa.

Theo ông Nguyễn Đăng Chương, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, hiện nay, nghệ sĩ nhiều nhà hát trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đặc biệt là trong các đơn vị biểu diễn nghệ thuật truyền thống, số lượng nghệ sĩ biểu diễn từ 40 tuổi trở lên chiếm phần lớn. Lực lượng sáng tạo gồm biên kịch, đạo diễn bị khủng hoảng nên các đơn vị nghệ thuật gặp rất nhiều khó khăn trong công tác lựa chọn và dàn dựng tác phẩm.

Tại một số đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp của địa phương gặp khó khăn trong công tác tuyển chọn diễn viên trẻ, có trình độ chuyên môn. Biên chế có nhưng người làm việc thực thụ lại thiếu, đội ngũ diễn viên, nhạc công bộ môn nghệ thuật truyền thống có tuổi nghề cao nhưng chưa đủ tuổi để giải quyết chế độ chiếm tỷ lệ lớn, hiệu quả thực hiện chuyên môn của lực lượng này không cao.

Nghệ thuật truyền thống sẽ thiếu đội ngũ kế thừa.
Nghệ thuật truyền thống sẽ thiếu đội ngũ kế thừa.

Trong khi đó, một đại diện của Nhà hát Ca múa nhạc dân gian Việt Bắc cho biết, lực lượng nghệ sĩ biểu diễn của đơn vị thiếu, cần bổ sung. Năm 2016, nhà hát có đề nghị thêm 6 biên chế nhưng chỉ duyệt được 1 và người được duyệt lại rơi vào trường hợp làm công tác hành chính. Nếu theo đúng lộ trình là tinh giản biên chế 10% thì đến năm 2020, nghệ sĩ biểu diễn còn thiếu nhiều hơn nữa.

 Giám đốc dàn nhạc giao hưởng, NSƯT Nguyễn Trí Dũng cũng chia sẻ rằng rất nhiều nghệ sĩ đã gắn bó với dàn nhạc cả chục năm nay nhưng vẫn chưa được xét vào biên chế, tư tưởng rất chông chênh. Anh cũng bày tỏ sự thông cảm với các đồng nghiệp trong các đơn vị nghệ thuật truyền thống khi cho rằng trong giai đoạn hiện nay, rất khó tìm kiếm được kịch bản hay cho nghệ thuật truyền thống biểu diễn.

Ngay với chuỗi chương trình được lựa chọn đưa ra biểu diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội nhằm xây dựng nhà hát thành điểm thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao theo chủ trương của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa qua, nhiều đơn vị chọn tác phẩm có sẵn, đã được dàn dựng, đã được biểu diễn ở địa điểm khác.

Trong khi nhiều nhà hát cho rằng thiếu nhân lực làm nghề thực thụ, đứng trước nguy cơ thiếu đội ngũ kế thừa thì nhiều nghệ sĩ có uy tín, vẫn còn sung sức, vẫn có thể cống hiến cho văn hóa nghệ thuật nước nhà lại đến thời kỳ nhận quyết định nghỉ hưu.

Trường hợp NSƯT Minh Hằng của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam là một điển hình. Nhận quyết định nghỉ hưu của nhà hát nhưng trong buổi lễ tiếp nhận quyết định, nữ nghệ sĩ đã bật khóc và tâm sự rằng, quyết định này chỉ là về mặt hình thức. Thực tế, chị sẽ vẫn “cháy” hết mình với sân khấu.

Nhiều nghệ sĩ cũng bày tỏ sự đồng cảm và tiếc cho NSƯT Minh Hằng vì chị đã đủ tiêu chuẩn để được phong tặng danh hiệu NSND, song đã “lỡ nhịp”chỉ vì nghỉ hưu trước khi có đợt xét tặng danh hiệu mới.

Góp phần khắc phục tình trạng khủng hoảng nhân lực biểu diễn trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật đặc thù, đặc biệt là nghệ thuật truyền thống, năm 2016, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã hoàn thiện việc xây dựng đề án đào tạo diễn viên, nhạc công cho các đơn vị nghệ thuật tuồng, chèo, cải lương và dân ca kịch chuyên nghiệp trên cả nước.

Theo kế hoạch, đề án sẽ được triển khai từ năm 2017. Bằng công tác phối hợp giữa Cục Nghệ thuật biểu diễn và các đơn vị đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp, đến năm 2020, đề án sẽ góp phần bổ sung một lực lượng biểu diễn nhất định cho nghệ thuật truyền thống. Tuy nhiên, theo nhận định của Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, ông Nguyễn Đăng Chương thì việc bổ sung số lượng nghệ sĩ kế thừa cũng vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu thực tế.

Chia sẻ với những khó khăn của đội ngũ nghệ sĩ trong các lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn đặc thù, ông Vương Duy Biên, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, trong thời gian tới, Bộ sẽ có thêm nhiều hoạt động tích cực nhằm đồng hành với các nghệ sĩ trong giữ gìn, bảo tồn, phát triển văn hóa nghệ thuật nước nhà.

Riêng về lực lượng nghệ sĩ biểu diễn, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng vừa chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát lại toàn bộ nghệ sĩ, đặc biệt là những nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú đã đến tuổi về hưu nhưng vẫn còn sức khỏe, năng lực, vẫn còn nguyện vọng tiếp tục cống hiến cho nghệ thuật nước nhà. Bộ sẽ xây dựng đề án, trình Chính phủ toàn bộ danh sách nghệ sĩ theo tiêu chí này để có sự điều chỉnh phù hợp nhất và sớm nhất.

Ngọc Nguyễn

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.