Cựu Bí thư Tỉnh ủy và 8 thuộc cấp bị khởi tố
Tối 29/12/2023, người dân địa phương bất ngờ thấy lực lượng Công an có mặt tại nhà riêng của cựu Bí thư tỉnh Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến (địa chỉ, số 12 Nguyễn Duy Hiệu, phường Đông Hương, TP Thanh Hóa). Tại đây, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, khám xét nơi ở và áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bị can Trịnh Văn Chiến (SN 1960), để điều tra về tội "Vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí", theo Khoản 3, Điều 219, Bộ luật Hình sự...
Cơ quan CSĐT xác định: Thời điểm năm 2013, lúc đó bị can Trịnh Văn Chiến với vai trò là Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã trực tiếp chỉ đạo việc tính tiền sử dụng đất cho Công ty CP Sông Mã tại dự án Hạc Thành Tower theo đơn giá xác định trước đó 4 năm, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước số tiền 55.870.162.500 đồng.
Trước đó, thông tin đồn đoán về những liên quan của cựu Bí thư Trịnh Văn Chiến đến sai phạm tại dự án Hạc Thành Tower đã xuất hiện trong dư luận nhân dân, đặc biệt là từ khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định thi hành kỷ luật cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng đối với ông Trịnh Văn Chiến, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Bí thư Đảng đoàn, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh, nguyên Bí thư Ban Cán sự đảng, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, số phận ông Chiến gần như đã được định đoạt. Việc cơ quan điều tra khởi tố bị can Trịnh Văn Chiến được xem như là “trùm cuối” của những sai phạm tại dự án Hạc Thành Tower.
Cũng liên quan tới sai phạm dự án Hạc Thành Tower, trước đó, ngày 21/10/2023, Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố và áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú đối với 3 bị can, gồm: Nguyễn Đình Xứng, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa; Cù Đình Hiền, nguyên Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa; Bùi Văn Nam, nguyên Phó trưởng Phòng Kinh tế - Tài chính thuộc Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa để điều tra về tội "Vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí" theo Điều 219, Bộ luật Hình sự. Các bị can nói trên có nhiều sai phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ phê duyệt tiền sử dụng đất nộp ngân sách nhà nước của Công ty CP Sông Mã liên quan tới dự án Hạc Thành Tower.
Cơ quan điều tra xác định, thời điểm năm 2013, bị can Nguyễn Đình Xứng lúc đó đang là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, được phân công phụ trách giá. Ngày 29/1/2013, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 389/QĐ-UBND giao cho Công ty TNHH MTV Sông Mã 2.958,7 m2 đất tại địa chỉ số 3 đường Phan Chu Trinh, phường Điện Biên, thành phố Thanh Hóa để thực hiện dự án Hạc Thành Tower. Đến ngày 23/12/2013, ông Nguyễn Đình Xứng ký Quyết định số 4562/QĐ-UBND phê duyệt tiền sử dụng đất nộp ngân sách nhà nước của Công ty CP Sông Mã tại dự án Hạc Thành Tower với đơn giá 21.000.000 đồng/m2 (mức giá này được xác định từ năm 2009), gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước số tiền hơn 55,8 tỷ đồng.
Theo tìm hiểu của phóng viên, những sai phạm tại dự án Hạc Thành Tower đã được Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Thanh Hóa ra quyết định khởi tố vụ án ngày 16/6/2022. Sau quá trình điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ, ngày 22/7/2022, Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Thanh Hóa đã quyết định khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt tạm giam, khám xét chỗ ở, nơi làm việc đối với 2 bị can: Nguyễn Bá Hùng (sinh năm 1966), nguyên Bí thư Huyện ủy, nguyên Chủ tịch HĐND huyện Như Xuân, nguyên Ủy viên Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Thanh Hóa và Văn Xuân Hùng (sinh năm 1959), nguyên Trưởng Phòng Quản lý công sản giá cả của Sở Tài chính tỉnh Thanh Hóa. Thời điểm xảy ra sai phạm, bị can Nguyễn Bá Hùng là Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Thanh Hóa.
Điều tra mở rộng vụ án, ngày 5/10/2022, Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Thanh Hóa ra các quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam đối với Đinh Cẩm Vân, cựu Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Thanh Hóa, về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Tiếp đó, ngày 13/8/2023, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Nguyễn Mạnh Sơn, nguyên chủ tịch Hội đồng thành viên; Đinh Xuân Hướng, Bí thư Huyện ủy Như Thanh, nguyên Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Sông Mã, về tội "Vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí" theo Điều 219, Bộ luật Hình sự.
Công ty Cổ phần Sông Mã một thời “hô mưa gọi gió”
Theo tìm hiểu của phóng viên, Công ty CP Sông Mã tiền thân là Công ty TNHH MTV Sông Mã là doanh nghiệp nhà nước. Năm 2008, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 2036 về việc thành lập ban chỉ đạo cổ phần hóa công ty này (đến năm 2013 cổ phần hóa). Theo phương án cổ phần hóa, Công ty CP Sông Mã có vốn điều lệ 35 tỷ đồng, tương ứng với 3.500.000 CP phát hành với mệnh giá 10.000 đồng. Trong đó, Nhà nước giữ 395.000 CP (11,29% vốn), cổ phần ưu đãi cho người lao động là 42.200 CP (1,29%), cổ phần bán ra bên ngoài là 3.062.800 CP (87,51% vốn). Tháng 12/2021, Công ty CP Sông Mã tăng vốn điều lệ từ 200 tỷ lên 600 tỷ đồng. Người đại diện pháp luật kiêm Tổng Giám đốc của Công ty CP Sông Mã là ông Lê Văn Tám.
Trước thời điểm cổ phần hóa, Công ty CP Sông Mã có tổng tài sản hơn 462,3 tỷ đồng, sở hữu khoảng 21 ha bất động sản và là chủ đầu tư rất nhiều dự án ở TP Thanh Hóa, như: Công viên thể thao phường Trường Thi; Trung tâm thương mại Bờ Hồ; Khu dân cư phường Phú Sơn, Nam Cầu Hạc, Đông Thọ, Tân Sơn 1, 2, Hồ Thành Công, Nam Đại lộ Lê Lợi; dự án khu dân cư Mai Xuân Dương; khu Đông Vệ 1, 2, 3, 4... Trong quá trình cổ phần hóa và sau cổ phần hóa, Công ty CP Sông Mã còn là chủ đầu tư nhiều dự án khác như: Hạc Thành Tower, khu đô thị Núi Long...
Trong số các dự án do Công ty CP Sông Mã thực hiện, được nhắc đến nhiều nhất thời gian gần đây là dự án Hạc Thành Tower (số 3, đường Phan Chu Trinh, phường Điện Biên, TP Thanh Hóa) khiến nhiều quan chức đương nhiệm hoặc đã nghỉ hưu phải “xộ khám”. Khái quát về dự án Hạc Thành Tower: Năm 1993, UBND tỉnh Thanh Hóa quyết định chuyển giao quỹ nhà ở với tổng diện tích hơn 7.400 m2 cho Công ty Kinh doanh nhà Thanh Hóa quản lý. Đến năm 2009, UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt giá thu tiền sử dụng đất tại số 3 Phan Chu Trinh, TP Thanh Hóa cho Công ty TNHH MTV Sông Mã để triển khai dự án đầu tư và khai thác với phần diện tích hơn 2.700 m2. Theo thỏa thuận, tổng số tiền mà doanh nghiệp phải nộp cho ngân sách là gần 57 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau 4 năm (năm 2013), cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa có quyết định phê duyệt tăng tổng diện tích triển khai dự án, nhưng giá đất vẫn giữ nguyên và tiền nộp ngân sách thì lại thấp hơn nhiều lần (vẫn áp giá đất 2009 - PV).
Theo tìm hiểu, đến năm 2014 Công ty CP Sông Mã mới được bàn giao đất thực địa. Thế nhưng, trước đó, từ năm 2012, UBND tỉnh Thanh Hóa đã có văn bản đồng ý cho doanh nghiệp này chuyển quyền sử dụng đất đối với khu đất tại dự án Hạc Thành Tower cho bên thứ ba là Công ty TNHH Huy Hoàng. Sau khi được bàn giao đất thực địa, trong các năm 2014, 2015, 2016 chủ đầu tư là Công ty CP Sông Mã, Công ty TNHH Huy Hoàng (chủ đầu tư cấp II) nhiều lần có các văn bản xin được điều chỉnh công trình, mặt bằng quy hoạch. Ngày 19/5/2016, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Ngô Văn Tuấn đã ký giấy phép quy hoạch cấp cho chủ đầu tư là Công ty CP Sông Mã để xây dựng tổ hợp khách sạn, căn hộ cao cấp thuộc dự án Hạc Thành Tower.
Cơ quan công an xác định, trong quá trình thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp, với vai trò là Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Sông Mã, các bị can Nguyễn Mạnh Sơn và Đinh Xuân Hướng đã đồng ý cho chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho các tổ chức, cá nhân khi chưa đủ điều kiện; không đề nghị xác định giá trị quyền sử dụng đất khi được giao đất đối với khu đất thực hiện dự án Hạc Thành Tower để xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa, gây thất thoát số tiền gần 56 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.
Những sai phạm tại dự án Hạc Thành Tower có thể được xem là “đại án” ở xứ Thanh, trong vụ án này, cái mất lớn nhất không chỉ là số tiền bị thất thoát mà đó chính là niềm tin của quần chúng nhân dân.
Cựu Bí thư và cựu Chủ tịch Thanh Hóa nộp số tiền 45 tỷ đồng để khắc phục hậu quả 
