Đây cũng là cơ sở (CS) giết mổ thứ 11 tại TP Hồ Chí Minh từ đầu năm tới nay bị chấn chỉnh. Thực tế kiểm tra và xử lý với hành vi vi phạm về ô nhiễm môi trường trong lĩnh vực liên quan tới lò giết mổ hiện nay là không đơn giản.
CS giết mổ gia súc trung tâm quận 12 do ông Tôn Thất Lộc làm đại diện hộ kinh doanh. Quy mô CS có 20 dây chuyền giết mổ, công suất mỗi dây từ 80 tới 100 con/đêm. Tức khoảng 2.000 con heo được giết mổ/ngày, đêm. Tuy nhiên, nước thải phát sinh trong quá trình giết mổ không qua xử lý, xả thẳng ra môi trường.
Nhiều năm nay, người dân thuộc tổ dân phố khu phố 2, phường Tân Thới Hiệp, quận 12 cho biết, đường ống nước thải ngầm từ trong cơ sở này xả chạy lòng vòng qua đường H3, H5, khu dân cư thuộc khu phố 2A, sau đó thay vì đổ ra kênh Trường Đai lại chạy ngược về phía bãi đất trống có một đường hào sâu giáp với tổ dân phố, khu phố 2. Dòng nước thải qua kiểm tra mắt thường cũng thấy đặc một màu đen gồm phân, nước tiểu gia súc, rác… bốc mùi hôi thối.
Từ phản ánh của bà con, đã có nhiều các ban, ngành, đoàn công tác của Phòng TNMT quận, Sở TNMT TP Hồ Chí Minh, Chi cục Thú y… kiểm tra, phát hiện tình trạng hoạt động gây ô nhiễm của CS và báo cáo lên cấp trên, nhắc nhở, xử lý, song CS vẫn không chịu khắc phục, tìm cách trì hoãn việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải đúng chuẩn.
Tháng 9/2013, Phòng PC49 phối hợp Công an quận 12, Chi nhánh Công ty CP tư vấn và thẩm định môi trường Vinacontrol trực tiếp kiểm tra và lấy mẫu nước thải. Kết quả từ phân tích mẫu nước thải của Vinacontrol ghi nhận: chỉ tiêu COD vượt 19 lần; BOD 5 vượt 33 lần; Amoni vượt 19,6 lần và Tổng Coliform vượt 22 lần (Theo QCVN 40: 2011/BTNMT).
Trung tá Nguyễn Quốc Hùng, Đội trưởng Đội 3 PC49 cho biết: “Hệ thống xử lý nước thải theo đánh giá kiểm tra thời điểm này cho thấy, chủ CS làm cho có, mang tính hình thức và thực tế lượng nước phát sinh hàng ngày là xả thẳng ra đường cống riêng của CS ra kênh Trường Đai, CS cũng chưa hề có giấy phép xả thải và chưa đóng phí BVMT đối với nước thải”.
Đó là theo kiến nghị của UBND quận 12 gửi tới UBND TP, Sở NN-PTNT, sở TNMT TP Hồ Chí Minh trước ngày thực hiện việc tạm đình chỉ hoạt động vừa qua với CS giết mổ gia súc trung tâm. Theo kiến nghị này do CS hoạt động liền kề với khu dân cư, gây ô nhiễm MT nghiêm trọng. Cũng theo QĐ về việc qui hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỉ lệ 1/2000 khu dân cư phường Tân Thới Hiệp, vị trí CS giết mổ gia súc trung tâm quận 12 được qui hoạch chức năng là: 1 phần đất công nghiệp, một phần đất giao thông, một phần đất dân cư, nên nếu gia hạn cho CS giết mổ trung tâm quận 12 là không phù hợp qui hoạch xây dựng đô thị. Ngoài ra buộc CS phải ngưng hoạt động từ 2013 theo QĐ của UBND TP về “quy hoạch hệ thống CS giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2011-2015”.
Không chỉ sai phạm về hành vi xả nước thải giết mổ chưa xử lý ra môi trường, từ khi hoạt động quy mô giết mổ còn là 500 đầu heo/ngày đêm cho tới khi quy mô giết mổ lên tới 1.600 hay 2.000 con heo/ngày, đêm nhưng CS không hề có giấy phép khai thác nước ngầm. Theo Trung tá Quốc Hùng, khi báo cáo với cơ quan chức năng, CS chỉ thừa nhận lượng nước ngầm khai thác sử dụng cho việc giết gia súc là khoảng 50m3/ngày. Tuy nhiên, dựa trên số lượng đầu heo từ CS nhập về chợ đầu mối do Ban quản lý của các chợ Tân Xuân, Hóc Môn cung cấp, dựa trên số heo được “hạ” hàng ngày tại CS, lực lượng PC49 đã thực hiện cuộc kiểm tra trực tiếp (ngày 25/9/2013).
Khi được yêu cầu chỉ các vị trí đặt máy bơm khai thác nước giếng khoan, ông Tôn Thất Lộc, chủ cơ sở đã thừa nhận đã và đang sử dụng 22 giếng khoan nước ngầm nhưng chưa có giấy phép Sở TNMT. Tổ kiểm tra PC49 đã yêu cầu cơ sở mua và gắn ngay 22 đồng hồ đo lượng nước và yêu cầu cho chạy thử liên tục trong 3 đêm. Sau đợt “khảo sát” này, lượng nước ngầm khai thác đo được trong một ngày đêm của CS vọt lên 140 - 150 m3/ngày. Đồng thời PC49 cũng tiếp tục lấy 2 mẫu nước thải trong quá trình giết mổ: 1 tại hố ga và 1 tại phía sau khi thải ra sông Trường Đai. Cả 2 mẫu đều không đạt tiêu chuẩn quy định về chỉ số BOD 5 (vượt 33 lần); chỉ tiêu COD 5 (vượt 19 lần), các chỉ số Amoni (vượt 19,6 lần), đặc biệt Tổng Coliform (nước thải có nhiễm phân) vượt ngưỡng 22,22 lần.
Trước đó, đêm 22/3, tổ kiểm tra của lực lượng CSPCTP về MT - C49B khi lấy mẫu nước thải tại 2 khu vực trên cũng ghi nhận: COD vượt 12,98 lần; BOD 5 vượt 19,61 lần; amoni vượt 4,9 lần, Coliform vượt 46 lần, tổng phospho vượt 4 lần. Theo đánh giá của Cục C49B, các chỉ tiêu trên đều vượt chuẩn cho phép trên 10 lần, vi phạm Nghị định 117/2009/NĐ-CP về “Xả nước thải vượt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 10 lần trở lên trong trường hợp thải lượng nước thải từ 50m3/ngày đến dưới 500m3/ngày (24 giờ)”. Và đã ra QĐ xử phạt VPHC về bảo vệ MT 105 triệu đồng
