Người dân hoang mang
Cũng như những trận động đất trước, xảy ra vào các ngày 19/9, 22/9, 23/11, sự cố xảy ra lúc 4h sáng 27/11 chỉ kéo dài hơn 10 giây, có nhiều tiếng nổ lớn dưới lòng đất, nhà cửa rung rinh, nhiều tường nhà sụt đổ. Phạm vi của cơn động đất trải rộng khắp các xã của huyện Quan Sơn, như: Tam Thanh, Tam Lư, Sơn Thủy, Trung Xuân, Trung Thượng, Trung Hạ, Trung Tiến, Na Mèo, Sơn Hà, Sơn Lư, thị trấn Quan Sơn. Nhưng do trận động đất xảy ra vào ban đêm, mọi người đang ngủ say, nên bà con rất lo lắng. Nếu cơn địa chấn có cường độ mạnh hơn, bà con sẽ không kịp ứng phó, chắc chắn sẽ có thiệt hại nặng về người và của, rất nguy hiểm. Do sợ động đất tiếp tục xảy ra nên nhiều người không dám vào các ngôi nhà xây, nhà tầng.
Ông Lò Đình Múi cho biết thêm: "Ngay sau mỗi trận động đất, chúng tôi đều có các báo cáo nhanh gửi đến các cơ quan chức năng của tỉnh. Đồng thời, cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể từ huyện xuống đến cơ sở, đã và đang tích cực tuyên truyền, ổn định tâm lý người dân để đồng bào yên tâm sinh sống, sản xuất. UBND huyện Quan Sơn cũng có công văn gửi chính quyền các xã, thị trấn yêu cầu tiến hành kiểm tra ngay các công trình phúc lợi, hạ tầng cơ sở được xây dựng thời gian qua, để đánh giá thiệt hại. Đối với ngành Giáo dục, huyện cũng yêu cầu kiểm tra chặt chẽ sự an toàn của trường lớp, tuyên truyền cho học sinh để ổn định tâm lý, tránh trường hợp các em bỏ học vì quá lo sợ".
Tuy nhiên, điều khiến ông Lò Đình Múi lo lắng là trước khi xảy ra động đất, địa phương không nhận được thông tin cảnh báo để chủ động ứng phó. Khi đã xảy ra rồi, cũng không có một văn bản nào trả lời về nguyên nhân, diễn biến tiếp theo, đánh giá mức độ động đất… của cơ quan chức năng để làm cơ sở chỉ đạo ứng phó, giải thích cho nhân dân ổn định tâm lý.
Nhưng điều lo ngại nhất đối với lãnh đạo huyện Quan Sơn chính là, hiện tại, huyện còn hơn 200 hộ dân (khoảng 1.000 khẩu) đang sống trong khu vực có nguy cơ cao về thiên tai như sạt lở đất, lũ ống, lũ quét… Các hộ dân này chủ yếu là người Thái, sống ở ven các con sông Lò, Luồng, sông suối và ven các đồi núi cao, thuộc các xã Trung Tiến, Trung Xuân, thị trấn Quan Sơn, Trung Thượng, Tam Lư, Mường Mìn, Sơn Thủy… Nếu xảy ra thiên tai, nguy cơ thiệt hại nặng nề là không tránh khỏi.
Cần những giải pháp phòng ngừa cấp bách
Kết quả khảo sát, điều tra của Sở NN&PTNT Thanh Hóa tại 115 xã thuộc 11 huyện miền núi của tỉnh, hiện nay có tới 7.570 hộ (37.850 nhân khẩu) nằm trong vùng có nguy cơ xảy ra sạt lở đất, đá lăn, lũ quét và ngập lụt. Trong đó có 1.849 hộ (7.845 nhân khẩu) đang sinh sống ở 38 điểm, thuộc khu vực đặc biệt nguy hiểm, nguy cơ cao về lũ quét, lũ ống, sạt lở đất đá... Đây là địa bàn sinh sống của hơn một triệu nhân khẩu, gồm các dân tộc Mường, Thái, Mông, Dao, Khơ Mú, Kinh.
Theo Chi cục Phát triển nông thôn Thanh Hóa (Sở NN&PTNT), cuối năm 2009, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt 9 dự án để di dời, bố trí nơi ở tập trung cho 318 hộ, xen ghép 2.883 hộ, ổn định tại chỗ cho 610 hộ, nhưng mới được phân bổ 6 tỉ đồng để thực hiện. UBND tỉnh Thanh Hóa đã có công văn xin Trung ương bổ sung thêm 34 tỉ đồng trong năm 2010. Ngày 28/11, nguồn tin từ Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định hỗ trợ 15 tỉ đồng để di dân khẩn cấp tại Thanh Hóa.
Song song với những giải pháp lâu dài, để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho nhân dân, ổn định tâm lý và sản xuất, các cơ quan chức năng, các nhà khoa học cần sớm vào cuộc. Nếu chưa thể xây dựng các bản đồ thiên tai, trạm cảnh báo động đất, chưa khảo sát, nghiên cứu kịp, thì nên thông tin cảnh báo cho địa phương sớm nhất có thể, để chủ động tuyên truyền, vận động bà con tìm cách phòng tránh.
"Không biết tới đây, Quan Sơn có còn xảy ra nhiều trận động đất nữa không, cường độ có mạnh hơn không? Người dân địa phương chưa từng được trang bị kiến thức phòng tránh, nếu có động đất mạnh thì ứng phó thế nào?… Chúng tôi vẫn mong mỏi cơ quan chức năng sớm về Quan Sơn khảo sát, tìm hiểu thực tế, có những giải pháp thiết thực, cụ thể để người dân có kiến thức, thông tin kịp thời phòng tránh những thảm họa thiên tai có thể xảy ra" - ông Lò Đình Múi, Chủ tịch UBND huyện Quan Sơn tâm sự