Vì lợi ích của cả cộng đồng
Chấn chỉnh tình hình trên, Sở GTVT Hà Nội đã có đề xuất di dời 525 đầu phương tiện từ bến xe Mỹ Đình đến khai thác tại các bến Yên Nghĩa, Nước Ngầm...; sau đó, ban hành Kế hoạch 735/KH-SGTVT bước đầu điều chuyển 436 lượt xe khách từ bến Mỹ Đình đến các bến khác để tiếp tục khai thác cho phù hợp luồng tuyến trong định hướng quy hoạch vận tải khách được dư luận đồng tình ủng hộ. Đây là hướng giải quyết đúng trên cơ sở tuân thủ quy hoạch vận tải khách của Thủ đô và là kỳ sát hạch sự tín nhiệm của cử tri đối với những cán bộ hữu trách trong lĩnh vực vận tải khách Hà Nội, không thể thay đổi trước một vài ý kiến trái chiều.
Cần nhắc lại rằng, sau khi Báo CAND có loạt bài phản ánh tình trạng quá tải bến xe Mỹ Đình (do cấp phép), tình trạng cấp phép và tổ chức các bến xe một cách hỗn hợp các hướng, phát sinh quá nhiều xe dù bến cóc, xe chạy xuyên tâm thành phố và tiêu cực, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo trong cuộc trả lời phỏng vấn trực tiếp phóng viên Báo CAND đã khẳng định: Thành phố nhất quán chủ trương bố trí sắp xếp các phương tiện vận tải hành khách liên tỉnh (thông qua cấp phép) phải tuân thủ theo đúng hướng tuyến. Phương tiện đã đăng ký tuyến nào thì đón, trả khách ở bến xe thuộc hướng tuyến đó. Quán triệt sự chỉ đạo đó, Sở GTVT Hà Nội đã ban hành kế hoạch giảm tải bến Mỹ Đình và chấn chỉnh sắp xếp lại các tuyến vận tải khách như nêu trên. Tuy nhiên, gần đây có một số ý kiến trái chiều tác động không tốt tới tình hình sắp xếp các tuyến vận tải khách nói riêng, thực hiện quy hoạch giao thông vận tải của Thủ đô nói chung rất cần phải lên tiếng.
Trước ý kiến của người đại diện Hiệp hội Vận tải ôtô Hà Nội cho rằng, Bến xe Mỹ Đình chưa quá tải, việc mất trật tự, mất vệ sinh tại bến này là do tổ chức quản lý bến xe thuộc Tổng Công ty vận tải Hà Nội; việc hình thành các bến xe dù, bãi đỗ xe ngoài bờ rào bến Mỹ Đình là thuộc trách nhiệm quản lý hành chính của địa phương; thừa nhận việc mua bán quyền khai thác tuyến tới cả trăm triệu đồng là có nhưng đó là quan hệ dân sự; xe lòng vòng đón trả khách là thuộc trách nhiệm các cơ quan kiểm soát...
Thử hỏi, theo thiết kế khi xây dựng bến và định hướng quy hoạch vận tải khách do Sở Giao thông công chính (nay là Sở GTVT) đưa ra, bến xe Mỹ Đình rộng hơn 19.000m2 với công suất tối đa là 800 lượt xe/ngày. Đến nay, trên diện tích ấy đã phải gánh tới 1.233 lượt xe/ngày, vượt công suất thiết kế trên 500 lượt xe/ngày thì đã đáng gọi là quá tải hay chưa? Và khi đã quá tải, đã bố trí xe khai thác hỗn hợp nhiều hướng tuyến thì tất yếu phát sinh tình trạng lộn xộn, mất vệ sinh, phát sinh nhiều xe chạy xuyên tâm thành phố gây hệ quả tiêu cực là điều dễ hiểu.
Nhưng cách xác định trách nhiệm để xảy ra các hệ quả xấu trên (cho rằng kiểm soát việc đón trả khách bừa bãi là do Cảnh sát giao thông, tổ chức bến do Tổng công ty vận tải...) lại không rõ ràng, mang tính “đánh bùn sang ao”! Mỗi cơ quan tham gia vào lĩnh vực quản lý giao thông trật tự trong đó có vận tải khách công cộng ở một góc độ phù hợp với chức năng nhiệm vụ của họ.
Nhưng trách nhiệm bao trùm, pháp nhân chịu trách nhiệm cao nhất về quản lý, điều hành lĩnh vực này trước UBND thành phố không phải cơ quan nào khác, chính là Sở GTVT Hà Nội. Thật khó hiểu, người đại diện Hiệp hội Vận tải ôtô Hà Nội còn có công văn đề nghị cơ quan chức năng “hoãn việc điều chuyển phương tiện nhằm giảm tải cho Bến xe Mỹ Đình”.
Bởi trước đó, chính người đại diện Hiệp hội này - ông Bùi Danh Liên đã phát biểu trước hàng trăm đại biểu của Hội nghị do Sở GTVT tổ chức cũng với mục đích triển khai kế hoạch giảm tải bến Mỹ Đình, sắp xếp lại các tuyến vận tải khách, rằng “ông nhất trí với kế hoạch giảm tải Bến xe Mỹ Đình nhưng cần có lộ trình phù hợp”.
Sự thiếu nhất quán đó khiến người ta không thể không xét đến động cơ, mục đích của những ý kiến được nêu ra, và nó sẽ có lợi gì cho việc thực hiện kế hoạch sắp xếp lại các tuyến xe vận tải khách của Thủ đô. Trân trọng ý kiến nhiều chiều, tôn trọng ý kiến của các doanh nghiệp tham gia vận tải khách, lắng nghe ý kiến người dân, nhưng nhà quản lý phải là đầu mối khái quát mọi thông tin, tình hình rồi đưa ra quyết sách đúng đắn vì lợi ích chung của cộng đồng chứ không và không thể nghiêng về lợi ích của bất kỳ bên nào.
Vai trò quản lý Nhà nước của Sở GTVT Hà Nội nằm ở đâu?
Không biết đã có bao nhiêu văn bản Sở GTVT Hà Nội đã ban hành xung quanh lĩnh vực quản lý vận tải khách, mà mới nhất là Kế hoạch 735/KH-SGTVT rà soát, chấn chỉnh sắp xếp luồng tuyến các bến xe khách và tăng cường kiểm tra xử lý vi phạm.
Người ta đoán chắc rằng, trước khi ban hành các văn bản tác động tới xã hội lớn như vậy thì Sở chủ quản phải nghiên cứu kỹ lắm, ít cũng phải nắm vững thực trạng vận tải khách, tâm tư nguyện vọng các nhà xe và nhu cầu của người dân. Đã như thế thì còn gì mà phải bàn đi bàn lại sau khi văn bản đã ban hành.
Thật lạ, khi đề xuất đã tới cấp thẩm quyền, kế hoạch đã chắc đi vào cuộc sống, nhưng khi các doanh nghiệp và một số ý kiến trái chiều đưa ra thì Sở chủ quản lại có vẻ thiếu đi tính quyết liệt. Sở lại tổ chức buổi nghe tiếng nói doanh nghiệp mặc dù trước đó đã nghe, đã thông báo rộng rãi lộ trình trên nhiều kênh thông tin khiến người ta cảm thấy cách quản lý như kiểu “đẽo cày giữa đường” vậy!
Xin dẫn ví dụ. Chỉ chưa đầy một tháng kể từ khi Sở GTVT ban hành Kế hoạch 735/KH-SGTVT nêu trên, chính đơn vị này đã liên tiếp ra hai “tối hậu thư” với các doanh nghiệp vận tải đang hoạt động tại bến xe Mỹ Đình. Tính quyết liệt ở hai văn bản này cũng khác nhau, một rất quyết liệt còn văn bản sau lại là lời lẽ mềm mỏng vận dụng uyển chuyển. Vì cách điều hành như thế, nên doanh nghiệp hay cá nhân nào khác cũng rất dễ ứng xử theo cách “mềm nắn, rắn buông” để bảo vệ lợi ích cục bộ.
Trong Công văn số 1681/SGTVT-QLVT của Giám đốc Sở GTVT Hà Nội trả lời Báo CAND, Sở GTVT Hà Nội dẫn ra rất nhiều lý do khách quan dẫn đến tình trạng quá tải bến xe Mỹ Đình và tình trạng xe dù bến cóc... Nói tóm lại, phần nhiều là lý do khách quan mà không thấy làm sáng tỏ yếu tố chủ quan thuộc trách nhiệm quản lý của Sở GTVT Hà Nội, điều mà người dân mong đợi.
Hệ quả này không thể đổ trách nhiệm cho ai khác, ngoài Sở GTVT phải tìm câu trả lời
