Trước hàng loạt sự cố xảy ra sau tiêm chủng, gây hoang mang cho cả người dân và nhân viên y tế, ngày 27/9, Bộ Y tế tổ chức hội nghị trực tuyến triển khai kế hoạch tăng cường công tác an toàn tiêm chủng với 63 tỉnh, thành. Tuy nhiên, chỉ có 37 điểm cầu có Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự, thậm chí, có địa phương chỉ có Phó Giám đốc Sở Y tế dự hội nghị, đã cho thấy, nhiều địa phương chưa thật sự quan tâm đến vấn đề quan trọng này.
Kết quả kiểm tra công tác an toàn tiêm chủng ở phía Nam do PGS.TS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh đưa ra đã phần nào phản ánh thực trạng rất đáng lo ngại về điều kiện ở các điểm tiêm chủng: Trong tổng số các điểm được kiểm tra, chỉ có 15% số điểm đủ điều kiện tiêm chủng; trong các điểm tiêm chủng được mở rộng kiểm tra, cũng chỉ có 30% điểm đủ điều kiện. Ở các điểm tiêm chủng dịch vụ, cũng chỉ có 15% số điểm đáp ứng yêu cầu.
Một con số chắc đủ khiến không chỉ ngành Y tế, mà còn các bậc cha mẹ phải giật mình: Tất cả các điểm tiêm chủng bệnh viện được kiểm tra, không một điểm nào đủ điều kiện! Các vi phạm chủ yếu ở các điểm tiêm chủng là cán bộ tiêm chủng chưa được tập huấn, cán bộ sàng lọc cũng chưa được tập huấn, thậm chí, lãnh đạo khoa, phòng quản lý vaccine cũng chưa được tập huấn… Theo PGS.TS Phan Trọng Lân, hiện các tỉnh phía Nam có gần 5.000 cán bộ cần được tập huấn về khám sàng lọc và trên 4.000 cán bộ cần tập huấn về an toàn tiêm chủng. Điều này quả rất lo âu, khi lâu nay, số cán bộ này thiếu kiến thức chuyên môn, vẫn đảm nhiệm công việc liên quan đến sức khỏe con người.
Không chỉ về nhân lực, dây chuyền lạnh để bảo quản vaccine ở các điểm tiêm phòng được kiểm tra cũng rất thiếu: 10% tuyến tỉnh, 15% tuyến huyện và 43% ở tuyến xã. Riêng tuyến xã đã rất lâu không được trang bị thay thế, nên chất lượng kém. Đây là điều không chỉ cần nhanh chóng giải quyết, mà còn phải giải đáp, khi kinh phí dành cho tiêm chủng mở rộng ở khu vực phía Nam năm 2012 lên tới 18.953 tỷ đồng, trong đó, kinh phí do Trung ương cấp là 11.284 tỷ đồng, của địa phương là 6.927 tỷ đồng, còn lại là các nguồn khác.
Nhằm không để xảy ra sự cố, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến yêu cầu ngành Y tế cả nước sẽ tổng động viên kiểm tra, rà soát, chỉ rõ các đơn vị chưa tốt, để xếp loại và xử lý, khen thưởng. Ngoài hệ tiêm chủng mở rộng, cần quan tâm chất lượng ở các điểm tiêm chủng dịch vụ. Đặc biệt, điểm yếu nhất của công tác tiêm chủng hiện nay là ở khoa sơ sinh của các bệnh viện tuyến huyện, tỉnh trong việc tổ chức các mũi tiêm sơ sinh. Vì thế, sẽ giao trách nhiệm tổ chức tiêm chủng ở khoa sơ sinh cho giám đốc bệnh viện để chịu trách nhiệm.
Nhìn nhận ra những khâu yếu trong công tác tiêm chủng mở rộng là rất quan trọng. Nhưng thực tế sẽ khắc phục ra sao, mới là vấn đề thiết yếu và đòi hỏi công tác hậu kiểm. Bên cạnh việc đầu tư về trình độ cho đội ngũ nhân viên, ngành Y tế cũng cần phải đầu tư cơ sở vật chất. Nếu không, sẽ chỉ gây khó cho cán bộ cơ sở khi họ không có kinh phí để đảm bảo đầy đủ các yêu cầu mà chính ngành Y tế đề ra. Như thế, tai biến sẽ vẫn tiếp tục, còn người thiệt thòi nhiều nhất vẫn là các gia đình nạn nhân, sau đó mới là uy tín của ngành Y tế trong mắt bạn bè quốc tế
