Qua 4 năm thực hiện, số vụ vi phạm về TTXD tại thành phố đã giảm bình quân 6,7 vụ/ngày, tương đương với mức giảm 78,5% so với trước. Nhưng nếu như những năm trước vi phạm về TTXD tập trung phần lớn ở các quận, huyện vùng ven đang có tốc độ đô thị hóa cao với diện tích nhỏ, lẻ, thì nay vi phạm về TTXD đang có xu hướng dịch chuyển về các quận nội thành với diện tích rất lớn…
Là điểm nóng về xây dựng sai phép với nhiều công trình có diện tích vi phạm rất lớn, ngày 28/7 vừa qua, Văn phòng UBND quận Bình Thạnh đã thông báo kết luận của ông Hồ Phương, Phó Chủ tịch UBND quận về xử lý xây dựng không phép, sai phép đối với 2 căn nhà 47 và 47A Huỳnh Mẫn Đạt, phường 19. Đây là 2 căn nhà thuộc diện nhà ở riêng lẻ, xây cao đến 6 tầng và 1 tầng áp mái nằm ngay mặt tiền đường lớn, các tầng đều đã được chia nhỏ thành nhiều phòng khép kín dưới dạng chung cư mini. Để xử lý vi phạm về TTXD đối với 2 căn nhà trên, ông Hồ Phương giao UBND phường 19 lập biên bản xử lý xây dựng không phép đối với căn nhà số 47A với mốc thời gian bắt đầu từ tháng 2 năm nay. Đồng thời đề nghị Đội Thanh tra xây dựng địa bàn lập biên bản và tham mưu quyết định xử lý vi phạm về xây dựng sai phép đối với nhà số 47.
Vi phạm tràn lan
Phòng QLĐT quận được giao nhiệm vụ theo dõi sát tình hình xây dựng của 2 căn nhà trên cũng như tổng hợp, tham mưu văn bản về vụ việc để gửi Sở Xây dựng và đề nghị làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Dù 2 căn nhà cao tầng hợp khối to nằm ngay mặt tiền đường xây dựng sai phép như vậy nhưng điều không bình thường là đã không được các đơn vị, lực lượng có trách nhiệm giám sát phát hiện, ngăn chặn ngay từ đầu. Trong khi đó, ông Hồ Phương cho rằng lực lượng có trách nhiệm của phường 19 và Đội Thanh tra xây dựng địa bàn nhiều lần kiểm tra trong quá trình thi công.
Kiến nghị với Giám đốc và Chánh Thanh tra Sở Xây dựng, ông Nguyễn Văn Luận, chủ 2 căn nhà này cho biết, nhà số 47 được UBND quận Bình Thạnh cấp giấy phép xây dựng ngày 26/9/2019 và cấp giấy xác nhận điều chỉnh nội dung giấy phép xây dựng ngày 27/2/2020 với quy mô được ghi rõ gồm 6 tầng lầu cộng với tầng lửng, hầm và mái che cầu thang.
Căn nhà số 47A cũng được cấp giấy phép xây dựng và cấp giấy xác nhận điều chỉnh nội dung giấy phép xây dựng cùng thời điểm với quy mô tương tự. Hai căn nhà này đã được xây xong phần thô từ móng tới mái theo quy mô giấy phép trước năm 2020 và đã được Đội Thanh tra xây dựng địa bàn và UBND phường 19 ghi biên bản là không xử lý vi phạm xây dựng. Đến nay phần xây dựng sai phép tại 2 căn nhà trên vẫn chưa bị xử lý.
Trong khi đó, với việc xây ngăn chia phòng như căn hộ mini, công tác PCCC cứu nạn cứu hộ và thoát hiểm sẽ gặp nhiều khó khăn khi xảy ra sự cố nếu các căn nhà này được đưa vào khai thác. Nhằm giám sát đối với 2 căn nhà này, thời gian gần đây lực lượng quản lý TTXD liên tục chốt chặn phía trước để ngăn chủ nhà tiếp tục hoàn thiện. Nhưng điều bất hợp lý là khi lực lượng quản lý về TTXD đã mỏng, lại còn phải cắt cử người ra để khắc phục hậu quả do việc lơ là trong quản lý địa bàn hoặc cố tình làm ngơ cho xây dựng sai phép trước đó của mình gây ra.
Một vụ việc xây dựng không phép với diện tích khá lớn khác là tòa nhà văn phòng cao 11 tầng ngay tại mặt tiền đường ở số 131 Xô Viết Nghệ Tĩnh, quận Bình Thạnh thuộc sở hữu của Công ty CP Vinaprint. Theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính do UBND quận Bình Thạnh ban hành ngày 29/8 vừa qua, chủ đầu tư tòa nhà này đã lắp dựng khung cột, mái tôn trên phần mái tòa nhà với diện tích gần 292m2, chiều cao từ 3,4-4,3m. Phía trên mái tôn chủ đầu tư đã cho lắp các tấm pin năng lượng mặt trời.
Ngoài xử phạt số tiền 130 triệu đồng, UBND quận Bình Thạnh buộc chủ đầu tư phải tháo dỡ toàn bộ diện tích vi phạm. Cũng giống như nhiều vụ việc xây dựng sai phép, không phép khác ở địa phương này, đến nay việc tháo dỡ vẫn chưa được thực hiện. Dù UBND quận Bình Thạnh cho rằng phần diện tích vi phạm chưa hoàn thiện, chưa đưa vào sử dụng, nhưng hiện tòa nhà văn phòng cao tầng này đã được chủ đầu tư cho Ngân hàng ACB thuê một phần làm trụ sở giao dịch, phần còn lại cho nhiều người dân thuê phòng để ở. Do vậy, việc cưỡng chế tháo dỡ đối với trường hợp này là không đơn giản.
Ngoài ra, trên địa bàn này còn nhiều trường hợp xây dựng nhà ở riêng lẻ có dấu hiệu sai phép với diện tích rất lớn như 2 nhà ở riêng lẻ được hợp khối tại số 219/8 Ngô Tất Tố và 30/56 Võ Duy Ninh, phường 22; 5 căn nhà được hợp khối ở số 40/8 và 40/10 Phạm Viết Chánh, phường 19 hay nhà số 122A Trường Sa… và đều được biến tướng thành căn hộ chung cư mini hoặc ngăn phòng khép kín cho thuê nhưng không bị phát hiện, xử lý. Tình trạng không bình thường này khiến người dân địa phương phải đặt nghi vấn đối với đơn vị, cá nhân làm công tác đảm bảo TTXD ở quận Bình Thạnh.
Huy động Công an tham gia kiểm soát trật tự xây dựng
Một điểm nóng vi phạm về TTXD khác là phường Thảo Điền, TP Thủ Đức, địa bàn nằm sát nách khu vực trung tâm thành phố. Thanh tra tại UBND phường Thảo Điền từ đầu tháng 8 đến ngày 12/9 vừa qua về công tác quản lý TTXD 2 năm gần đây của địa phương, Thanh tra TP Thủ Đức đã phát hiện tại công trình nhà hàng Quê Nhà, đường Nguyễn Văn Hưởng có đến 310m2, kết cấu tường gạch, cột sắt, xà gồ, mái tôn và ngói được xây không phép. Kiểm tra hồ sơ, Thanh tra TP Thủ Đức xác định công trình này được xây dựng tháng 12/2022, hiện đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng. Công trình đã có quyết định xử phạt vi phạm hành chính và quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả nhưng chưa thực hiện.
Tại khu đất này, thanh tra còn phát hiện thêm 3 công trình xây không phép với diện tích khoảng 200m2, 90m2 và 60m2 đã được hoàn thiện, đưa vào sử dụng. Trong khi đó, UBND phường Thảo Điền chưa lập hồ sơ xử lý vi phạm. Thanh tra còn phát hiện thêm 3 công trình khác tại các thửa đất số 641, 642, 643 tờ bản đồ 52 với tổng diện tích vi phạm là 422m2 được xây dựng với kết cấu sàn, vách, hầm bê tông cốt thép. Thời điểm vi phạm là tháng 3/2022 và địa phương đã có quyết định cưỡng chế buộc khắc phục hậu quả nhưng chưa thực hiện tháo dỡ. Ngoài ra, tại 4 thửa đất thuộc tờ bản đồ số 6 ở phường Thảo Điền có một công trình xây dựng tầng hầm có diện tích 462m2 và 59m2 với kết cấu bê tông cốt thép, tường gạch, mái bê tông cốt thép. Công trình này cũng đã có quyết định cưỡng chế buộc tháo dỡ nhưng chủ công trình thường xuyên cho khóa cửa ngoài, tổ chức đang thi công bên trong…
Nhằm tăng cường kiểm soát TTXD tại TP Hồ Chí Minh, ngày 23/10 vừa qua, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố đã đồng ý về chủ trương đưa lực lượng Công an tham gia vào nhiệm vụ này. Trước đó, Sở Xây dựng đã trình UBND thành phố Dự thảo quy chế phối hợp quản lý về TTXD. Trong đó, Công an thành phố được phân công tham gia, phối hợp với lực lượng chức năng địa phương để nắm tình hình, kịp thời báo cáo với UBND các cấp những vi phạm trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch, xây dựng để triển khai các biện pháp ngăn chặn, xử lý. Công an cũng sẽ triển khai các biện pháp phòng ngừa, theo dõi, điều tra làm cơ sở xử lý hình sự.
Đề xuất cho Hà Nội quyết định mức xử phạt vi phạm trật tự xây dựng cao nhất gấp 50 lần 
Đề xuất xử lý hình sự chủ đầu tư cố tình vi phạm trật tự xây dựng 
