Phải nói rằng đây là nỗ lực, trách nhiệm rất lớn của chính quyền, các cấp, ngành tỉnh Quảng Ninh. Nhưng theo ông Đặng Duy Hậu, Phó chủ tịch UBND tỉnh, có nỗ lực thế nào thì cũng không thể lấy lại những gì đã mất, mà chính là không để lặp lại nỗi đau.
Theo hướng đó, chỉ 1 ngày sau khi xảy ra vụ chìm tàu Trường Hải 06, công tác quản lý phương tiện đã được thiết lập đối với tất cả các tàu thuyền kinh doanh dịch vụ du lịch, lưu trú qua đêm trên vịnh Hạ Long, thông qua việc UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Quyết định số 462/QĐ-UBND ngày 18/2/2011, về việc thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành (do Sở GTVT làm Trưởng đoàn) tổng rà soát, kiểm tra chất lượng tàu lưu trú nghỉ đêm trên vịnh Hạ Long.
Đến nay, sau 1 tuần ráo riết kiểm tra các tiêu chí an toàn, Sở GTVT đã có những kết quả cụ thể: Tổng số tàu thuộc đối tượng kiểm tra là 135/151 tàu hiện đang hoạt động, thuộc danh sách do ngành Thể thao và Du lịch cấp giấy phép cơ sở đủ điều kiện kinh doanh lưu trú nghỉ đêm trên vịnh Hạ Long. 16 tàu còn lại chưa thể kiểm tra được do các phương tiện vào đà để kiểm tra theo định kỳ.
Về thủ tục, hồ sơ theo yêu cầu: 100% số tàu đã kiểm tra đảm bảo đầy đủ theo quy định. Về chất lượng phương tiện: Hầu hết phương tiện đều đảm bảo yêu cầu về an toàn kỹ thuật của các thông số chính như: vỏ kín nước, kết cấu cứng, máy chính, các hệ thống an toàn... đảm bảo theo yêu cầu.
Tuy nhiên, qua rà soát, đối chất thực tế, cơ quan chức năng thừa nhận còn nhiều vấn đề tồn tại về kỹ thuật cũng như thủ tục hành chính. Cụ thể: 2 tàu kiến trúc mái phần ca bin đã bị xuống cấp, biến dạng; 37 tàu của 18 doanh nghiệp xử lý các vách chắn thủy chưa đảm bảo kín nước theo quy phạm; 41 tàu của 17 doanh nghiệp hệ thống bơm cứu đắm, cứu hỏa hoạt động không đảm bảo về công suất, lưu lượng, cột áp hoặc yêu cầu về hệ thống van, ống dẫn; 16 tàu của 11 doanh nghiệp bọc cách nhiệt các ống xả không đảm bảo; 18 tàu của 12 doanh nghiệp tự ý đấu thêm các dây dẫn điện, bóng điện trong khu vực hầm máy, dây điện không được bọc trong ống nhựa, không đảm bảo theo yêu cầu trong môi trường dễ xảy ra cháy, nổ; 5 tàu của 4 doanh nghiệp, hệ thống lái sự cố không đảm bảo hoạt động bình thường; 9 tàu của 8 doanh nghiệp để thiếu, hỏng 108 phao áo và 5 phao bè không đảm bảo theo yêu cầu...
Kiểm tra đội ngũ thuyền viên và nhân viên phục vụ cho thấy: Các tàu đã định biên đủ số thuyền viên theo quy định, 100% các thuyền viên có đủ các bằng cấp chuyên môn về vận hành phương tiện thủy nội địa phù hợp theo quy định. Song chất lượng của đội ngũ quan trọng nhất đối với mỗi con tàu rất đáng lo ngại.
Có tới 59 thuyền viên làm việc trên 10 tàu của 9 doanh nghiệp thiếu giấy chứng nhận huấn luyện về nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy; 24 nhân viên phục vụ trên 12 tàu của 10 doanh nghiệp thiếu giấy chứng nhận nghiệp vụ du lịch theo quy định. Khá nhiều người độ tuổi còn rất trẻ, không hề có kinh nghiệm hoạt động trên sông nước. Nghĩa là không có khả năng tự cứu mình trong trường hợp xảy ra sự cố thì nói gì đến việc ứng cứu cho du khách.
Qua 1 tuần kiểm tra rà soát theo Quyết định 462/QĐ-UBND, từ những điều mắt thấy tai nghe, Sở GTVT Quảng Ninh đề xuất một số nội dung đối với hoạt động của tàu du lịch lưu trú như sau:
Về kỹ thuật, yêu cầu các phương tiện khắc phục ngay các tồn tại theo kết quả kiểm tra của Đoàn kiểm tra liên ngành, trong đó cần tập trung xử lý đảm bảo hoạt động của các hệ thống kỹ thuật an toàn của tàu, đặc biệt các vách chắn thủy giữa buồng máy và các khoang tàu, nếu bố trí cửa phục vụ công tác kiểm tra thì phải đảm bảo cứng vững và kín nước.
Sau khi các chủ phương tiện hoàn thiện việc khắc phục các tồn tại, đề nghị cho tổ chức tái kiểm tra để làm cơ sở báo cáo UBND tỉnh quyết định cho phép phương tiện tiếp tục hoạt động hoặc đình chỉ hoạt động, đồng thời đề nghị UBND tỉnh cho thành lập tổ liên ngành chuyên trách thực hiện thường xuyên việc giám sát, kiểm tra, xử lý đối với hoạt động của các tàu du lịch lưu trú nghỉ đêm trên vịnh Hạ Long.
Liên quan đến yếu tố kỹ thuật, do đặc thù của hoạt động tàu kinh doanh dịch vụ cho khách thuê phòng lưu trú nghỉ đêm trên vịnh Hạ Long, cần thiết phải quy định bổ sung nâng cao tiêu chuẩn hoạt động của loại tàu này, cụ thể là: Quy định nâng cao hệ số an toàn ổn định của phương tiện. Đề nghị áp dụng quy định tiêu chuẩn tuổi tàu. Chỉ tàu nào có từ 5 đến 7 năm tuổi mới được phép hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú nghỉ đêm trên vịnh Hạ Long.
Về định biên thuyền viên: Theo đặc thù yêu cầu cao về công tác trực đêm khi tàu neo tại điểm đỗ lưu trú phục vụ khách du lịch, do vậy, Sở GTVT Quảng Ninh đề nghị quy định tăng định biên thuyền viên gấp 1,5 lần so với định biên tối thiểu quy định của Bộ GTVT. Trong đó, đề nghị quy định thuyền trưởng ít nhất phải có bằng thuyền trưởng hạng 2 trở lên hoặc có bằng thuyền trưởng hạng 3, có thâm niên công tác tối thiểu 3 năm.
Hy vọng rằng, thông qua những giải pháp bài bản nêu trên, Trường Hải 06 là sự đau xót cuối cùng, vịnh Hạ Long vẫn xứng đáng là vùng cảnh quan thiên nhiên đẹp nổi tiếng thế giới, hấp dẫn du khách muôn nơi tìm về thưởng ngoạn