Hàng mã càng tinh xảo, càng lãng phí lớn
Nhà lầu, xe hơi, máy bay… bằng hàng mã đã xưa rồi. Rằm tháng bảy năm nay, người ta đốt thời trang hàng hiệu cho người cõi âm. Quần áo, váy, túi xách, dày dép, nhẫn kim cương, đồng hồ… giống y chang hàng hiệu nổi tiếng như Louis Vuitton, Chanel, Gucci….
Người tiêu dùng năm nay bị "choáng" khi thị trường xuất hiện quần áo hàng mã là những chiếc đầm ngắn hai dây, đầm vai trần màu sắc sặc sỡ. Lạ hơn nữa là những chiếc đầm này còn được mặc cho các manơcanh nên nhìn qua nhiều người lầm tưởng là hàng thật. Hàng mã ngày càng được thiết kế và sản xuất tinh xảo với mẫu mã giống hệt như hàng thật, đương nhiên giá thành của nó phải tăng lên.
Phố Hàng Mã, Lương Văn Can (Hà Nội) những ngày này ngợp trong các màu sắc. Đồ mã được trưng bày ở đây có đủ các loại theo kiểu "trần sao âm vậy". Chị Linh bán hàng ở phố Hàng Mã cho biết: "Từ mùng 10 tháng 7 âm lịch khách mua lẻ rất đông. Những gia đình muốn mua nhiều họ đã đặt hàng từ một tháng trước đây, đặc biệt là các loại hàng "khủng", hàng "Vip".
Theo lời kể của chị Linh thì có gia đình đặt mua hàng mã tới vài chục triệu đồng. Đắt nhất là con ngựa giá 30 triệu đồng để dâng cho một ngôi đền ở tận Nghệ An. Còn ôtô, tàu, nhà thì đã trở thành bình thường, có giá từ vài trăm nghìn đến tiền triệu tuỳ loại. So với năm ngoái, giá hàng mã năm nay tăng 20-30%.
Chị Minh Thi, nhà ở quận Đống Đa kể: "Bố tôi vốn bị liệt chục năm thì cụ mất. Thời gian cụ ốm chúng tôi phải thuê người trông nom. Để ở dưới đó có người chăm sóc, tôi về Thuận Thành, Bắc Ninh đặt mua cho cụ một người giúp việc bằng hàng mã".
Nhiều người vì quá thương nhớ người đã khuất nên thể hiện bằng việc đốt đồ mã làm sao cho người dưới âm có cuộc sống đầy đủ. Thế nên, dù không phải đợi đến ngày rằm tháng bảy, việc đốt đồ mã vẫn diễn ra. Chỉ qua một ngày rằm tháng bảy, hàng tỷ đồng để mua đồ mã đã trở thành… tro bụi.
Quy định xử phạt chưa đi vào cuộc sống
Tục lệ đốt vàng mã vào ngày lễ và rằm tháng 7 đã ăn sâu vào tiềm thức người dân Việt
Nghị định 75/2010/NĐ-CP quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa. Điều 18, mục 3 quy định mức phạt vi phạm về nếp sống văn hóa. Cụ thể, hành vi "đốt đồ mã tại nơi tổ chức lễ hội, di tích lịch sử - văn hóa, nơi công cộng khác" bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng - 1 triệu đồng. Tuy nhiên, đã tròn một năm, quy định xử phạt này chưa được áp dụng vào thực tế.
Phủ Tây Hồ là nơi thu hút khách thập phương đến làm lễ rất nhiều. Người dân đến đây chỉ được phép đốt tiền vàng chứ không được đốt mã. Ông Trương Công Đức, Trưởng Ban quản lý di tích Phủ Tây Hồ cho biết: "Không phải từ khi có Nghị định của Chính phủ về cấm đốt đồ mã ở nơi công cộng chúng tôi mới thực hiện mà từ nhiều năm nay, Phủ Tây Hồ đã cấm người dân mang đồ mã như voi, ngựa, rồng, hình nhân, hình nộm… đến đây đốt. Ngoài ra, Phủ Tây Hồ cũng không có hầu bóng, xóc thẻ, kêu thay kêu đỡ…
Rằm tháng 7 năm nay bảo vệ của Phủ đã tuyên truyền, khuyến cáo người dân đến đây cúng lễ nhưng không được mang đồ mã. Tuy nhiên, vẫn có người mang đồ mã đến cúng nhưng lực lượng bảo vệ không cho bày lên". Từ ngày 14 tháng 7 âm lịch, Phủ Tây Hồ mới đông. Tuy nhiên, theo ông Đức thì chuyện người dân đến Phủ đốt vàng, sớ vẫn diễn ra, không cấm được.
Ông Đinh Hồng Phong, Trưởng phòng Văn hóa quận Hoàn Kiếm nêu ý kiến: "Nghị định đã quy định xử phạt hành vi đốt mã, cấp phường là đơn vị xử lý. Nhưng hiện nay phường không đủ người để xử phạt. Vả lại, việc xử phạt trong lĩnh vực này rất khó vì đốt vàng mã là phong tục vốn ăn sâu vào tiềm thức người Việt
