Ngày 1/7 tới đây là thời điểm dấu CS và tem "đã kiểm tra" trên mũ bảo hiểm hết hiệu lực, thay vào đó là dấu CR. Giờ G sắp điểm, hàng trăm doanh nghiệp sản xuất kinh doanh mũ bảo hiểm trong nước đang gấp rút hoàn tất thủ tục chuyển đổi sang dấu hợp quy CR cho sản phẩm của mình. Tuy nhiên, trên thị trường vẫn còn rất nhiều mũ bảo hiểm mang dấu CS được bày bán, trong đó có không ít là hàng lậu, hàng nhái, hàng kém chất lượng khiến cơ quan chức năng lúng túng, không dễ gì kiểm soát…
Đủ "chiêu" làm nhái mũ bảo hiểm
Theo ông Trần Văn Vinh - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (viết tắt là TĐC) - Bộ Khoa học - Công nghệ, tính tới ngày 5/4/2010, cả nước có 79 cơ sở sản xuất mũ bảo hiểm đã được chứng nhận hợp quy (năm 2007 là 125 cơ sở), trong đó 16 cơ sở đã công bố danh sách 446 đại lí của mình. 48 nhãn hiệu đã đăng kí bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ sở sản xuất chui lủi, giả mạo giấy chứng nhận hợp quy, đưa ra thị trường nhiều mũ bảo hiểm có mẫu mã bắt mắt, giá rẻ nhưng không đạt chất lượng. Đã có 23 kiểu mũ bị đình chỉ chứng nhận do không đạt chất lượng. Tính đến hết ngày 23/6/2010, có tổng cộng 427 loại mũ bảo hiểm được chứng nhận hợp quy theo đúng qui chuẩn kĩ thuật Quốc gia QCVN 2: 2008/KHCN.
Theo ông Vinh, thời gian qua, qua công tác kiểm tra đã phát hiện thêm nhiều "chiêu" làm giả mũ bảo hiểm mới. Điển hình là tại TP HCM đã phát hiện nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh mũ có hình dáng giống mũ bảo hiểm nhưng không ghi nhãn là "mũ bảo hiểm cho người đi môtô, xe máy", không gắn dấu hợp quy, không ghi rõ địa chỉ sản xuất nhưng vẫn đưa ra thị trường bán công khai với lí do "đây là mũ bảo hiểm dành cho người đi bộ, đi xe đạp". Gặp trường hợp này, cơ quan chức năng không thể xử lí do chưa có chế tài rõ ràng.
Gần đây nhất, tháng 3/2010, trên thị trường xuất hiện loại mũ bảo hiểm bơm hơi do Công ty cổ phần Sản xuất thương mại Vi Thy (TP HCM) sản xuất. Qua kiểm tra, cả hai tiêu chí là độ bền đâm xuyên và kết cấu mũ đều chưa đạt chất lượng theo QCVN 2: 2008/KHCN nên không được phép sử dụng cho người tham gia giao thông trên môtô, xe máy. Hiện tại TĐC đang tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm, và như vậy, cho tới thời điểm này, loại mũ bơm hơi vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận hợp quy.
Mũ bảo hiểm kém chất lượng vẫn được bán trên đường phố.
Thị trường mũ bảo hiểm vẫn khó kiểm soát là bởi có một lượng lớn sản phẩm được nhập lậu hoặc làm giả chứng nhận hợp quy. Cả năm 2009, chỉ có 5 doanh nghiệp nhập khẩu chính ngạch qua kiểm tra Nhà nước về chất lượng với 5 lô hàng gồm 10.970 mũ. Trong khi đó, lại có một lượng lớn mũ bảo hiểm kém chất lượng, giá rẻ được nhập lậu từ Trung Quốc, Malaysia hoặc sản xuất lậu trong nước, vẫn được bày bán trôi nổi trên thị trường.
Sẽ đưa mũ bảo hiểm vào danh mục hàng hóa kinh doanh có điều kiện
Tình trạng mũ bảo hiểm bị làm nhái, sản xuất kém chất lượng ảnh hưởng không nhỏ tới lợi ích của những doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nghiêm túc.
Từ ngày 1/7/2010, sẽ có 3 loại mũ bảo hiểm không được chuyển đổi, lưu hành. Thứ nhất là các mũ có gắn dấu CS và tem "đã kiểm tra" có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng nhưng được sản xuất, nhập khẩu sau ngày 15/11/2008. Thứ hai là mũ có dấu CS và tem "đã kiểm tra", nguồn gốc xuất xứ rõ ràng nhưng không có hồ sơ công bố phù hợp tiêu chuẩn. Thứ ba là những mũ có dấu CS, tem "đã kiểm tra" nhưng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Thời điểm này, các doanh nghiệp đều đang gấp rút chuẩn bị cho việc chứng nhận hợp quy chuyển đổi.
Theo ông Vinh, các doanh nghiệp sản xuất hay nhập khẩu mũ bảo hiểm có thể mang sản phẩm tới một trong năm tổ chức chứng nhận hợp quy được giao thẩm quyền là Trung tâm Kĩ thuật TCĐLCL 1, 2, 3, Trung tâm Quacert, Văn phòng chứng nhận chất lượng - BQC để làm thủ tục đăng kí chứng nhận hợp quy. Sau thời điểm 1/7, nếu các cơ sở sản xuất, kinh doanh vẫn dán tem CS là không hợp pháp và sản phẩm đó sẽ bị xử lý theo quy định