Tại buổi tọa đàm báo chí do Bộ LĐ-TB&XH tổ chức trong sáng 6/11, vấn đề nhiều người băn khoăn là việc kiểm soát an toàn lao động đối với các đối tượng có hợp đồng lao động trước đây đã khó khăn, giờ lại gánh thêm cả các đối tượng không có quan hệ lao động, cơ quan chịu trách nhiệm về lĩnh vực này có đưa ra được giải pháp hữu hiệu đảm bảo tính khả thi trong thực hiện Luật.
Ông Hà Tất Thắng, Cục trưởng Cục An toàn lao động, Bộ LĐ,TB&XH cho biết, theo thống kê cả nước có khoảng 53 triệu lao động, trong đó có khoảng 36 triệu lao động không có hợp đồng lao động (HĐLĐ), tức là người tự tạo ra việc làm, những người lao động tự do. Trong Bộ luật Lao động năm 2012 có quy định, tất cả các tổ chức có liên quan trong công tác ATVSLĐ đều phải thực hiện và tuân thủ các quy định của Luật ATVSLĐ. Tuy vậy, cũng chưa rõ, vì vậy dự thảo luật lần này có đặt vấn đề phải mở rộng sang đối tượng không có hợp đồng lao động. Tức là chúng ta sẽ phải giải quyết số lượng lao động rất lớn, đảm bảo được quyền lợi cho người lao động được bảo vệ về ATVSLĐ. Đây là việc làm phải tính toán kỹ bởi vì số lượng này rất lớn.
Trong dự thảo quy định, tuỳ theo tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, Chính phủ sẽ quy định việc hỗ trợ cho người lao động không có HĐLĐ. Cần tuyên truyền để người lao động tham gia thấy được lợi ích từ tư vấn đảm bảo ATVSLĐ, từ việc có hướng dẫn, huấn luyện kỹ năng, biện pháp làm việc an toàn hay được nhà nước hỗ trợ khi tham gia bảo hiểm nghề nghiệp, để nếu khi xảy ra TNLĐ, BNN sẽ được hưởng chế độ chính sách như người lao động trong khối có quan hệ lao động. “Chúng tôi đang dự kiến, giả sử có 1 triệu người tham gia vào quỹ này, nếu bù đóng 50% thì sẽ bù khoảng 700 tỉ đồng/năm”, ông Thắng chia sẻ.
Một trong những bất cập hiện nay là quá thiếu thanh tra về an toàn lao động, cần được tăng cường. Cục An toàn lao động cho hay, trước năm 2003, cả nước chỉ có hơn 100.000 DN và lực lượng thanh tra ATVSLĐ lúc đó khoảng 400 người. Tới nay, số lượng DN trong nước khoảng 700.000 và số lượng thanh tra làm công tác ATVSLĐ chỉ còn khoảng 150 người, trong đó, có những tỉnh không có cán bộ kỹ sư làm công tác thanh tra ATVSLĐ, nên công tác thanh tra cũng gặp nhiều khó khăn. Với lực lượng thanh tra như hiện nay, tỉ lệ thanh tra được cho các DN khoảng 0,22%. Nếu mở rộng sang đối tượng không có quan hệ lao động, lớn gấp khoảng gần 2 lần so với số lượng có quan hệ lao động, nếu không có lực lượng thanh tra chuyên ngành về ATVSLĐ thì chắc chắn chúng ta không thể làm tốt công tác ATVSLĐ. Mà công tác thanh tra ATVSLD lại rất đặc thù, vừa thanh tra con người thực hiện chính sách, vừa thanh tra máy móc thiết bị ATVSLĐ trong quá trình sử dụng; thanh tra những điều kiện làm việc như ồn, rung, bụi… có vượt ngưỡng hay không; điều tra khi có TNLĐ để giải quyết chính sách cho người lao động. Theo tính toán, nếu cả nước tăng từ 1 đến 2 người thì cả nước sẽ có thêm khoảng 1.000 thanh tra ở cấp huyện. Việc tăng này là cần thiết vì nếu tăng được lực lượng này thì việc phòng ngừa tai TNLĐ và BNN, giảm được tỷ lệ TNLĐ chết người, không có gì đánh đổi được