Khi người trẻ tìm về với nghệ thuật truyền thống

Không dựa vào “bầu sữa” ngân sách Nhà nước nhưng ngày càng nhiều dự án, chương trình nhằm quảng bá, giới thiệu nghệ thuật truyền thống của người Việt được các bạn trẻ triển khai.

Nhiều dự án có sức lan tỏa sâu, rộng trong cộng đồng, được chính những người dành nhiều tâm huyết cho nghệ thuật truyền thống ở thế hệ đi trước, ủng hộ và tin tưởng, thậm chí đặt nhiều kỳ vọng về sự kế thừa, bảo tồn và phát huy giá trị ngày càng tốt hơn của các bộ môn nghệ thuật này trong đời sống xã hội hiện đại.

Mặc dù vẫn hồi hộp, dõi theo diễn biến từng ngày về tình hình dịch bệnh do COVID-19, các thành viên của “Chèo 48h – Tôi Chèo về quê hương” vẫn miệt mài hoàn tất các khâu cuối cùng, kể cả tổ chức online cho dự án “Mắt Xẩm”.

Dự kiến diễn ra từ ngày 16 đến 22/5, tại Hà Nội, “Mắt Xẩm” do dự án Không gian văn hóa sáng tạo Việt Nam, In Progress của Hội Đồng Anh tại Việt Nam và Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tổ chức, Chèo 48h trực tiếp thực hiện.

Không gian triển lãm hiện đại nhưng vẫn đậm chất Xẩm trong dự án “Mắt Xẩm”.
Không gian triển lãm hiện đại nhưng vẫn đậm chất Xẩm trong dự án “Mắt Xẩm”.

Thông qua việc sử dụng đa dạng các hình thức: Hội họa, sắp đặt, trình diễn, âm nhạc…, “Mắt Xẩm” đặt mục tiêu mang đến những góc nhìn mới mẻ, trẻ trung nhưng không kém phần sâu sắc về nghệ thuật Hát Xẩm cổ truyền của dân tộc. Dự án bao gồm: Triển lãm tranh và các tác phẩm sắp đặt, chuỗi trò chuyện với khách mời về Xẩm qua các góc nhìn, giới thiệu tác phẩm âm nhạc mới với các chất liệu từ Xẩm.

Đại diện của đơn vị tổ chức, bà Đinh Thảo cho biết, dự án có sự tham gia đóng góp của chính công chúng hiện đại, những người quan tâm sâu sắc tới nghệ thuật truyền thống và nhiều người làm công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá, nhà nghiên cứu, nhạc sĩ, họa sĩ, ca sĩ, biên kịch, đạo diễn. “Mắt Xẩm” bao gồm chuỗi sự kiện nhằm kết nối các giá trị của Xẩm với cuộc sống hiện tại. Trong đó, các tác phẩm tranh được đặt trong không gian sắp đặt gắn liền với Hát Xẩm.

Từ quá trình học hỏi, nghiên cứu, trao đổi, nhóm thành viên dự án đã lựa chọn mô phỏng lại các không gian Xẩm và đưa thêm vào những góc nhìn của con người đương đại. Khu vực chính diện của không gian triển lãm với bức tranh vẽ 3 sắc thái biểu đạt khác nhau của người Hát Xẩm, được gợi cảm hứng từ bài hát “Mục hạ vô nhân” rất nổi tiếng.  “Khu rừng huyền tích” là không gian sắp đặt được gợi cảm hứng từ câu chuyện của tổ nghề Hát Xẩm. “Mắt Xẩm” - đôi mắt được tạo nên nhờ sự sắp đặt khéo léo của 200 chiếc sênh và cặp trống Xẩm lớn nhất từ trước đến nay.

Trong khoang tàu điện – khu vực gợi nhớ về những người Hát Xẩm Hà thành năm nào trưng bày chiếc chuông tàu điện cổ của Hà Nội – chiếc chuông duy nhất còn lưu giữ lại đến nay. Các buổi tọa đàm, các chuyên gia, những người thực hành, tiên phong trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa sẽ bàn về Xẩm và những giá trị, sự ứng dụng các chất liệu Xẩm nói riêng, văn hóa nghệ thuật truyền thống nói chung trong các sản phẩm đương đại.

Các nghệ sĩ sẽ biểu diễn một số làn điệu Xẩm theo lối cổ truyển, đồng thời giới thiệu những sáng tác vận dụng từ chất liệu Xẩm cổ truyền, kết hợp với các yếu tố mới nhằm biểu đạt những tâm tư, tình cảm của con người hiện đại… Đơn vị thực hiện cũng đã quyết định, các hoạt động khai mạc, toạ đàm, biểu diễn Xẩm sẽ diễn ra trực tuyến. Các nghệ sĩ và ekip ghi hình đều được trang bị vật dụng bảo hộ nhằm đảm bảo sự kiện diễn ra trong an toàn.

 Được biết, Chèo 48h được thành lập năm 2014 bởi một nhóm trẻ Hà Nội. Dự án hướng tới giáo dục và truyền thông văn hóa nghệ thuật truyền thống cho người trẻ nhằm truyền cảm hứng, khơi dậy lòng tự hào, tình yêu với văn hoá nước nhà, góp phần thúc đẩy các hành động bảo tồn, phát huy hiệu quả trong xã hội hiện đại. Ngoài Chèo 48h, những năm gần đây, người yêu mến nghệ thuật Chèo nói riêng, nghệ thuật truyền thống nói chung chứng kiến sự “chào đời” của khá nhiều dự án, chương trình khác được thực hiện thành công nhờ tình yêu và tâm huyết của những người trẻ.

Trong đó, “Tiếng trống Chèo” là kết quả từ những nỗ lực tìm về văn hóa dân tộc truyền thống của nhiều bạn trẻ Hà Nội trong dự án truyền thông văn hóa “Tôi xê dịch” và Nhà hát Chèo Việt Nam. Nhiều dự án khác về khôi phục, trình diễn trang phục truyền thống, “Vẽ về hát Bội”, các hoạt động của Câu lạc bộ Hát Xẩm Hải thành (Hải Phòng)… cũng được triển khai từ các ý tưởng của những người trẻ và do chính họ thực hiện.

Chia sẻ về các hiện tượng nói trên, TS. NSND Nguyễn Thị Bích Ngoan, Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam cho biết, ngày càng nhiều bạn trẻ tìm về các giá trị văn hóa truyền thống, nghệ thuật truyền thống. Bằng sự rung cảm trước tinh hoa văn hóa dân tộc, những người trẻ đã sáng tạo thêm nhiều tác phẩm mới để đưa nghệ thuật truyền thống đến gần với công chúng mà vẫn giữ nguyên hồn cốt vốn có.

Phần nhiều các dự án của các bạn trẻ này đều là những dự án cộng đồng, phi lợi nhuận nhưng có nhiều hoạt động sôi nổi. Riêng với Chèo, các bạn trẻ đã có rất nhiều ý tưởng, sản phẩm sáng tạo, như: Sử dụng các clip hoạt hình ngắn, thực hiện từ điển online cho thuật ngữ Chèo, đưa Chèo vào điện ảnh, sử dụng các video Tiktok với sự hỗ trợ của một số ngôi sao văn hóa đại chúng…

NSND Trần Bảng trong một lần trò chuyện với chúng tôi cũng bày tỏ sự vui mừng khi kể lại câu chuyện về những người trẻ làm nhiều ngành nghề khác nhau, kể cả những nghề tưởng chừng rất khó bén duyên với Chèo như bác sĩ, công nghệ thông tin… đã tìm đến ông.

Dù là “tay ngang” nhưng họ đều làm việc với tình yêu thiết tha, sự nghiêm túc, cầu thị và miệt mài. Nhiều kết quả sau đó của các bạn trẻ đã được gửi lại để ông xem góp ý đã cho thấy các hoạt động này rất sôi nổi, hiệu quả. Điều này khiến “ông trùm Chèo” cảm thấy yên tâm và hy vọng hơn về việc trao truyền cũng như phát huy giá trị của Chèo, của nghệ thuật truyền thống trong tương lai không xa.

N.Nguyễn

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.