Dự báo trong thời gian tới, nếu các ngành chức năng không có những biện pháp tích cực để tạo lại lòng tin cho người tiêu dùng, thì sẽ có nhiều trang trại, hộ chăn nuôi gia đình sập tiệm vì “heo siêu nạc”.
Mặc dù đến nay, các cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai đã công bố danh sách những cơ sở đã trộn salbutamol vào thức ăn gia súc – và lượng thịt heo bày bán trên thị trường có chứa chất này chiếm tỉ lệ không nhiều, nhưng không vì thế mà người tiêu dùng bớt lo âu. Ở chợ Tân Hiệp, TP Biên Hòa, chị Vân, chủ một sạp thịt heo, than thở: “Trước khi có tin về chất tạo nạc, mỗi ngày trung bình tôi bán ra khoảng 180kg nhưng hiện tại, ngày cao nhất cũng chỉ được 50kg”.
Hỏi một người khách đang đứng tần ngần trước sạp chị Vân, bà cho biết bà tên Lụa, rồi bà nói: “Mặc dù nhìn miếng thịt thấy nó không đỏ tươi như báo chí nói, nhưng tôi vẫn chuyển qua mua thịt bò, mua tôm, cá cho chắc ăn”. Tại chợ Sặt, Hố Nai, chị Duyên, tiểu thương bán thịt heo, bức xúc cho biết: “Đâu phải người chăn nuôi nào cũng cho heo ăn thức ăn có chất cấm và đâu phải miếng thịt nào bán ngoài chợ cũng có chất cấm. Để người dân đỡ hoang mang, ngành Thú y cần xác định và công bố heo của cơ sở chăn nuôi nào là heo sạch”.
Tại một số chợ ở huyện Xuân Lộc, tình cảnh cũng chẳng khá gì hơn. Những miếng thịt heo tươi rói bày la liệt trên những sạp hàng nhưng người mua chỉ nhìn qua rồi bước sang hàng thịt bò, thịt gà, hàng tôm, cá.
Người bán thịt heo điêu đứng, rất nhiều trang trại, cơ sở chăn nuôi gia đình cũng… điêu đứng! Đưa tôi đến nhà ông Nguyễn Văn Tính, chủ một trang trại nuôi heo ở huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai, ông Nguyễn Phan Biên, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Vĩnh Cửu, nói: “Toàn huyện hiện có khoảng 200 hộ chăn nuôi heo, hộ nhiều nhất nuôi cả trăm con theo phương pháp công nghiệp, hộ ít nhất cũng 5, 7 con”. Ông Tính, bức xúc: “Với giá bán 42.000 đồng/kg, cứ mỗi con heo xuất chuồng, tôi lỗ 600.000 đồng mà tất cả là do những thông tin về chất tạo nạc, dẫn đến tình trạng thương lái ép giá”.
Có thể nói, các doanh nghiệp, hộ chăn nuôi ở Đồng Nai đang "ngồi trên chảo lửa” khi giá thịt heo liên tục giảm mạnh. Theo ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, thì họ đều lao đao trước thông tin nguồn heo tại khu vực này có sử dụng chất cấm. Hậu quả là thương lái đến thu mua ép giá khiến giá heo rớt một cách thê thảm.
Ông Nguyễn Phan Biên, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Vĩnh Cửu, cho biết: “Giá heo hơi tại những trang trại lớn chỉ còn 42.000 – 44.000 đồng/kg, giảm 4.000 – 6.000 đồng/kg so với tháng trước. Riêng, những hộ nuôi nhỏ lẻ chỉ còn dưới 38.000 đồng/kg”. Đã vậy, nhiều doanh nghiệp hoạt động bằng vốn vay ngân hàng, còn những hộ gia đình thì mua thức ăn gia súc theo cách nợ gối đầu. Nay giá xuống, không bán thì lấy tiền đâu trả nợ, trả lãi, còn bán lại chẳng khác gì “tự ăn thịt mình”.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hầu hết các hộ chăn nuôi gia đình trên địa bàn huyện Vĩnh Cửu, Thống Nhất, Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai đều không sử dụng chất cấm trong thức ăn gia súc, mà chỉ có một số người ham lợi và một số các trang trại lớn mới xài vì rằng giá của 1kg chất tạo nạo vào khoảng 12 hoặc 13 triệu đồng…
Ông Vũ Văn Lộc, ở xã Gia Kiệm, huyện Thống Nhất, người đã nuôi heo hàng chục năm nay, bức xúc: “Tôi chuyên sử dụng cám viên trong chăn nuôi, không hề pha trộn một loại chất kích thích nào cho heo, nhưng cũng đang “chết” khi heo rớt giá sau khi có thông tin thịt heo chứa chất tạo nạc”.
Chỉ trong một thời gian ngắn, ngành chăn nuôi nước ta đã phải đối đầu với nhiều ảnh hưởng tiêu cực. Từ yếu tố khách quan trong việc thị trường Trung Quốc đóng cửa với những sản phẩm thịt gia súc, gia cầm có xuất xứ từ Việt Nam, đến những khó khăn nội tại khác khiến người chăn nuôi lao đao.
Sự lao đao ấy không chỉ xuất phát từ dịch bệnh mà còn do ý chí chủ quan của một số cơ sở sản xuất thức ăn gia súc, một số cơ sở chăn nuôi cố tình sử dụng chất cấm, độc hại để kiếm lời. Vì vậy, muốn cứu ngành chăn nuôi ở Đồng Nai nói riêng và cả nước nói chung thì việc đầu tiên là phải lấy lại lòng tin nơi người tiêu dùng bởi lẽ sự thiệt hại lớn nhất của ngành chăn nuôi trước chất tạo nạc là lòng tin của người tiêu dùng không còn nữa.
Theo ông Nguyễn Trí Công, thì: “Các ngành chức năng cần tăng cường kiểm tra thương lái vận chuyển heo, các lò giết mổ phải cam kết nếu sử dụng thì phải chịu chi phí tiêu hủy, đồng thời bị xử phạt thật nặng. Chỉ cần làm quyết liệt vài vụ sẽ mang lại hiệu quả”.
Ông Nguyễn Trọng Lộc, Phó phòng CSĐT tội phạm về TTQLKT và CV - Công an Đồng Nai đề nghị, khi phát hiện cơ sở nuôi lợn sử dụng chất cấm, nên có văn bản yêu cầu lực lượng Công an tham gia ngay từ đầu. Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Diệp Kỉnh Tần yêu cầu trong thời gian tới, Cục Chăn nuôi cần phối hợp với các bộ, ngành chức năng làm rõ tác hại của các chất cấm đối với sức khỏe con người.
Sau khi có kết quả kiểm tra trên diện rộng, Bộ NN&PTNT sẽ công khai thông tin về các vùng chăn nuôi nhiễm chất cấm và vùng chăn nuôi an toàn để người tiêu dùng nắm rõ