Theo Quyết định số 85 ngày 21/12/2010 của Thủ tướng Chính phủ, mỗi học sinh bán trú hoặc nội trú ở các xã đặc biệt khó khăn sẽ được hưởng khoản trợ cấp tiền ăn bằng 40% mức lương tối thiểu mỗi tháng (khoảng 330.000 đồng). Tuy nhiên, do những nguyên nhân khách quan, đến nay, khoản trợ cấp ấy vẫn chưa được chuyển đến các em học sinh.
Từ trung tâm huyện Bắc Hà đến Trường Tiểu học Hoàng Thu Phố 2 chỉ cách chừng 17km, nhưng hơn nửa là đường đất chênh vênh miệng vực, lầy lội cực khó đi. Phải nhờ sự trợ giúp của các thầy giáo trẻ, thông thạo địa hình, chúng tôi mới kịp đến trường vào lúc 11h35', thời điểm các em học sinh đang chuẩn bị ăn trưa. Trường nằm bình yên trên quả đồi rộng thuộc bản Pấy, tương đối bằng phẳng, sân trường sạch sẽ, học sinh vừa rời các lớp học về khu nội trú. Bên cạnh khu nhà nội trú là khu bếp chật hẹp, nơi các thầy cô giáo nấu cơm phục vụ ngày ba bữa ăn cho các em.
Chúng tôi chen chân vào đám đông các em học sinh vai mang khăn quàng đỏ đang ngóng đợi, để tận mắt chứng kiến bữa cơm của học trò nội trú vùng cao. Bữa nay, món ăn mặn của các em là cá khô, loại cá biển to bằng ngón tay tẩm hành rang khô khá ngon miệng. Một thầy giáo trẻ nhễ nhại mồ hôi đang chia cơm vào các nồi nhôm to, canh cũng múc đều ra các tô nhựa lớn, cá khô là những phần đều nhau trong các bát nhựa nhỏ hơn. Các em học sinh nội trú đã thành thói quen, mỗi bữa cắt cử ra hai bạn đi nhận cơm, canh, thức ăn, bát đũa đủ cho cả nhóm 6 người.
Cô giáo Vũ Thị Loan năm nay 30 tuổi, quê ở Hải Dương nhưng đã gắn bó với bục giảng ở Hoàng Thu Phố được 9 năm, và ở trường tiểu học này từ ngày trường mới thành lập. Không phải là thủ quỹ, thủ kho hay quản lý bếp song đã gần một tuần nay, ngày nào cô Loan cũng đảm nhiệm việc đi chợ vào sáng sớm rồi cuối mỗi ngày lại cùng nhân viên nhà trường chốt sổ sách xuất nhập lương thực, thực phẩm đã dùng trong ngày cho học sinh. Điều đáng nói là tất cả đều mua chịu, lấy thực phẩm trước nhưng chưa biết bao giờ trả tiền.
Công việc ấy sang tuần sau sẽ được chuyển sang giáo viên khác, trong số 23 cán bộ, giáo viên, nhân viên của nhà trường. Đến bây giờ, hầu như thầy cô giáo nào của Trường Tiểu học Hoàng Thu Phố 2 đều phải đứng tên ký nợ với các cửa hàng dưới Bắc Hà. Và các "chủ nợ" cũng chẳng ai nỡ mặt nặng mày nhẹ gì với các thầy cô, vì họ đều hiểu tấm lòng của các thầy cô với các em học sinh.
Thầy giáo Dương Văn Thắng, 34 tuổi, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: "Cuộc sống nội trú của học sinh tại trường còn rất nhiều khó khăn vất vả, nhưng thầy trò chúng tôi quyết tâm khắc phục để dạy tốt, học tốt. Mỗi tuần, nhà trường hỗ trợ các em 12kg cá khô hoặc 10kg thịt, cùng rau xanh các loại để nấu ăn ngày 3 bữa cho 95 em học sinh nội trú, trong khi chờ đợi chế độ của các em. Ngoài thực phẩm, công đoàn trường cũng hỗ trợ mỗi em 1 gói dầu gội đầu, xà phòng tắm. Gạo thì gia đình các em tự túc đóng góp, mỗi em 3kg/tuần. Trường có khu vườn rau rộng chừng 2.000m2, mùa nào thức ấy, trồng đủ các loại rau xanh, nên hầu như không phải đi mua. Các thầy cô có khu chăn nuôi lợn, gà để phục vụ công việc chung của nhà trường, cải thiện đời sống. Đầu năm, mỗi em học sinh nội trú khi đến trường đều đem theo 1 con gà nhỏ chừng 2-3 lạng để nuôi, sẽ dùng cho việc liên hoan dịp lễ Tết hoặc tổng kết năm học cho các em. Các phụ huynh đến thăm con học nội trú rất yên tâm khi thấy con cái ăn uống đầy đủ, nơi học tập ngủ nghỉ bố trí hợp lý khu nam nữ riêng biệt, các em nữ được ở ngay gần với các thầy cô giáo. Nhờ đó, tỉ lệ chuyên cần của trường luôn đạt trên 98%".
Trao đổi với chúng tôi, ông Giàng Seo Phù, Phó Bí thư Đảng ủy xã Hoàng Thu Phố cho biết: "Hoàng Thu Phố là một xã có 100% đồng bào là người Mông, cuộc sống còn rất khó khăn với hơn 74% hộ nghèo. Quyết định tăng mức hỗ trợ của Chính phủ là tin vui với các gia đình có con em đang độ tuổi đi học. Trong khi chờ đợi nguồn hỗ trợ cho các em, việc các thầy cô giáo ở Hoàng Thu Phố bằng tâm huyết và trách nhiệm của mình đã làm tất cả để học sinh có cuộc sống sinh hoạt ổn định, yêu trường yêu lớp là rất đáng trân trọng.
Hội Khuyến học của xã cũng chia sẻ với thầy trò bằng cách mỗi năm mỗi hộ đóng góp 20kg thóc (463 hộ), lúc nào trường nào khó khăn thì đưa vào tận trường để hỗ trợ". Còn chúng tôi, khi chia tay thầy trò Trường Tiểu học Hoàng Thu Phố 2 cũng dốc túi gửi lại 700.000 đồng, bằng số tiền thức ăn trong 1 tuần của 95 em học sinh nội trú, để chia sẻ với nỗi vất vả của các thầy cô giáo trong trường
