Khi giải thưởng văn hóa nghệ thuật nhuốm màu văn hóa nghệ thuật

Song lang thất bại trước Chàng vợ của em ở giải Cánh Diều, Đông Nhi lần đầu với tới cúp vàng hạng mục Ca sĩ của năm ở giải Cống hiến... Kết quả trên khiến nhiều người theo dõi các giải thưởng văn hóa nghệ thuật băn khoăn bởi ngay cả giải thưởng vốn được xem là thuần chuyên môn cũng thực sự nhuốm màu thị trường.

Trái với những đánh giá rất cao dành cho Song lang – bộ phim duy mỹ, đậm tính nghệ thuật và đi sâu vào thời hoàng kim của cải lương thập niên 60-70, sự lên ngôi của Chàng vợ của em ở giải Cánh Diều 2018 khiến công chúng chưng hửng. Công bằng mà nói, Chàng vợ của em của đạo diễn Charlie Nguyễn chỉn chu về mọi mặt. Thế nhưng, so với Song lang thì phim hài tình cảm này còn thiếu nhiều điều.

Với tiêu chí “Đề cao tác phẩm điện ảnh, phim truyền hình có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật thể hiện, mang đậm bản sắc dân tộc, giàu giá trị nhân văn và đạt hiệu quả xã hội tích cực trong năm qua” của giải Cánh Diều, lẽ ra Song lang là ứng viên số một. Bởi dù Chàng vợ của em cuốn hút nhưng nó vẫn triển khai kịch bản từ bộ tiểu thuyết nước ngoài. Trong khi Song lang là kịch bản thuần Việt. Độ cuốn hút của Song lang cũng không hề kém cạnh, và hơn cả phim chứa chiều sâu tư tưởng, những tìm tòi khai phá mà dàn giám khảo kỳ vọng.

Dù được đánh giá cao về tư tưởng nội dung và giá trị nghệ thuật, phim Song lang chỉ giành Cánh diều bạc tại giải Cánh Diều 2018.

Dù được đánh giá cao về tư tưởng nội dung và giá trị nghệ thuật, phim Song lang chỉ giành Cánh diều bạc tại giải Cánh Diều 2018.

Nhiều người cho rằng trao Cánh diều bạc cho Song lang thì giải Đạo diễn xuất sắc hoặc Kịch bản xuất sắc phải thuộc về tác phẩm này. Tuy nhiên, hai hạng mục quan trọng trên cũng rơi vào hai nhân tố của dòng phim thương mại: đạo diễn Charlie Nguyễn với Chàng vợ của em và nghệ sĩ Đức Thịnh của Siêu sao siêu ngố. Cả hai phim là những tình huống tréo ngoe khiến khán giả bật cười chứ ít cài cắm tư tưởng thâm thúy, càng không phải là đại diện tiêu biểu để bạn bè thế giới nhận diện phim Việt Nam vì nó lẫn vào, na ná phim Hàn, phim Thái.

Năm qua, số phim điện ảnh lên tới gần 40 phim nhưng số lượng tham gia chỉ vỏn vẹn 14 phim. Nếu trước đây giải Cánh Diều giảm sức hút vì cách trao giải hòa cả làng thì bây giờ, giải thực sự bị xem là sân chơi của phim giải trí. E rằng sự thất bại của Cha cõng con tại Cánh Diều 2016 và lần này là Song lang khiến giới làm phim nghệ thuật càng thờ ơ với giải.

Các giải thưởng âm nhạc cũng không khá khẩm hơn. Giải Cống hiến được xem là Grammy của Việt Nam, là nơi tôn vinh những nghệ sĩ có khai phá sáng tạo, đầy cống hiến ở dòng âm nhạc đại chúng. Thế nhưng vài năm gần đây, giải này cũng chuyển dịch sang hướng tôn vinh nhân tố đậm màu giải trí thời thượng, rộ theo mốt không khác gì các giải thưởng âm nhạc trực tuyến. Trước đây, Sơn Tùng M-TP đoạt giải Ca sĩ của năm khiến giới chuyên môn giãy nảy thì hiện tại, rất nhiều hạng mục của Cống hiến là sự lên ngôi của các gương mặt mà giới trẻ ưu ái. Tóc Tiên ẵm giải Bài hát của năm với Có ai thương em như anh. Nếu so độ tìm tòi, cá tính sáng tạo và ẩn ý nghệ thuật trong giai điệu lẫn ca từ thì rõ ràng bài hát này thua đứt các ứng viên như: Hôm nay tôi buồn (Phùng Khánh Linh), Huyền thoại (Phan Mạnh Quỳnh)...

Ca sĩ Đông Nhi không xa lạ với các giải thưởng nhạc số như Zing Music Awards, Vpop 20 Awards, Pops Awards... nhưng cô là người lạ với Cống hiến. Vậy nên khi Đông Nhi “đánh bại” Thanh Lam, Lan Anh, Tùng Dương và Bích Phương để giành giải Ca sĩ của năm thì chính cô cũng vô cùng ngạc nhiên chứ đừng nói khán giả. Đông Nhi thành thật tâm sự cô không dám mơ có ngày mình chạm vào giải thưởng danh giá này. Thậm chí, Chạy ngay đi của Sơn Tùng cũng lọt vào danh sách đề cử “MV của năm” khi MV này vẫn gây nhiều tranh cãi. Dòng giới thiệu về Chạy ngay đi khiến công chúng có cảm giác lượt view khủng do lượng fan hùng hậu của Sơn Tùng ra sức “cày” ngày “cày” đêm đã làm nên chuyện.

Trước đây, “càn quét” giải Cống hiến là những tên tuổi gạo cội như Mỹ Linh, Tùng Dương, Mỹ Tâm... Nhưng như lời kêu gọi của chính những nghệ sĩ này: hãy ưu ái cho gương mặt trẻ. Thiết nghĩ, ưu ái cho gương mặt trẻ thì cũng phải chọn những cái tên tài năng, có đột phá bất ngờ đóng góp cho âm nhạc như Thái Vũ, Phùng Khánh Linh, Bùi Lan Hương, Lê Khoa, Lộn Xộn Band, Phan Mạnh Quỳnh... Thế nhưng ngoài Bùi Lan Hương được tôn vinh ở hạng mục Nghệ sĩ mới của năm thì những gương mặt trên hoàn toàn trắng tay. Giải Cống hiến do gần 100 nhà báo mảng văn hóa nghệ thuật bỏ phiếu bình chọn. Sự thắng thế của những gương mặt thuần giải trí cũng dễ hiểu khi các nhà báo ngày càng trẻ hóa nên họ dễ dàng đi theo xu hướng âm nhạc ồn ào bề nổi mà hời hợt bề sâu của giới trẻ hiện nay.

Tại Giải thưởng Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh 5 năm lần 2 (2012- 2017) vừa qua, ở hạng mục Điện ảnh, phim điện ảnh chỉ có mỗi Cô Ba Sài Gòn và Thiên mệnh anh hùng, còn lại là phim tài liệu, phim truyền hình. Cuối cùng Thiên mệnh anh hùng giành giải nhất. 5 năm mà chỉ có hai phim điện ảnh dòng thương mại góp mặt thì quả là thiếu sót lớn. Bởi không thiếu phim có chất lượng cao hơn, ít “sạn” so với hai phim trên như Sài Gòn, anh yêu em, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Lô tô, Có căn nhà nằm nghe nắng mưa...

Chính những điều trên khiến giải thưởng văn hóa nghệ thuật dần mất thiêng trong mắt nghệ sĩ lẫn công chúng bởi nó không còn là nơi tôn vinh lao động nghệ thuật đúng nghĩa. Mỹ Tâm, Đan Trường, Lệ Quyên, Cẩm Ly, Thành Lộc... nằm trong danh sách ngôi sao thường xuyên nói “không” với các giải thưởng bởi họ bị “bội thực” hoặc “dị ứng”. Nói như nhạc sĩ Tôn Thất Lập, giải thưởng giờ đây không khác gì gameshow với nhà tài trợ đứng sau. Nó cũng cần chiêu trò, cần những gương mặt giải trí hút khách.

Ca sĩ Ánh Tuyết: Nhiều giải thưởng lợi dụng nghệ sĩ để kiếm chác

Là nghệ sĩ, ai mà không thích mình được tôn vinh, xướng tụng? Nhưng cái quan trọng là mình có xứng đáng với sự tôn vinh đó hay không? Giải thưởng đó là giải thưởng nào, có uy tín, danh giá hay không? Tôi thấy nhiều người nhận giải không hề xứng đáng. Hồi trước, nghe một nữ ca sĩ hát live trong đêm tôn vinh, trao thưởng, tôi sửng sốt tự hỏi vì sao cô ấy đoạt giải.

Ca sĩ Ánh Tuyết.
Ca sĩ Ánh Tuyết.

Cô hát hụt hơi, chênh phô đủ kiểu. Mang tiếng là khán giả bình chọn hoặc có dàn giám khảo, hội đồng chuyên môn nhưng lắm giải do ban tổ chức sắp đặt để phục vụ ý đồ của mình.

Đáng lẽ người ngồi ghế giám khảo phải là những nghệ sĩ tên tuổi, có đẳng cấp và uy tín thì người được trao giải mới thuyết phục công chúng. Đằng này, ai cũng có thể làm giám khảo: từ một ngôi sao mới nổi lẫn những người ở các lĩnh vực khác cũng nhảy vào chấm và phán như đúng rồi.

Giải thưởng kiểu này rất tai hại vì nó tôn vinh không đúng người, khiến khán giả nhầm lẫn các giá trị. Ban tổ chức dắt mũi thị hiếu khán giả, ấn định khán giả thích cái gì bằng những giải thưởng sắp đặt. Một số nghệ sĩ ra sức chi tiền mua giải, vin vào giải để đánh bóng tên tuổi. Ban tổ chức thì bám vào tên tuổi nghệ sĩ để kinh doanh. Chúng ta chỉ cần ít giải thưởng mà trung thực, chính xác nhưng các giải thưởng như vậy quá hiếm.

Cách đây nhiều năm, tôi cũng từng được mời làm khách trao giải ở một giải thưởng âm nhạc lâu năm. Sau khi lên mở phong bì công bố và trao cúp cho ca sĩ đó, tôi trở lại ghế ngồi để nghe cậu ấy hát. Nói thật tôi không hiểu cậu ấy đang hát cái gì. Tôi đỏ mặt tía tai vì quá xấu hổ khi mình được mời trao giải cho một người như vậy. Sau này, ban tổ chức có mời nhiều lần nhưng tôi luôn tìm cách từ chối.

Nguyễn Trang (ghi)

Quỳnh Nga

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.