Khai quật dấu tích lăng mộ vua Quang Trung

Chiều 6-10, tại chùa Thiền Lâm, phường Trường An, TP Huế, Viện Khảo cổ học (thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam) đã công bố quyết định của Bộ VH,TT&DL về việc thăm dò khảo cổ tại khu vực gò Dương Xuân, nơi một số nhà nghiên cứu cho rằng có sự tồn tại của cung điện Đan Dương. Việc thăm dò khảo cổ lần này mở ra nhiều kỳ vọng sẽ giải mã được bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung...

Việc khảo cổ gò Dương Xuân ở phường Trường An, dựa trên các công trình nghiên cứu của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân ở Huế.

Theo quyết định của Bộ VH,TT&DL, Bảo tàng Lịch sử và Cách mạng tỉnh Thừa Thiên- Huế sẽ phối hợp với Viện Khảo cổ học tiến hành đào 5 hố thăm dò khảo cổ tại 5 vị trí ở khu vực gò Dương Xuân với diện tích 22m², thời gian thăm dò kéo dài đến ngày 15-10 và kết luận chính thức từ cuộc thăm dò khảo cổ sẽ được báo cáo lên Cục Di sản văn hóa.

Một số di vật vừa được người dân phát hiện.
Một số di vật vừa được người dân phát hiện.

Được biết, thời gian qua, đã có nhiều nhà nghiên cứu, khoa học vào cuộc tìm kiếm để lý giải bí ẩn cung điện Đan Dương và lăng mộ vua Quang Trung song vẫn chưa có kết luận chính thức. 

Trong số đó, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân đã có hơn 20 năm nghiên cứu về dấu tích cung điện Đan Dương- sơn lăng của hoàng đế Quang Trung. 

Trao đổi với PV Báo CAND trước buổi công bố quyết định thăm dò khảo cổ gò Dương Xuân, ông Xuân cho biết, do vào thời vua Gia Long đã cho tiêu hủy toàn bộ tài liệu, thông tin ghi chép liên quan đến nhà Tây Sơn nên việc tìm kiếm thông tin về lăng mộ vua Quang Trung rất khó khăn. 

Sau thời gian dài nghiên cứu tư liệu, ông Xuân đã phát hiện một số bài thơ của 2 vị cận thần vua Quang Trung là Ngô Thì Nhậm và Phan Huy Ích có nhắc đến cung điện Đan Dương. 

Bên cạnh đó, các ghi chép của một số người Pháp vào thời điểm vua Quang Trung sinh sống ở kinh đô Phú Xuân cũng đề cập đến vấn đề này. 

“Trong bài thơ “Cảm hoài” thuộc tập thơ đi sứ sang Trung Quốc (năm 1793) của Ngô Thì Nhậm có câu kết rằng: “Đan Dương cung điện nhật tam thu” với lời chú là : “Cung điện Đan Dương là sơn lăng phụng chứa bảo y tiên hoàng ta”. 

Đây là thông tin vô cùng quý giá do bậc tiền nhân để lại, khẳng định có cung điện Đan Dương của vua Quang Trung và sau khi vua chết thì nơi này trở thành nơi an táng của nhà vua”, ông Xuân lý giải. 

Ông Nguyễn Đắc Xuân cùng các nhà nghiên cứu khảo sát tại gò Dương Xuân.
Ông Nguyễn Đắc Xuân cùng các nhà nghiên cứu khảo sát tại gò Dương Xuân.

Ông còn cho biết, nhiều tư liệu của Ngô Thì Nhậm cũng đã nhắc đến lăng Đan Dương, ví như bài thơ “Khâm vãn Đan Dương lăng” (Kính viếng lăng Đan Dương); bài “Sóc vọng thị tấu nhạc, Thái tổ miếu, cung ký” có câu “Đan lăng thức mục tử vân thâm” hoặc bài “Tòng giá bái tảo Đan Lăng, cung ký”... 

Từ những thông tin quý giá qua việc nghiên cứu tư liệu lịch sử, ông Xuân đã tự mình đi khảo sát thực địa và phát hiện ra nhiều viên đá tảng, đá khối từ đầu thế kỷ XX đến nay, trong đó nhiều nhất là dưới nền đất lòng chùa Thiền Lâm ở phường Trường An. 

Gần khu vực này, năm 1925, gia đình ông Nguyễn Hữu Oánh còn đào được 4 tấm đá được cho là sử dụng vào các công trình xây dựng thời Tây Sơn. 

Vào năm 1988, ông Xuân cùng một số nhà nghiên cứu đã tiến hành khai quật thăm dò ở vị trí góc vườn phía Tây nhà bà Nguyễn Thị Liên (số 63/13/12 Điện Biên Phủ, phường Trường An, TP Huế) và phát hiện một lớp thành dày ở độ sâu 1,5m. Theo ông Xuân, những dấu hiệu nói trên là của một cái huyệt mộ đã bị quật phá và đây rất có thể là lăng mộ vua Quang Trung. 

Ông Xuân còn cho biết, phủ Dương Xuân tức cung điện mùa Đông của các chúa Nguyễn đã được vua Quang Trung tiếp quản và chuyển thành cung điện Đan Dương. 

Đây là nơi sống và làm việc của nhà vua trong thời gian ở Phú Xuân và cũng là nơi chôn cất thi hài của nhà vua Quang Trung khi băng hà vào năm 1792.

Ngoài được sự tán đồng của nhiều nhà khoa học, giới nghiên cứu thì quan điểm và công trình nghiên cứu của ông Nguyễn Đắc Xuân liên quan đến lăng mộ vua Quang Trung cũng nhận được nhiều ý kiến phản biện trái chiều. 

Tuy nhiên, trong văn bản gửi UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế vào tháng 4-2016 về việc đề nghị điều tra khai quật khu di tích Dương Xuân, GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử việt Nam khẳng định: “Có nhiều di tích kiến trúc cũ, giếng nước cổ, rất nhiều di vật từ bia đá đến các loại gạch, ngói, đá kê chân cột, một số đồ gốm, những tấm đá cỡ lớn được nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân và người dân phát hiện tại vùng chùa Thiền Lâm, chùa Vạn Phước (ở TP Huế)... nhưng đến nay vẫn chưa có một cuộc điều tra khảo cổ học nào để xác định niên đại các di tích, di vật này... và vùng đất này có thể tiến hành khai quật khảo cổ học”. 

Chính vì thế, việc thăm dò khảo cổ tại gò Dương Xuân lần này ít nhiều sẽ giúp các chuyên gia, nhà nghiên cứu, khoa học tìm ra những tư liệu chuẩn xác để xác định nơi đây có từng tồn tại cung điện Đan Dương hoặc lăng mộ vua Quang Trung hay không...

Tại buổi công bố quyết định khảo cổ khu vực gò Dương Xuân,  PGS.TS Bùi Văn Liêm, Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học cho biết, trong ngày 7-10, sẽ tiến hành bóc lớp mặt đầu tiên ở 2 hố tại chùa Vạn Phước và tiếp đến là các điểm khảo cổ còn lại tại chùa Thiền Lâm và nhà người dân phường Trường An, để tìm dấu tích của cung điện Đan Dương. 

“Nếu có những phát hiện mới thì đơn vị sẽ đề xuất các cấp thẩm quyền cho mở rộng diện tích khai quật, qua đó tìm những tư liệu lịch sử thiếu hụt về thời Tây Sơn để bổ sung vào quốc sử dân tộc, đồng thời có biện pháp bảo tồn các giá trị di sản”, PGS.TS Bùi Văn Liêm khẳng định.

Anh Khoa

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.