Vi phạm tràn lan nhưng khó xử lý
Đến hết tháng 9, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đã phát hiện và xử lý 210 vụ hàng giả và vi phạm SHCN, xử phạt hành chính 901 triệu đồng, tịch thu tiêu huỷ nhiều loại hàng hoá vi phạm trị giá trên 500 triệu đồng. Việc vi phạm xâm phạm bản quyền in ấn sách lậu, băng đĩa lậu đã được lực lượng QLTT kiểm tra 15 vụ, thu giữ hàng chục tấn sách in lậu, làm chuyển biến tích cực trong việc in ấn xuất bản phẩm. Tuy nhiên, con số xử phạt là rất nhỏ so với thực tế.
Với sự phát triển ngày càng cao của khoa học công nghệ, các loại hàng giả, hàng nhái cũng ngày càng xuất hiện nhiều với những thủ đoạn tinh vi hơn, việc kinh doanh các mặt hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) cũng ngày càng phức tạp. Tuy nhiên, do những hạn chế trong quy định về phân định giữa hàng được bảo hộ và hàng vi phạm SHTT cũng như chế tài chưa nghiêm nên số vụ vi phạm phát hiện rất nhiều song việc xử lý lại chồng chéo, thậm chí bế tắc.
Ông Hoàng Đại Nghĩa - Đội trưởng Đội QLTT số 14 (Đội Cơ động chống hàng giả, Chi cục QLTT Hà Nội) cho biết: "Việc kết luận hàng giả, hàng nhái không phải đơn giản. Dưới góc độ pháp luật, hàng giả bao giờ cũng phải là giả của ai, của cái gì? Có nghĩa là chủ sở hữu của hàng thật phải xác nhận bằng văn bản, mới có cơ sở để xác nhận hàng giả. Chúng tôi cũng gặp những trường hợp bức xúc như khách hàng. Có những thứ bằng cảm quan, có thể khẳng định đó là hàng giả. Nhưng nếu chưa có xác nhận của chính hãng đấy có phải là hàng giả hay không thì không thể xử lý".
Trong khi đó, việc đăng ký SHCN ở Việt
Phía Công ty P.L.C đề nghị cơ quan chức năng can thiệp, nhưng Công ty Dược phẩm Quảng Bình cũng xuất trình giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả do Cục Bản quyền tác giả cấp và giấy phép lưu hành sản phẩm "PARACETAMOL" 500mg của Cục Quản lý dược. Việc nhiều đơn vị tham gia cấp phép đã dẫn đến sự việc trên.
Xử phạt cao là chưa đủ
Với Nghị định mới, kể từ tháng 11/2010, các tổ chức, cá nhân buôn bán hàng nhái nhãn hiệu, hàng giả mạo nhãn hiệu sẽ bị tịch thu phần lợi nhuận bất hợp pháp, thay vì chỉ phạt tiền như quy định trước đây. Ngoài ra còn có các hình thức xử phạt bổ sung. Hình thức và mức phạt đã được quy định cụ thể hơn rất nhiều. Tuy vậy, chỉ với mức xử phạt tăng cao, khó có hi vọng có chuyển biến lớn trong việc ngăn chặn hàng giả, hàng nhái.
Trên thực tế, chế tài xử phạt chưa đủ mạnh chỉ là một trong những vướng mắc. Điều quan trọng hơn là xác định được hành vi để mà xử phạt thì lại đang gặp rất nhiều khó khăn.
Ông Hoàng Đại Nghĩa cho biết: Rất ít DN tố cáo việc bị xâm phạm quyền SHCN. Còn việc cơ quan chức năng tự điều tra lại không hề đơn giản, bởi số mặt hàng quá lớn, lại cần hồ sơ xác nhận của hãng mới xác nhận được có phải hàng giả hay không.
"Thậm chí, khi đã xác định được hàng đó là hàng giả thì việc xử lý cũng là không đơn giản. Theo quy định, mức độ xử lý phụ thuộc vào việc hành vi đó là cố ý hay vô ý. Nếu vô ý vi phạm thì chỉ bị xử lý hành chính, cố ý sẽ có thể bị xử lý hình sự. Nhưng căn cứ nào để xác định được xem người ta cố ý hay vô ý vi phạm, điều hoàn toàn không thể hiện trên hồ sơ? Bởi vậy, chúng tôi vẫn chỉ xử lý hành chính là nhiều, nên chưa đủ mạnh để răn đe", ông Nghĩa cho biết
