Ưu tiên trước hết cho hệ thống chợ
Đề án nêu rõ, từ nay tới năm 2020, khoảng 9.126 tỷ đồng được đầu tư phát triển thương mại nông thôn. 100% số xã cả nước sẽ có chợ đạt chuẩn, đáp ứng tối đa đòi hỏi của văn minh thương mại. Song song với chợ dân sinh, khoảng 80% các thị trấn trên toàn quốc thiết lập xong hệ thống phân phối, bán lẻ. Đến năm 2015, tối thiểu 20 - 25% hàng nông sản được tiêu thụ thông qua hợp đồng. Con số này tăng lên 45 - 50% vào năm 2020.
Trước mắt, trong hai năm 2010, 2011, các địa phương sẽ hoàn tất quy hoạch phát triển thương mại nông thôn nói chung và quy hoạch chợ biên giới nói riêng. Bên cạnh đó, những vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp có thêm sự xuất hiện của các chợ đầu mối, tạo tiền đề cho việc hoàn thiện trung tâm đấu giá và sở giao dịch nông sản như: chợ nông sản Nghệ An, Hải Dương, chợ rau quả chất lượng cao ở Lâm Đồng, Sở Giao dịch café Đắk Lắk, Sở Giao dịch lúa gạo Cần Thơ…
Chợ dân sinh cũng được phủ sóng toàn bộ tại 3.000 xã hiện chưa có chợ. Cũng năm 2020, ít nhất 142 chợ được nâng cấp, cải tạo và 276 chợ được xây mới trên địa bàn biên giới, cửa khẩu, cũng như trong các khu kinh tế cửa khẩu…
Theo ông Hoàng Thọ Xuân, Vụ trưởng Vụ chính sách thị trường trong nước (Bộ Công Thương), Đề án sẽ tác động tích cực tới mô hình phát triển kinh tế trang trại, làm tăng hiệu quả tiêu thụ hàng nông sản của bà con nông dân. Người dân sở tại được mở rộng phạm vi lưu thông, trao đổi hàng hóa ngay trong khu dân cư cũng như nhân rộng ra các vùng miền, địa bàn khác. Như vậy, phát triển thương mại nông thôn còn gắn với mục tiêu kích thích tiêu dùng, tăng sức mua, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng Việt trên thị trường chiếm tới trên 70% dân số.
Hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào thương mại nông thôn
Theo khảo sát của Bộ Công Thương, mạng lưới chợ dân sinh tại khu vực nông thôn vẫn thiếu rất nhiều. Nhiều vùng, trong phạm vi 10 km2 mới có 1 đến 2 chợ nhỏ. 43% chợ tại các xã là chợ tạm. Thực trạng này đã gây ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt tối thiểu của không ít bà con nông thôn và phản ánh thực trạng khá khiêm tốn của thương mại khu vực này.
Bởi thế, Đề án đưa ra nhiều giải pháp ưu đãi cho DN khi mở rộng mạng lưới kinh doanh ở nông thôn. Các DN đầu tư vào chợ, trung tâm thương mại, hệ thống bán lẻ có thể được hỗ trợ về thuế, hạ tầng và nhiều chính sách thiết thực khác. Trong thời gian qua, hoạt động thương mại nông thôn đã góp phần cung cấp lương thực, thực phẩm cho tiêu dùng trong nước, xuất khẩu cũng như đáp ứng nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, với mức tăng đều đặn hàng năm.
Năm 2008, tổng giá trị xuất khẩu hàng nông sản đạt 15,6 tỷ USD, tăng 25% so với năm 2007, trong đó gạo tăng 94,8%, hạt điều tăng 40%, rau quả và thủy sản tăng 20%. Ưu tiên hơn hết cho địa bàn nông thôn, các chính sách hỗ trợ cho chợ loại 1 tại đô thị lớn sẽ tạm thời được gác lại, để dồn sức đầu tư mở rộng mạng lưới chợ đầu mối nông sản, chợ dân sinh, chợ biên giới…, nhất là những vùng đặc biệt khó khăn
