Hội đồng An ninh Quốc gia đằng sau các chính sách đối ngoại của tổng thống Mỹ

Được Tổng thống Harry S. Truman thành lập sau khi Thế chiến II kết thúc để giúp tổng thống giải quyết các chính sách đối ngoại lẫn quân sự, Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC) ban đầu chỉ bao gồm tổng thống và nội các chính phủ. Sau này, số lượng thành viên trong NSC tăng dần lên. Dưới thời chính quyền Bill Clinton, số lượng thành viên NSC tăng đến 400 người.

Khi bà Susan E. Rice được Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm vào vị trí Cố vấn An ninh quốc gia cách đây 2 năm, bà hết sức ấn tượng trước đội ngũ chuyên gia đông đảo của NSC. Đầu năm 2015, Susan Rice bắt đầu cố gắng thu gọn con số thành viên NSC với hy vọng giúp tiến trình hoạch định chính sách được nhanh chóng hơn.

Trung tuần tháng 7 vừa qua, Susan Rice tuyên bố đội ngũ NSC đã được cắt giảm 6%. Nhưng, có lẽ nỗ lực của bà khó có thể làm thay đổi bộ máy NSC cồng kềnh quan liêu gây ảnh hưởng đến thời gian và hiệu quả của những chính sách nhỏ nhất.

Tổng thống thứ 39 của nước Mỹ Jimmy Carter (nhiệm kỳ 1977 - 1981) điều hành khoảng 25 thành viên NSC cùng với Cố vấn An ninh quốc gia trực tính và mạnh mẽ Zbigniew Brzezinski, người nổi tiếng lấn át cả các bộ trưởng trong chính phủ. Đến thời Ronald Reagan, có đến 6 cố vấn trong vòng 8 năm do NSC gặp thất bại trong vụ bê bối Iran-contra.

Brent Scowcroft, Cố vấn An ninh quốc gia cho Tổng thống George H.W. Bush (Bush-cha), thường được đánh giá là "chuẩn mực vàng" do cách điều hành công việc hiệu quả với một đội ngũ NSC đoàn kết. Do lo ngại số thành viên NSC sẽ áp đảo các bộ cho nên Scowcroft giới hạn biên chế tổ chức chỉ còn 50 người. Scowcroft nhấn mạnh nhiệm vụ của NSC là tổng hợp các ý kiến để cho ra đời một chính sách an ninh quốc gia chặt chẽ.

Dưới thời Bill Clinton, NSC tăng quân số lên khoảng 100 người. Đến George W. Bush (Bush-con) con số tiếp tục tăng gấp đôi - tức 200 người! Sau khi tiếp quản Nhà Trắng được 3 tuần, Barack Obama ký một loạt Chỉ thị Tổng thống (PPG) đặt ra kế hoạch cải tổ cơ cấu NSC để đáp ứng những yêu cầu của tình hình mới, thành lập thêm 3 ủy ban từ thấp lên cao để bàn luận các chính sách trước khi được đệ trình lên tổng thống.

Một số cựu quan chức Nhà Trắng mô tả quyết định cải tổ NSC của Obama - như tăng số lượng thành viên với sự bổ sung thêm các lãnh đạo cấp bộ vào tổ chức, mở rộng thẩm quyền xem xét các chính sách đối ngoại - là yếu tố quan trọng hướng đến sự tập trung hóa nhiều hơn cho tổ chức có tầm ảnh hưởng mạnh đến thế giới này. Ban giám đốc mới của NSC sẽ chịu trách nhiệm về hàng loạt vấn đề nổi cộm như an ninh mạng, năng lượng, biến đổi khí hậu…

Sau khi Tổng thống Obama cho sáp nhập Hội đồng An ninh Nội địa (HSC) - được Tổng thống George W. Bush thành lập ngay sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 - vào NSC thì số lượng thành viên tổ chức này tăng thêm 35 người ngay lập tức.

Tổng thống Obama (giữa) và Phó Tổng thống Biden (bìa trái) họp với các thành viên NSC trong Phòng Roosevelt ở Nhà Trắng, năm 2014.
Tổng thống Obama (giữa) và Phó Tổng thống Biden (bìa trái) họp với các thành viên NSC trong Phòng Roosevelt ở Nhà Trắng, năm 2014.

Theo kế hoạch cắt giảm nhân lực NSC, Susan Rice cho sáp nhập bộ phận xử lý các vấn đề Afghanistan - Pakistan (nằm riêng biệt dưới thời George W. Bush) vào với bộ phận Giám đốc Nam Á. Bộ phận phản ứng nhanh trước dịch Ebola được lập ra trong NSC vào năm 2014 cũng được lệnh giải tán sau khi cuộc khủng hoảng dịu xuống.

Tháng 6, một tuyên bố được đưa lên blog Nhà Trắng hứa hẹn một tổ chức NSC "nhanh nhẹn, thon gọn" với "những cuộc họp ít hơn, tập trung hơn, ít rườm rà giấy tờ hơn và trao đổi nhiều hơn để cho ra đời những chính sách hiệu quả hơn". Tháng 7, tức hơn nửa năm sau khi bắt đầu hành động, Susan Rice bày tỏ sự thỏa mãn với kết quả đạt được từ biện pháp cắt giảm nhân lực NSC của bà.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến không hài lòng về NSC của Nhà Trắng, cho rằng tổ chức ôm đồm quá nhiều việc và nên chia sẻ với các cơ quan chính phủ khác. Cựu Giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta từng phát biểu về "sự gia tăng tập trung hóa quyền lực vào Nhà Trắng" cùng với sự mở rộng thẩm quyền của NSC. Còn người tiền nhiệm của ông, Bộ trưởng Quốc phòng Robert M. Gates, nhận định, cơ chế "quản lý vi mô" của Tổng thống Barack Obama "khiến tôi điên tiết".

Susan Rice.
Susan Rice.

Nhiều quan chức trong các bộ và cơ quan chính phủ coi NSC là tổ chức chiếm đoạt hết các chức trách của họ khiến họ bị đánh giá thấp và cảm thấy thất vọng. Về phía mình, ông chủ Nhà Trắng cho rằng một số quan chức chính quyền chỉ trích cơ cấu NSC nhằm để che đậy sự thiếu tổ chức và bất hòa bên trong cơ quan của họ.

David Rothkopf - cựu quan chức dưới thời Tổng thống Bill Clinton, Tổng Biên tập tạp chí Foreign Policy và tác giả cuốn sách về lịch sử NSC - cũng nhận định tồn tại cơ chế "quản lý vi mô" trong NSC và coi tổ chức này giống như "ông kẹ" của nước Mỹ!

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.