Mặc dù trong những năm gần đây, các vụ tử vong do đuối nước ở trẻ em và học sinh có xu hướng giảm nhưng tỷ lệ đuối nước trẻ em ở Việt Nam vẫn cao hơn các nước trong khu vực Đông Nam Á và cao gấp 8 lần các nước có thu nhập cao.
Chưa được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng
Theo đánh giá, nguyên nhân các vụ đuối nước, bước đầu được xác định là các em thiếu sự giám sát, quản lý của gia đình, người lớn. Các em tự ý rủ nhau đi chơi, đi bơi, đi tắm, chơi gần khu vực nguồn nước dẫn đến đuối nước và hầu hết các vụ đuối nước xảy ra tại cộng đồng.
Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân quan trọng cần được đánh giá, phân tích cụ thể đó là: Nhiều trẻ em, học sinh bị đuối nước là do các em chưa được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng nhận biết sự nguy hiểm và kỹ năng an toàn trong môi trường nước.
Điều này cho thấy ngành Giáo dục có trách nhiệm rất lớn trong công tác tuyên truyền, giáo dục, trang bị, hướng dẫn cho các em những kiến thức, kỹ năng để các em biết và chủ động trong việc tự phòng, tránh đảm bảo an toàn cho bản thân. Đây cũng chính là nhiệm vụ trọng tâm đối với các nhà trường, cơ sở giáo dục để góp phần giảm thiểu đuối nước xảy ra đối với trẻ em, học sinh, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Mặc dù trong thời gian qua, ngành Giáo dục đã chủ động, tích cực phối hợp với các bộ, ngành liên quan chỉ đạo thực hiện các giải pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu tai nạn đuối nước ở trẻ em, học sinh như xây dựng Trường học an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích; phát động phong trào học bơi, tổ chức các giải bơi; giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích, đuối nước… Tuy nhiên, công tác phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước trẻ em, học sinh trong các cơ sở giáo dục hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế.
Tỷ lệ trường học tổ chức dạy bơi cho học sinh còn rất thấp do thiếu bể bơi, thiếu thiết bị, điều kiện để tổ chức giảng dạy. Đối tượng được học bơi chủ yếu là học sinh trong gia đình có điều kiện, học sinh ở thị trấn, thị xã, thành phố.
Học sinh ở các vùng nông thôn, vùng quê ít có cơ hội được học bơi an toàn. Đội ngũ cán bộ, giáo viên làm công tác phòng, chống tai nạn, thương tích đuối nước trong nhà trường chủ yếu là kiêm nhiệm, còn yếu và thiếu về kiến thức, kỹ năng, khó khăn về phương tiện triển khai thực hiện.
Cần sự phối hợp của các bộ, ngành
Bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc Tổ chức Vận động chính sách y tế toàn cầu (GHAI) tại Việt Nam cho biết, Quỹ từ thiện Bloomberg Hoa Kỳ và Tổ chức Vận động chính sách y tế toàn cầu đã hợp tác với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội – là Bộ chủ quản để thực hiện chương trình phòng, chống đuối nước cho trẻ em Việt Nam từ năm 2018.
“Trong 3 năm qua, chúng tôi đã triển khai tại hơn 100 xã, 21 huyện của 8 tỉnh có tình hình đuối nước trẻ em cao nhất. Chúng tôi ưu tiên những nơi khó khăn nhất, cho những trẻ sống ở vùng khó khăn và dễ tổn thương. Hơn 55% hộ gia đình tại địa bàn triển khai thuộc diện nghèo và cận nghèo. Từ năm 2021, chúng tôi tiếp tục mở rộng tại 32 huyện của 12 tỉnh”, bà Đoàn Thị Thu Huyền chia sẻ.
Đến nay, chương trình đã tăng cường năng lực quản lý, điều phối và triển khai cho mạng lưới phòng, chống đuối nước cho trẻ em từ các bộ, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội và báo chí, cũng như thúc đẩy sự hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm với các tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ về trẻ em tại Việt Nam.
Đã có hơn 4.000 cha mẹ có con dưới 6 tuổi và trên 700 giáo viên mầm non được đào tạo kỹ năng giám sát trẻ an toàn từ hàng trăm lớp đào tạo. Đã có gần 900 giảng viên nòng cốt và tuyến tỉnh được đào tạo chuẩn về bơi an toàn, phòng, chống đuối nước và cấp chứng nhận bởi Tổng cục Thể thao và Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố.
“Trên 13.000 trẻ từ 6 đến 15 tuổi được dạy bơi an toàn và trên 30.200 trẻ em được học kĩ năng an toàn trong môi trường nước tại trường học. Điều quan trọng không có bất kì trẻ em nào bị thương tích hoặc vấn đề về an toàn xảy ra tại các lớp học bơi”, bà Huyền thông tin.
Bà Huyền đề nghị cần ưu tiên cho những trẻ em ở vùng khó khăn, trẻ em nghèo và dễ tổn thương, đồng thời cam kết tiếp tục đồng hành để triển khai chương trình nhân văn này.
Phòng, chống đuối nước cho trẻ em là quan tâm hàng đầu
Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1248/QĐ-TTg ngày 19/7/2021 phê duyệt Chương trình phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2021-2030, trong đó công tác phòng, chống đuối nước trong trẻ em, học sinh tiếp tục được là nội dung được quan tâm hàng đầu, cùng với phòng ngừa tai nạn giao thông và các loại tai nạn thương tích khác trong trẻ em.
Chương trình nhằm kiểm soát, giảm thiểu tình hình tai nạn, thương tích trẻ em trên tất cả các loại hình tai nạn, thương tích, nhất là tai nạn đuối nước, tai nạn giao thông nhằm bảo đảm tính mạng và sức khỏe của trẻ em, hạnh phúc của gia đình và xã hội.
Đồng thời đề ra các mục tiêu cụ thể như giảm tỷ suất trẻ em bị tai nạn, bị thương; giảm 5 - 10% số trẻ em bị tử vong và bị thương do tai nạn giao thông đường bộ hàng năm; giảm 10% số trẻ em bị tử vong do đuối nước năm 2025 và 20% vào năm 2030; 7 nghìn ngôi nhà thuộc các hộ gia đình có trẻ em đạt tiêu chí Ngôi nhà an toàn vào năm 2025…
Bên cạnh đó, đẩy mạnh truyền thông về phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em để có 90% trẻ em, cha, mẹ và người chăm sóc trẻ em được cung cấp kiến thức, kỹ năng phòng, chống tai nạn, thương tích cho trẻ em năm 2025 và 95% vào năm 2030; có 90% trẻ em từ 6 đến dưới 16 tuổi biết các quy định về an toàn giao thông đường bộ năm 2025 và 95% vào năm 2030…
Học bơi phải học cả kỹ năng cứu đuối 
Muốn trẻ phát triển toàn diện, hãy cho con đi học bơi 
