Học sinh giỏi VN ngày càng kém... thế giới

Nhật Bản xếp sau Việt Nam từ năm 2000 đến năm 2004, nhưng kể từ năm 2005, họ vươn lên trên và đứng vững ở tốp đầu. Thái Lan, từ chỗ có thứ hạng rất xa so với Việt Nam, từ năm 2006 đã bắt đầu đuổi kịp chúng ta và liên tiếp 3 năm gần đây, đã vượt xa chúng ta, dần dần đẩy đội tuyển Việt Nam ra khỏi tốp những đội tuyển mạnh của Olympic toán quốc tế.

Trong 2 ngày 12, 13/10, tại Hà Nội, Bộ GD & ĐT đã tổ chức hội thảo toàn quốc về công tác thi chọn học sinh giỏi quốc gia (HSGQG), tuyển chọn và tập huấn các đội tuyển quốc tế và khu vực. Có một nghịch lý đáng buồn là số lượng giải thưởng trong các kỳ thi HSGQG ngày một tăng, nhưng tại các đấu trường quốc tế và khu vực, chất lượng của chúng ta lại giảm sút dần, bị nhiều nước lấn lướt.

"Cơn mưa" giải thưởng

Theo thống kê của Bộ GD & ĐT, năm 2006 chúng ta chỉ có 38 giải nhất trong kỳ thi HSGQG, thì đến năm 2010 đã tăng lên 82 giải nhất; giải nhì tăng từ 338 giải lên 442 giải, giải ba từ 749 giải lên 945 giải. Giải thưởng nhiều đến mức có nhà giáo đã nói vui rằng, thi học sinh giỏi như phong trào "săn bắt hái lượm", "một cơn mưa giải thưởng" sau các kỳ thi, nhưng đáng suy ngẫm là chất lượng của giải lại rất "phổ thông". Nói cách khác, chúng ta vẫn trong tình trạng thừa giải thưởng, nhưng thiếu đỉnh cao.

Nhiều giáo viên dự hội thảo, trong đó có TS Nguyễn Thanh Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông năng khiếu ĐH Quốc gia TP HCM, nhận xét rằng, phong trào thi HSGQG đang có chiều hướng đi xuống. Nguyên nhân là do tính thực dụng của học sinh và phụ huynh, do chế độ đãi ngộ đối với giáo viên giảng dạy học sinh giỏi và do chúng ta đang thiếu đội ngũ giáo viên giỏi một cách trầm trọng.

Những thầy giáo có thâm niên dẫn đoàn, thâm niên bồi dưỡng đội tuyển quốc tế cũng có nhiều tâm tư. GS.TSKH Hà Huy Khoái (Viện Toán học) cho biết, ngoại trừ thành tích cao của năm 2007 (năm Việt Nam đăng cai thi toán quốc tế và đứng ở vị trí thứ 3), thì kể từ năm 2005, đội tuyển toán của Việt Nam rơi vào tốp 11 - 15. Nếu xu hướng này không được cải thiện, có lẽ chúng ta sẽ ở trong tốp 16 - 20, như một số chuyên gia đã dự đoán từ trước.

Ba thí sinh của Việt Nam với các bạn quốc tế tại kỳ thi Olimpiad Sinh học lần thứ 21 tại Changwon, Hàn Quốc năm 2010.

Ba thí sinh của Việt Nam với các bạn quốc tế tại kỳ thi Olimpiad Sinh học lần thứ 21 tại Changwon, Hàn Quốc năm 2010.

Trong khi đó, Nhật Bản xếp sau Việt Nam từ năm 2000 đến năm 2004, nhưng kể từ năm 2005, họ vươn lên trên và đứng vững ở tốp đầu. Thái Lan, từ chỗ có thứ hạng rất xa so với Việt Nam, từ năm 2006 đã bắt đầu đuổi kịp chúng ta và liên tiếp 3 năm gần đây, đã vượt xa chúng ta, dần dần đẩy đội tuyển Việt Nam ra khỏi tốp những đội tuyển mạnh của Olympic toán quốc tế.

Giáo sư Nguyễn Thế Khôi (ĐH Sư phạm Hà Nội) cũng thẳng thắn thừa nhận, cách đây khoảng 5 năm về trước, thành tích của đoàn ta vào loại cao nhất trong khu vực Đông Nam Á, nhưng đến nay thì các nước như Indonesia, Singapore đã đuổi kịp và vượt qua chúng ta. Với môn Sinh học, trong 15 năm tham dự, chúng ta mới chỉ có 1 HCV duy nhất của 1 học sinh thuộc bảng B trong kỳ thi chọn HSGQG.

Cần nhiều trường chuyên mạnh

Như vậy, rõ ràng công tác thi HSGQG và tuyển chọn, tập huấn đội tuyển thi quốc tế của chúng ta có vấn đề. Theo giảng viên Nguyễn Thanh Tùng, ĐH Bách khoa Hà Nội phân tích thì ở các tỉnh chúng ta chưa chuẩn bị được học sinh giỏi (HSG) có trình độ "quốc gia" cần thiết; cho đến năm 2010 vẫn tồn tại nhiều tỉnh, thành và đơn vị dạy, bồi dưỡng, chọn lọc HSG bằng những nội dung của năm 1990.

Ngay như môn Sinh học, theo TS. Phạm Văn Lập, ĐH Khoa học tự nhiên cho hay, nội dung đề thi chọn học sinh giỏi quốc gia có nhiều bất cập, như "không đồng trục kiến thức trong các kỳ thi HSG"; nhiều đề thi quốc gia ra những bài tập di truyền đòi hỏi những kỹ thuật toán hoá một cách máy móc và không hề xảy ra trong thực tế, trong khi các đề Sinh học quốc tế chỉ sử dụng toán thống kê xác suất để làm sáng tỏ quy luật di truyền. Đề thi hiện nay cũng ít đánh giá được năng lực vận dụng, giải quyết vấn đề. Và đặc biệt, theo nhiều đại biểu tham dự hội thảo nhận xét, học sinh giỏi của ta rất kém về bài tập thực nghiệm.

GS Nguyễn Thế Khôi cho hay, không thể nói là nếu có nhiều học sinh đi thi quốc gia, quốc tế thì có nghĩa là chúng ta có một nền giáo dục tốt. Có thể thấy phần lớn những học sinh tham gia các đội tuyển đều đến từ các trường THPT chuyên. Theo GS Khôi, chúng ta cần có những trường chuyên mạnh, vì trường chuyên còn là mô hình, kiểu mẫu nhiều mặt để phát triển các trường khác.

Còn GS Hà Huy Khoái đề xuất, Bộ GD & ĐT nên tổ chức những lớp tập huấn liên tỉnh để học sinh có điều kiện giao lưu, học hỏi lẫn nhau (Nhật Bản tổ chức bồi dưỡng HSG qua mạng 2 tháng, sau đó mới tập trung; Đức đưa đội tuyển đi học ở 4 trường ĐH khác nhau và kết thúc tại Viện Toán học…). Tài liệu học tập cho HSG hiện nay cũng rất thiếu, theo GS Khoái, nên có một Quỹ hỗ trợ để bù đắp công sức cho các tác giả.

Về phía Bộ GD & ĐT cho biết, sắp tới sẽ cải tiến công tác tổ chức thi HSG QG theo hướng: tổ chức kỳ thi sớm hơn các năm trước khoảng 2 tháng; tăng số lượng học sinh trong các đội tuyển của các địa phương; tăng thời gian thi và số buổi thi. Bộ cũng sẽ tích cực chuẩn bị mọi mặt để có thể tổ chức thi thực hành đối với các môn khoa học thực nghiệm

Thu Phương

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Ngày 19/5, Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk (Trung tâm Bảo tồn voi) cho biết, một con voi nhà nặng khoảng 4,6 tấn, ở xã Buôn Đôn vừa được phát hiện chết trong rừng chưa rõ nguyên nhân.