Hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý

Vừa qua, Tổ soạn thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý (TGPL) đã tổ chức họp thảo luận về dự thảo luật. 

Đồng chí Lê Vệ Quốc, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và TGPL, Tổ phó thường trực Tổ soạn thảo chủ trì cuộc họp.

Tham dự cuộc họp có thành viên của tổ soạn thảo, đại diện một số trung tâm TGPL nhà nước các tỉnh, thành phố, một số đơn vị có liên quan thuộc Bộ Tư pháp.

Hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý -0
Đồng chí Lê Vệ Quốc chủ trì cuộc họp. 

Phát biểu tại cuộc họp, đồng chí Lê Vệ Quốc cho biết việc sửa đổi Luật TGPL sẽ tập trung vào sửa đổi, bổ sung những quy định để giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; đồng thời để thể chế hoá chủ trương của Đảng về việc phân cấp, phân quyền khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm việc triển khai nhiệm vụ được thông suốt, hiệu quả, kịp thời, cải cách tối đa thủ tục hành chính, giảm chi phí, tạo thuận lợi cao nhất cho người dân.

Song song với việc tổ chức họp Tổ soạn thảo để lấy ý kiến các thành viên, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và TGPL đã báo cáo và lấy ý kiến Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp về chủ trương, định hướng xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TGPL và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi hồ sơ dự thảo. 

Đồng chí Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và TGPL, Tổ phó Tổ soạn thảo đã giới thiệu 7 nội dung cơ bản được sửa đổi, cụ thể như sau:

Thứ nhất về người được TGPL, cùng với việc bổ sung diện người được TGPL theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người và Luật Tư pháp người chưa thành niên để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong các văn bản quy phạm pháp luật, dự thảo Luật sửa đổi mở rộng thêm 2 diện: “người khuyết tật” (không yêu cầu điều kiện có khó khăn về tài chính) cho phù hợp với Luật Người khuyết tật và Công ước về quyền của người khuyết tật; bổ sung diện người nước ngoài được TGPL theo quy định tại điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên để bảo đảm tính đồng bộ, tính tương thích với các điều ước quốc tế.

Thứ hai về trung tâm TGPL nhà nước và chi nhánh của trung tâm, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định chi tiết mỗi tỉnh, thành phố có ít nhất 1 trung tâm TGPL nhà nước và giao cho UBND cấp tỉnh căn cứ vào nhu cầu, điều kiện thực tiễn tại địa phương quyết định số lượng trung tâm TGPL trên địa bàn. Về chi nhánh của trung tâm, bỏ điều kiện chi nhánh chỉ được “thành lập tại các huyện ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn giao thông không thuận tiện đến trung tâm TGPL nhà nước và chưa có tổ chức hành nghề luật sư hoặc tổ chức tư vấn pháp luật tham gia TGPL" cho phù hợp với thực tiễn hiện nay nhiều địa phương đã thực hiện sáp nhập tỉnh, sáp nhập xã và bỏ cấp huyện.

Trong khi đó, đặc thù của công tác TGPL là cần thường xuyên phối hợp kịp thời với các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan, tổ chức tại cơ sở; đồng thời, phải trực tiếp gặp gỡ, giải thích và hỗ trợ người dân, đảm bảo dịch vụ pháp lý được kịp thời, thuận lợi, không bị gián đoạn, không chậm trễ, nhất là các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.

Thứ ba về người thực hiện TGPL, dự thảo Luật đã sửa đổi quy định người đã từng được bổ nhiệm là trợ giúp viên pháp lý thì không yêu cầu bắt buộc phải đào tạo nghề luật sư và tập sự TGPL; mở rộng tiêu chuẩn cộng tác viên TGPL không bó hẹp nhóm người “đã nghỉ hưu” và ở “vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn” như quy định của Luật TGPL.

Ngoài ra, bổ sung quy định cộng tác viên TGPL được thực hiện vụ việc TGPL tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng theo quy định của pháp luật nhằm mở rộng nguồn nhân lực thực hiện TGPL, thu hút và phát huy được được những người có trình độ và có khả năng tham gia thực hiện TGPL. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng bổ sung một số trường hợp cộng tác viên bị thu hồi thẻ để bảo đảm hoạt động của đội ngũ này thực sự chất lượng, hiệu quả.

Thứ tư về lĩnh vực TGPL, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung bỏ hạn chế “trừ lĩnh vực kinh doanh thương mại” nhằm mở rộng phạm vi lĩnh vực được TGPL, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và quyền được tiếp cận công lý của người dân. Việc bỏ hạn chế này xuất phát từ thực tế cho thấy, trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nhiều người thuộc diện được TGPL (như người nghèo, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số,…) có thể phát sinh các tranh chấp, vướng mắc liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, vay mượn, hợp đồng thương mại đơn giản. Nếu tiếp tục giữ quy định loại trừ, họ sẽ bị hạn chế cơ hội được bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Thứ năm, về phạm vi thực hiện TGPL, dự thảo mở rộng phạm vi thực hiện TGPL của các trung tâm TGPL nhà nước theo hướng cho phép trung tâm TGPL thực hiện vụ việc do trung tâm TGPL địa phương khác chuyển đến trong trường hợp vụ việc đang được cơ quan tiến hành tố tụng giải quyết nhưng phải chuyển cho cơ quan tiến hành tố tụng ở địa phương khác giải quyết; nhằm tạo thuận lợi cho cả người thực hiện TGPL và người được TGPL.

Thứ sáu, về trách nhiệm của UBND cấp xã đối với công tác TGPL, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chính quyền cấp xã đóng vai trò quan trọng, là cầu nối trực tiếp giữa Nhà nước – nhân dân và là cấp chính quyền gần dân, sát dân, trực tiếp thực hiện quản lý nhà nước trên địa bàn. Do đó, dự thảo Luật bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã trong công tác TGPL như thống kê số lượng người được TGPL tại địa phương; truyền thông về TGPL; giải thích, giới thiệu người được TGPL đến trung tâm, chi nhánh của trung tâm cho phù hợp với vị trí, vai trò của UBND cấp xã hiện nay.

Thứ bảy, về ứng dụng công nghệ thông tin, dự thảo Luật đã bổ sung quy định về trách nhiệm của Chính phủ là “đẩy mạnh, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số, chuyển đổi số trong trợ giúp pháp lý nhằm đơn giản hoá thủ tục hành chính và tạo thuận lợi tối đa cho người được trợ giúp pháp lý”.

Trao đổi, thảo luận tại cuộc họp, các đại biểu đều nhất trí với việc xây dựng dự thảo Luật theo nguyên tắc bảo đảm tính kế thừa, ổn định, khả thi, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Với những vấn đề bất cập, vướng mắc trong quy định của Luật TGPL đã được nhận diện rõ ràng, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn đầy đủ thì đưa vào sửa đổi để tháo gỡ khó khăn, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc phát triển công tác TGPL phù hợp với các chủ trương, chính sách đổi mới của Đảng, Nhà nước. Ngoài ra, các đại biểu đánh giá cao hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TGPL được cơ quan chủ trì soạn thảo đã được chuẩn bị công phu, chi tiết, bảo đảm chất lượng, thể hiện sự nghiên cứu nghiêm túc, kỹ lưỡng và bám sát thực tiễn.  

Phát biểu kết luận cuộc họp, đồng chí Lê Vệ Quốc ghi nhận và đánh giá cao ý kiến trao đổi, thảo luận sôi nổi trên tinh thần thẳng thắn, cởi mở của các đại biểu. Trên cơ sở ý kiến của các thành viên Tổ soạn thảo, đồng chí Lê Vệ Quốc chỉ đạo thường trực Tổ soạn thảo tiếp tục chỉnh lý, sửa đổi, bổ sung để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật TGPL, đặc biệt cần nghiên cứu, đánh giá sâu sắc tác động của việc mở rộng diện người được TGPL, mở rộng lĩnh vực trợ giúp pháp lý,…để đảm bảo các quy định pháp luật khả thi trên thực tiễn.

Đồng chí Lê Vệ Quốc nhấn mạnh, hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý phải là sản phẩm thể chế hóa quan điểm của Đảng trong công tác sắp xếp bộ máy nhà nước, nâng cao chất lượng dịch vụ sự nghiệp công, khắc phục được những bất cập, hạn chế trong công tác TGPL hiện nay.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 19 đến 21/11/2026. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương không ngừng được củng cố và phát triển, đặc biệt kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 5/2025.

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính trong việc quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc chưa được cấp phép lưu hành, nhập khẩu dược liệu chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, xuất khẩu dược liệu thuộc danh mục loài, chủng loại dược liệu quý, hiếm, đặc hữu phải kiểm soát.

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội cho rằng việc đăng ký hiến chỉ nên áp dụng đối với người có đủ năng lực nhận thức, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo luật theo hướng chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình; bỏ quy định người dưới 18 tuổi đăng ký hiến.

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau thời hạn 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của luật này nếu đã được cấp Giấy chứng nhận.

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Việc áp dụng thủ tục tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt phải thực chất, tự nguyện, không ép buộc, không hạn chế quyền bào chữa và các quyền tố tụng hợp pháp khác. Các cơ quan tiến hành tố tụng phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ căn cứ buộc tội trước khi quyết định áp dụng thủ tục này.

Chính thức bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế hình phạt tiền

Chính thức bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế hình phạt tiền

Chính phủ đã rà soát, bổ sung biện pháp "thực hiện công việc phục vụ cộng đồng" là biện pháp thay thế hình thức phạt tiền. Biện pháp này được áp dụng đối với cá nhân vi phạm hành chính bị áp dụng hình thức phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị được thực hiện biện pháp thay thế.

Quốc hội thông qua các dự án luật về bảo vệ an ninh trật tự với số phiếu rất cao

Quốc hội thông qua các dự án luật về bảo vệ an ninh trật tự với số phiếu rất cao

Chiều 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã thông qua dự án luật gồm: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Luật Định danh và xác thực điện tử; Luật An ninh dữ liệu.