Đánh giá của Bộ Công thương qua xuất khẩu 2 tháng đầu năm 2010 là có nhiều khởi sắc, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng nhẹ (ước đạt hơn 8,9 tỷ USD, tăng 0,1% so cùng kỳ năm 2009). Tuy nhiên, đánh giá tình hình xuất khẩu trong cả năm 2010, ông Nguyễn Thành Biên - Thứ trưởng Bộ Công thương cho rằng, bên cạnh những thuận lợi, việc xuất khẩu cũng sẽ gặp không ít khó khăn, thách thức…
Khó khăn đối với xuất khẩu trong thời gian tới trước hết là ảnh hưởng tình hình suy giảm kinh tế năm 2009; hoạt động của hệ thống tài chính còn nhiều rủi ro; lãi suất tăng cao trong 2 tháng đầu năm, lạm phát có nguy cơ tăng. Phần lớn các gói kích cầu như hỗ trợ lãi suất ngắn hạn, miễn giảm thuế cho doanh nghiệp… đã kết thúc cuối năm 2009.
Quá trình phục hồi kinh tế thế giới chứa đựng nhiều rủi ro, khó lường. Những vấn đề hậu khủng hoảng như bảo hộ mậu dịch, biến động giá cả, lạm phát, khan hiếm nguyên liệu, năng lượng… có thể xảy ra, sẽ tác động xấu đến phát triển kinh tế các nước, nhất là các nước đang phát triển như Việt Nam.
Hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam sẽ phải cạnh tranh khốc liệt hơn nữa với hàng hoá cùng chủng loại của các nước châu Á như: Nông sản, thuỷ sản dệt may, giày dép, điện tử… trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu tại các thị trường chủ lực vẫn ở mức thấp.
Các mặt hàng công nghiệp có kim ngạch lớn như dệt may và da giày sẽ gặp khó khăn về thị trường xuất khẩu như việc Mỹ bỏ hoàn toàn hạn ngạch hàng dệt may đối với Trung Quốc tạo cạnh tranh lớn với hàng Việt Nam; nhiều hàng rào phi thuế và các biện pháp bảo hộ tinh vi được các nước dựng lên như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đang triển khai dự luật nông nghiệp (Farmbill), đạo luật Lacey của Mỹ bắt đầu có hiệu lực sẽ thắt chặt hơn việc kiểm soát nguồn gốc sản phẩm gỗ. Tại EU, theo Hiệp định "Tăng cường thực thi Luật Lâm nghiệp, quản trị rừng và buôn bán gỗ" được ban hành nhằm kiểm tra tính hợp pháp của các lô hàng…
Mức tăng trưởng của mặt hàng nhân điều góp phần đưa kim ngạch xuất khẩu 2 tháng đầu năm 2010 tăng so với cùng kỳ.
Trước tình trạng đó, để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, ngay từ đầu năm 2010, Bộ Công thương đã thực hiện chỉ đạo Thủ tướng Chính phủ, triển khai đến các đơn vị trực thuộc thực hiện các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu. Đồng thời, làm việc với các Tập đoàn, Tổng công ty và các hiệp hội ngành hàng lớn, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để rà soát về khả năng mặt hàng, thị trường, xác định cụ thể mục tiêu và biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu cho từng đơn vị. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp xuất khẩu. Tập trung tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu có vốn đầu tư nước ngoài.
Cũng để đẩy mạnh xuất khẩu trong thời gian tới, Thương vụ Việt Nam tại các nước cũng chủ động nắm bắt thị trường để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp về thị trường, các chính sách của nước nhập khẩu…
Cũng để tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, ngày 12/2/2010, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 12/2010/QĐ-TTg cho phép gia hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong thời gian 3 tháng kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế theo quy định của Luật quản lý thuế đối với số thuế phải nộp nam 2010 của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Việc giãn thuế TNDN sẽ giúp giảm nhu cầu vốn lưu động, từ đó giảm áp lực về vốn và áp lực tăng lãi suất ngân hàng trong ngắn hạn. Ngoài ra, việc điều hành chính sách tiền tệ, lãi suất, tỷ giá cũng rất linh hoạt.
Trong năm 2010, Nhà nước tiếp tục hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho các khoản vay trung và dài hạn để thực hiện đầu tư mới phát triển sản xuất, kinh doanh. Thời hạn hỗ trợ lãi suất tối đa 24 tháng kể từ khi giải ngân khoản vay…
