Trên con đường độc đạo từ ngã ba Cửa Rào dẫn chúng tôi vào với bản Xộp Mạt, xã Lưỡng Minh - đây được xem là "thủ phủ" của loài hoa anh túc, người dân sống chìm trong khói thuốc, nơi gieo rắc "cái chết trắng".
Về bản vắng đàn ông
Đỉnh Pù Lôm, bản Xốp Mạt, xã Lưỡng Minh, huyện Tương Duơng nằm cách trung tâm xã Lưỡng Minh khoảng 4km đường chim bay. Vào đầu năm 1998, tại xã Lưỡng Minh bỗng nhiên xuất hiện đường dây buôn bán ma tuý. Ban đầu chỉ xuất hiện nhỏ lẻ một số đối tượng người Mông cấu kết với người địa phương vận chuyển ma túy từ Lào rồi qua đường tiểu mạch tập trung về đây. Pù Lôm giống như cái đỉnh của chiếc nón, xung quanh là các bản làng, trong đó có 3 bản là Xốp Mạt, Minh Phương, bản Đữa nổi lên như 3 chiếc chân tạo thành sự "vững chắc" cho hoạt động ma túy tại vùng sơn cước này.
Hầu hết, thanh niên ở đây đều dính dáng tới ma túy, không đi tù thì cũng nghiện ngập, không bị truy nã thì cũng trốn tránh sự truy lùng của lực lượng chức năng. Cho nên hiện nay, ở các bản của xã Lưỡng Minh bóng dáng người đàn ông rất hiếm hoi.
Theo ông Vi Đình Phúc - Bí thư Đảng ủy xã Lưỡng Minh cho biết, cái đau hiện nay của ma túy còn đó, xã Lưỡng Minh hiện có 123 người nghiện chủ là yếu dưới 30 tuổi. Toàn xã hiện có 40 người đi tù, có nhiều đối tượng đi tù cả vợ lẫn chồng vì buôn bán ma túy. Người ta nói bản Xốp Mạt, bản Đữa, xã Lưỡng Minh và bản Đình Tài, xã Nga Mi... là những bản không chồng hay nơi đàn ông đi vắng quả không ngoa.
Họ đã chết vì ma tuý, vào tù vì ma túy, nhiều gia đình tan nát, lâm vào cảnh khốn cùng, con mất cha mẹ, vợ mất chồng, bố mẹ tuổi già không người chăm nom. Những đứa trẻ ở đều bỏ học đói ăn, đói mặc, mới ở lứa tuổi tiểu học nhưng chúng phải tự lên rừng đào củ, xuống sông, ra khe suối mò tôm, cá để kiếm cái ăn hằng ngày.
Còn nhiều, nhiều lắm những cảnh đời, những số phận, đau thương tang tóc vì ma túy ở nhiều bản làng Tương Dương mà chúng tôi không thể kể ra hết được.
Chính quyền bó tay
Ma túy chui sâu, len lỏi vào cả trong trường học. Đã có đối tượng chết vì sốc thuốc khi trên người còn mang áo trắng học trò, trên những nấm mộ của những người chết trẻ vì ma túy, những vành hoa trắng đến nhức nhối. Nhiều người con gái trong trắng như hoa ban vì ma túy đã phải bán mình phiêu dạt khắp các quán đèn mờ sống bằng "vốn tự có" rồi tàn tạ theo khói thuốc, để lại cho xã hội những hệ lụy không đáng có.
Thêm một thực tế đáng buồn là đêm ở Lưỡng Minh không còn rậm rịch những bước chân quen thuộc của nam thanh nữ tú ngồi tình tự thâu đêm, không còn những bước chân chọc sàn mà thay vào đó là sự im ắng đến rợn người! Bản làng đi ngủ sớm, nhà nào cũng cửa đóng, then cài. Người ta kinh sợ bởi những con nghiện nơi đây như những bóng ma vật vờ.
Ông Lô Văn Hùng - Phó Chủ tịch UBND xã Lưỡng Minh cung cấp thêm, để phát hiện ra đối tượng mua bán trao đổi chỉ cần đứng ngay chân cầu khoảng 30 phút là thấy. Quả thật, sau khi chúng tôi làm việc xong tại trụ sở xã thì trời cũng đã nhá nhem, và trong một vài gốc cây những con nghiện đã bắt đầu trao đổi, thấy chúng tôi các đối tượng liền lên xe chạy mất trong rừng sâu.
Theo tìm hiểu của chúng tôi thì hiện nay ở bản Xộp Mạt có một đối tượng tên Kha Văn Quý là thương binh, nhưng do không chống lại được sự cám dỗ của "nàng tiên nâu" nên đã trở thành một trong những trùm ma túy tại đỉnh Pù Lôm và trong người luôn mang theo hàng nóng.
Bên cạnh đó, nguồn nhân lực cho công tác cán bộ ở Lưỡng Minh hết sức khó khăn. Việc bản làng vắng bóng đàn ông đã kéo theo những hậu quả không nhỏ, đặc biệt là trong tổ chức tuyển chọn cán bộ. "Nếu không phải người của bản mà lấy người ngoài bản thì rất khó vận động, tuyên truyền, vì người dân chỉ nghe người trong bản" - ông Phúc cho biết.
Không những thế, một số cán bộ được giao trọng trách sau một thời gian cũng không tránh khỏi sự rủ rê của ma túy và nhanh chóng trở thành đối tượng "cốt cán" của các trùm ma túy, trong đó phải kể đến Trưởng bản Xộp Mạt Lô Văn Tuấn bị bắt vì buôn ma túy. Đáng buồn hơn, có 9 cán bộ biến chất cũng dính vào 3 vụ vận chuyển thuê ma túy, 24 vụ tiếp tế lương thực, thực phẩm cho các đối tượng buôn bán ma túy trên đất Pù Lôm.
Thiết nghĩ, một bản làng từng có những thời gian bình yên nay phải trả giá đắt cho việc buôn bán ma túy, những hậu quả của nó hiện nay cho Lưỡng Minh nói chung và Xộp Mạt, Minh Phương nói riêng rất đau đớn, người dân thì kiệt quệ, chính quyền thì bất lực
