Kinh nghiệm sống trong vùng thường xuyên bị lũ lụt, nhiều hộ dân sống ở vùng thấp trũng huyện Quảng Điền, đã dùng ván hoặc tre đóng giữa 2 xà ngang phía trên của ngôi nhà, cách nền nhà khoảng 3m thành gác (người bản địa gọi là tra).
Chỉ tay về phía cái gác, ông Trần Văn Bình, Trưởng thôn Đông Xuyên, xã Quảng An, Quảng Điền, nói: “Ở làng tui (tôi) nhà mô cũng có cái tra như ri. Nếu nước vào ngập nhà thì cả nhà lên tra ở, khi nước lũ hạ xuống thấp thì mới xuống, nhờ rứa mà làng của tui không sợ lụt”.
Lần theo những ngôi nhà cấp bốn của các xã Quảng An, Quảng Thọ, Quảng Phước… thuộc huyện Quảng Điền hầu hết đều làm gác để đối phó với lũ lụt. Những năm trước, khi nước lũ lên cao gần 1m là hàng trăm hộ dân ồ ạt kéo nhau đến những cao tầng kiên cố để nhờ ở tránh lũ. Nay thì nhiều hộ dân làm gác ngay trong nhà của mình.
Vào mùa lũ, hầu hết các hộ dân đều dự trữ gạo, mì tôm cùng những nhu yếu phẩm cần thiết khác có thể dùng được từ 10 đến 15 ngày. Chỉ cần dùng bếp dầu là nấu ăn được khi ở trên gác. Và nơi đây trở thành nơi ăn, ngủ, ở và sinh hoạt. Vì vậy những người dân vùng rốn lũ Quảng Điền thường không bị đói khi lũ về... Quảng Điền được gọi là vùng “rốn lũ” của tỉnh. Hơn 7.500 hộ ở 7 xã trong huyện thường xuyên chịu cảnh ngập lụt kéo dài, với muôn vàn khó khăn.
Nhiều hộ dân nằm trong vùng lũ huyện Quảng Điền không có điều kiện xây nhà cao tầng, họ tự “thiết kế” thêm cái gác trong ngôi nhà của mình. Đó là dùng những tấm ván, hoặc thân tre để ngang giữa các xà ngang hay còn gọi là băng của ngôi nhà thành mặt bằng vững chắc. Ở chung quanh tra được cơi thêm gỗ hoặc tre tạo thành lan can để bảo vệ. Chiếc thang tre di động cũng được sử dụng và sẵn dàng thay đổi vị trí mỗi khi lên xuống. Tùy theo ngôi nhà để làm gác rộng hoặc hẹp nhưng cũng thường từ 15 - 20m2. Điều này đã được hầu hết người dân trong vùng trũng Quảng Điền thực hiện.
Ông Hồ Quang Minh, Chủ tịch UBND huyện Quảng Điền khẳng định: “Người dân xây dựng gác để chống lũ đã giúp chính quyền huyện yên tâm hơn trong công tác đối phó với lũ lụt. Gác chống lũ đã hạn chế thiệt hại về người và tài sản của địa phương giảm rõ rệt trong mỗi mùa lũ”. Mong rằng, mô hình này được nhân rộng các địa phương khác, để có thể bảo vệ tài sản, tính mạng con người được an toàn...