Trong vai một khách hàng đi tìm mua cò để nhậu chúng tôi gặp Ngọc và Nam, hai tay nhử cò lão luyện đã thành thợ bẫy cò ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Sau dăm cuốc rượu trắng và thịt cò thơm lừng xào sả còn bốc khói, Ngọc dốc bầu tâm sự: "Nhà tui 3 đời làm thợ nhử bắt cò, nói thật với chú nghề chi cũng phải học. Ông nội tui từng cơm đùm cơm gói ra Quỳnh Lưu học nghề bẫy cò rồi về làng bắt đầu hành nghề. Nhiều người làng học theo bắt chước nên giờ đây làng tui có nhiều thợ bẫy cò nhất ở đất Hà Tĩnh này, có ngày anh em bắt được mấy trăm con cò".
Dọc theo tuyến QL1A qua Quỳnh Lưu, Yên Thành, Nghệ An, Nghi Xuân, Can Lộc, Hà Tĩnh là những cánh đồng rộng mênh mông vừa thu hoạch lúa hè thu. Không ít hành khách Bắc-Nam đi xe đò cũng như tàu lửa đều thấy trên các cánh đồng là những bãi cò đậu trắng cả một vùng. Song hầu như không ai biết đó chỉ là những đám cò giả do các tay thợ cò làm ra để bẫy cò thật.
Thỉnh thoảng con cò nhử lại bay lên một đoạn rồi sà xuống, còn những con cò giả khác giống như đang cần mẫn tìm mồi, đứng chỉ gần 50m nhưng cũng khó phát hiện ra bầy cò là giả.
Dùng cò giả nhử cò thật.
Xong việc, Ngọc và
Nói đến cò đồng, ông Hoàng Thanh Hải năm nay đã ngoài 80 tuổi ở Quỳnh Lưu cười buồn: "Cách đây độ mươi năm vào tháng ba, ngày tám cò về đậu trắng cả cánh đồng mênh mông, lúc ấy còn đói nghèo thật đó nhưng có ai nghĩ đến chuyện bắt cò mần chi".
Không riêng gì ở Nghệ An, Hà Tĩnh mà ở nhiều nơi của Quảng Trị, Quảng Bình, Thừa Thiên - Huế ở đâu cũng xuất hiện thợ bẫy cò. Với hàng trăm thợ bẫy cò xuất hiện trên đồng ruộng thì mỗi ngày hàng ngàn con cò đã bị tận diệt.
Tại nhiều phiên chợ quê ở dọc tuyến đường QL1A đi qua miền Trung giờ đây còn có thêm gian hàng nối dài bán chim trời như cò, cói, thậm, sẻ... Nhiều chủ hàng mua cò xong lại đem ra Hà Nội hoặc vô Đà Nẵng, Sài Gòn tiêu thụ, nghe đâu một chú cò đến những nhà hàng phồn hoa đô hội các điểm trên thường có giá không dưới trăm ngàn đồng/con. Thiết nghĩ các ban ngành ở Nghệ An, Hà Tĩnh cần tuyên truyền phổ biến, và có biện pháp bảo vệ cò đồng trước nguy cơ bị tận diệt
