Năm 2005, Công an tỉnh Lai Châu đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 07 vận động toàn dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ đang tàng trữ và sử dụng trái phép. Thực hiện chỉ thị, toàn tỉnh đã thu giữ được hơn 30 nghìn khẩu súng săn tự chế. Năm 2009 và những tháng đầu năm 2010, các địa phương đã vận động thu nộp tiếp được hơn 400 khẩu.
Song trên thực tế súng kíp ở Lai Châu vẫn còn trôi nổi trong nhân dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Một số người sau khi nộp súng tự chế cho cơ quan chức năng đã tìm mua hoặc tự sản xuất 1 khẩu súng khác để sử dụng, gây ra những hậu quả đau lòng.
Chỉ trong một thời gian ngắn, trên địa bàn tỉnh Lai Châu liên tiếp xảy ra các vụ việc đau lòng. Khoảng 8h ngày 6/1, ông Phùng Hà Chóng, 56 tuổi, trú tại bản Pá Hạ, xã Pa Vệ Sủ (Mường Tè) rủ con trai là Phùng Lỳ Hừ và em trai họ là Vàng Lò Xá đi coi nương thảo quả, theo thói quen ông Chóng mang theo khẩu súng kíp đi để săn bắn. Đến nương thảo quả, ông Chóng bảo con trai và em họ ở lại nương, ông mang súng đi vào rừng cách nương khoảng 1km săn thú. Trong lúc đi săn, ông Chóng bị trượt chân ngã, súng cướp cò, đạn bắn vào vùng mặt, gây mất máu làm ông Chóng tử vong tại chỗ.
Công an tỉnh Lai Châu chuyển số súng kíp thu giữ vào kho quản lý.
Cũng tại địa bàn huyện Mường Tè, ngày 17/3, Lý Văn Khởi, 27 tuổi, trú tại xã Bum Nưa (Mường Tè) và Giàng A Chu, 23 tuổi, trú tại xã Tà Tổng (Mường Tè) rủ nhau đi săn. Do bất cẩn Khởi đã để súng kíp mắc vào tay áo, dẫn đến súng cướp cò bắn vào Chu, làm
Một vụ việc khác xảy ra tại xã Hua Bum, trong lúc đi săn, ông Phùng Phu Xá, 58 tuổi, trú tại Bản Chang Chảo Pá - Hua Bum (Mường Tè) tưởng nhầm cháu Pờ Cá Lòng - người cùng bản là thú nên đã giương súng bắn làm cháu Lòng bị thương nặng.
Những tai nạn rủi ro, bất ngờ do súng kíp đã gây ra nhiều hậu quả đau lòng. Vậy nhưng, nhiều người dân ở Lai Châu, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa vẫn xem thường vấn đề này, nguyên nhân cơ bản là do việc sử dụng súng kíp vẫn đang là một phong tục, tập quán của bà con dân tộc thiểu số, rất khó để vận động từ bỏ. Các gia đình có nhu cầu sử dụng súng săn, súng kíp để phục vụ săn bắn thú rừng, bảo vệ hoa màu trên nương, thủ tục ma chay, cưới hỏi… Điều này đang thực sự là bài toán khó cho công tác tuyên truyền vận động nhân dân của các cơ quan chức năng cũng như mong muốn phải loại bỏ súng kíp ra khỏi đời sống cộng đồng, phòng tránh các hậu quả đau lòng xảy ra, đảm bảo ANTT trên địa bàn.
Việc loại bỏ súng kíp ra khỏi đời sống cộng đồng ở Lai Châu còn là vấn đề cấp thiết khi mà trên thực tế một số đối tượng đã sử dụng súng kíp làm phương tiện phạm tội hình sự, gây nguy hiểm cho người dân và lực lượng đấu tranh truy bắt, phòng chống tội phạm.
Điển hình như ngày 5/2, do mâu thuẫn cá nhân, Vàng Văn Phương, 25 tuổi, trú tại xã Nậm Manh (Mường Tè) đã dùng súng kíp bắn ông Vàng Văn Đâu, 41 tuổi, trú cùng địa chỉ, vì đạn không nổ nên chưa xảy ra hậu quả. Công an huyện Mường Tè khởi tố, bắt khẩn cấp đối tượng, thu giữ tang vật và điều tra xử lý về hành vi giết người.
Trước đó ngày 7/1, qua công tác phối hợp truy bắt tội phạm ma túy, Công an huyện Phong Thổ và Đồn Biên phòng 299 Huổi Luông phát hiện đối tượng Chẻo Diền Lù, 46 tuổi, trú tại xã Huổi Luông (Phong Thổ) mua bán trái phép 5,77 gam thuốc phiện, 44 viên tân dược APC và tàng trữ 1 khẩu súng kíp hòng chống trả lực lượng truy bắt.
Mối nguy hiểm khác là khi súng kíp nằm trong tay trẻ em, người bị bệnh tâm thần là rất dễ gây ra thương vong. Gần đây, anh Tẩu Vần Lèng, 41 tuổi, ở bản Thèn Thầu, xã Bản Lang, Phong Thổ là người có tiền sử về bệnh tâm thần đã sử dụng súng kíp tự bắn vào cổ mình gây tử vong.
Để phòng ngừa có hiệu quả, các cơ quan chức năng của tỉnh Lai Châu cần tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức pháp luật và ý thức tự giác nộp súng kíp của nhân dân, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Có như vậy mong muốn loại bỏ súng kíp ra khỏi đời sống cộng đồng mới có khả năng trở thành hiện thực một cách mạnh mẽ
