Có một thực tế dễ nhận thấy, thời gian qua, rất nhiều mặt hàng được chứng nhận ở Việt Nam khi xuất sang Trung Quốc đã bị trả lại do tiêu chuẩn chứng nhận không được phía Trung Quốc thừa nhận. Các mặt hàng nông sản, thủy sản, thực phẩm… bị tồn đọng tại các cửa khẩu, không thể làm thủ tục thông quan đã gây thiệt hại rất lớn cho các doanh nghiệp trong nước. Thực tế này đòi hỏi, giữa hai nước cần phải có sự thống nhất về các tiêu chuẩn chứng nhận để thừa nhận kết quả của nhau, tạo điều kiện cho thông thương hàng hóa.
Ông Nguyễn Quân - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định: "Trung Quốc là một đối tác lớn. Tuy nhiên, hoạt động thương mại giữa hai nước vẫn còn hạn chế do hai bên còn nhiều điểm chưa thống nhất trong hoạt động công nhận. Việc công nhận tiêu chuẩn của nhau sẽ tác động mạnh tới thương mại quốc tế, giúp hàng hóa xuất nhập khẩu được lưu chuyển nhanh chóng, tránh việc phải kiểm tra nhiều lần hoặc bị trả lại.
Việt Nam và Trung Quốc đều tham gia Thỏa ước thừa nhận lẫn nhau (MRA) của các tổ chức chứng nhận quốc tế như APLAC, ILAC. Mục tiêu của việc hợp tác về mặt chứng nhận, công nhận là để "một tiêu chuẩn, một kết quả đánh giá sự phù hợp được chấp nhận ở mọi nơi", tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp, cũng như các cơ quan quản lý".
Để thúc đẩy quá trình công nhận chất lượng các sản phẩm nhập khẩu vào Việt Nam, từ năm 1995, Bộ Khoa học và Công nghệ đã thành lập Văn phòng Công nhận chất lượng (BoA). Đây là tổ chức công nhận mang tầm quốc gia, quốc tế và là thành viên của MRA. BoA được ASEAN thừa nhận trong việc đánh giá, chứng nhận các sản phẩm điện, điện tử. Ủy ban Quản lý An toàn sản phẩm hàng tiêu dùng Hoa Kỳ (CPSC) cũng đã chấp nhận các kết quả chứng nhận đồ chơi trẻ em do BoA công nhận.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân và ông Tôn Đại Vỹ - Phó Tổng cục trưởng AQSIQ ký văn bản hội đàm.
Ông Tôn Đại Vỹ - Phó Tổng cục trưởng AQSIQ cũng thừa nhận: "Hàng hóa Trung Quốc vẫn còn một số vấn đề khiến các quốc gia nhập khẩu chưa hài lòng. Phía cơ quan chức năng sẽ nỗ lực làm tốt hơn".
Về việc hàng hóa của Việt Nam khi xuất sang Trung Quốc thường bị gây khó khăn, thậm chí bị trả lại, ông Vỹ giải thích: "Vẫn còn nhiều tiêu chuẩn công nhận của Việt Nam chưa được phía Trung Quốc thừa nhận. Sắp tới hai nước cần phải thống nhất hệ thống tiêu chuẩn chung để đơn giản các thủ tục thông quan hàng hóa. Hàng Việt Nam có chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, đạt tiêu chuẩn chứng nhận… sẽ được xuất sang Trung Quốc dễ dàng".
Ông Vỹ còn đưa ra ý tưởng thành lập công ty liên doanh về chứng nhận, làm trung gian giữa hai nước. Hiện tại, Trung Quốc đưa ra danh mục các hàng hóa bắt buộc phải chứng nhận, gắn dấu CCC gồm: đồ chơi trẻ em, thiết bị điện - điện tử, xăng dầu, khí hóa lỏng… Còn Việt Nam đưa ra danh mục hàng hóa bắt buộc gắn dấu hợp quy CR gồm: mũ bảo hiểm, đồ chơi trẻ em, thiết bị điện - điện tử.
Đối với hàng Trung Quốc nhập khẩu vào Việt Nam, phía Trung Quốc cũng đồng ý tạo điều kiện để các tổ chức chứng nhận của Việt Nam tiến hành hoạt động đánh giá chứng nhận ngay tại các nhà máy sản xuất ở Trung Quốc nhằm tiết kiệm chi phí việc thử nghiệm, cũng như chi phí lưu kho, bến bãi của các lô hàng. Theo đó, Việt Nam sẽ cử 5 đoàn chuyên gia sang Trung Quốc khảo sát các cơ sở chứng nhận cũng như hoạt động chứng nhận ở Trung Quốc.
Thứ trưởng Nguyễn Quân khẳng định: "Từ nay tới cuối năm 2010, Việt Nam - Trung Quốc sẽ kí văn bản hợp tác trong lĩnh vực chứng nhận, để các tổ chức chứng nhận giữa hai nước thừa nhận kết quả của nhau. Theo lộ trình, tới năm 2011, hàng hóa lưu thông giữa hai nước sẽ được hai bên thừa nhận, tránh được những rào cản không đáng có"
