Chuyện cũ lặp lại
Thực ra, sai phạm về thất thoát, hao hụt than tại các cảng bốc rót của hệ thống kho vận tại đây là chuyện đã âm ỉ từ lâu. Nhưng, khi Tỉnh ủy Quảng Ninh đẩy mạnh "cuộc chiến" chống than lậu thì các cấp ngành mới thực sự vào cuộc. Từ vô số đầu mối, đơn vị có chức năng tiếp nhận, lưu kho, tổ chức bốc rót, xuất nhập than từ các đơn vị khai thác thuộc hệ thống TKV đã được sắp xếp tinh giản chỉ còn 3 công ty kho vận là Hòn Gai, Đá Bạc và Cẩm Phả.
Trong khi phương án sắp xếp tỏ ra có hiệu quả tại 2 đơn vị kho vận Đá Bạc và Cẩm Phả thì tại Công ty KVHG lại tiếp tục xuất hiện những chuyện lình xình. Than vẫn tiếp tục "chảy máu" không rõ nguyên nhân. Kiểm tra đối chiếu tại doanh nghiệp vào thời điểm đó, đã có tới 61.880 tấn than hao hụt. Sai phạm diễn ra đúng vào thời điểm quan trọng, "cuộc chiến" chống than lậu ở đỉnh điểm nên một số cá nhân của Công ty KVHG có sai phạm đã bị cơ quan Công an điều tra, khởi tố.
Thế nhưng, đến 6 tháng đầu năm 2010, số lượng than hao hụt ở Công ty này vẫn ở mức rất cao: Trên 20.000 tấn. Thử làm phép tính đơn giản, giá vào thời điểm rẻ đối với 1 tấn than cám cũng là 1 triệu đồng. Thất thoát nửa năm đã gây thiệt hại cho Nhà nước 20 tỷ đồng. Có nhiều lý do để giải thích vì sao than đá mà cũng "bốc hơi". Nhưng mọi cách viện dẫn đều có vẻ khó chấp nhận khi nhiều cá nhân, đơn vị của Công ty KVHG lại tiếp tục bị cơ quan Công an điều tra, phát hiện sai phạm.
Kho cảng Việt Hưng thuộc Công ty KVHG - nơi xảy ra vụ bã xít biến thành than cám.
Đơn cử: tại kho cảng Quyết Thắng, qua mật phục, Công an tỉnh Quảng Ninh đã bắt quả tang vụ xuất bán 4.300 tấn than, hóa đơn ghi loại than 12A nhưng lại giao loại than 11C có giá thành cao hơn. Dịp Tết Canh Dần, các đối tượng đã thông đồng giữa trong và ngoài đơn vị để đánh cắp 7 hộp đen gắn trên máy xúc. Một khi máy xúc mà không có hộp đen thì đối tượng xấu thoải mái xúc than trộm rót cho các tàu buôn lậu, không có số liệu nào để kiểm tra, đối chiếu. Đó là một trong số nhiều lý do để giải mã thắc mắc của dư luận: Vì sao đã thắt chặt quản lý nhưng than lậu vẫn còn có quỹ đạo riêng để tồn tại.
Tính ra, đến thời điểm này đã có tới 11 CBNV của Công ty KVHG bị cơ quan điều tra bắt giữ, truy tố. Xin nói rõ, tất cả các bị can này đều do Công an độc lập điều tra phát hiện hoặc bị bắt quả tang khi đang phạm tội trộm cắp, gian lận sổ sách giao nhận than.
Chuyện "lạ": Bã thải biến thành than cám
Trong khi công tác quản lý hoạt động kinh doanh tại Công ty KVHG liên tục xảy ra từ sai phạm này đến sai phạm khác, lẽ ra đơn vị chủ quản phải thực hiện đúng cam kết với Tỉnh ủy Quảng Ninh, tức là phải xử lý nghiêm minh các cá nhân, đơn vị trực thuộc.
Tuy nhiên, khi hàng loạt sai phạm để thất thoát than tại đây còn đang trong quá trình điều tra, ông Đoàn Văn Hồng, Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh không hề bị xem xét trách nhiệm. Trái lại được đề bạt lên Giám đốc tại Công ty Kho vận Đá Bạc vào đầu năm 2011.
Cùng thời điểm này, ông Vũ Văn Dậu được điều động về làm Giám đốc tại Công ty KVHG. Hiểu rõ cung cách, nội tình làm ăn ở KVHG và để tránh tiếng, ngay khi tiếp nhận, ông Dậu đã thực hiện rất nhiều cuộc tịnh kho, đo đếm khối lượng than thực tế để đối chiếu với sổ sách ghi là 78.000 tấn than phẩm cấp từ 4a đến 7a. Quả nhiên, mối nghi ngờ của ông Dậu không sai, trong số than tồn kho tại cảng Việt Hưng, có đến 8.900 tấn than cám A nhưng thực tế chỉ là bã xít, một dạng bã thải sau khi sàng tuyển không được gọi là than vì độ tro tới 60%. Tính sơ mức chênh lệch giữa than và bã xít riêng 1 kho thôi, Nhà nước đã mất không dưới 5 tỷ đồng. Nếu kiểm tra hết tất cả các kho, bãi, cảng ở
Trả lời báo giới về việc than cám biến thành bã xít sau phát hiện này, Giám đốc Dậu còn cho biết là đã triệu tập 21 người là CBNV liên quan trực tiếp đến việc quản lý xuất, nhập than tại kho cảng Việt Hưng nhưng chẳng một ai thừa nhận có mối liên quan. Vì thế, cũng chẳng biết phải xử lý ra sao nữa, lại phải báo cáo và chờ quyết định của lãnh đạo cơ quan chủ quản
