Dùng con tem để phân biệt hàng thật, giả, đó là cách nghĩ của nhiều người. Người tiêu dùng tin vào con tem vì cho rằng đó là dấu hiệu duy nhất để khẳng định sản phẩm có chất lượng. Bộ Khoa học - Công nghệ cũng đang dùng tem CR để quản lý các danh mục hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của mình: mũ bảo hiểm, thiết bị điện, điện tử, đồ chơi trẻ em… Suốt một thời gian dài, các đoàn kiểm tra thay nhau đi rà soát thị trường, niêm phong, xử phạt.
Thế rồi, bẵng đi một thời gian, hàng không tem hoặc hàng tem giả lại tái xuất rầm rộ. Việc để cho doanh nghiệp tự in tem rồi dán lên sản phẩm của mình vô tình khiến cho thị trường bị nhiễu loạn, tràn ngập các mẫu tem, người tiêu dùng càng hoang mang. Người ta bảo, câu chuyện quản lý bằng con tem chẳng khác nào “muối bỏ biển”.
Mới đây, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng lại tổ chức họp báo để công bố mẫu tem điện tử giúp nhận diện hàng thật, giả. Trên con tem có in tên pháp nhân và logo của Hội. Mẫu tem này được giới thiệu là sử dụng công nghệ số hiện đại, được mã hóa pin, có dấu bảo an thiết kế bảo mật, dãy số mã hóa chỉ sử dụng một lần, không thể làm giả…
Người tiêu dùng chỉ việc nhắn tin hoặc truy cập vào website để kiểm tra mã số sản phẩm xem sản phẩm đó có phải hàng thật hay không. Biện pháp dán tem lên hàng hóa để khẳng định chất lượng đã là việc làm phổ biến trên thế giới, được coi là biện pháp can thiệp cần thiết để bảo vệ những thương hiệu chân chính.
Thế nhưng, ở Việt
Một thể chế kinh tế thị trường phải hướng về người tiêu dùng, lấy người tiêu dùng làm chủ thể, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ở Việt Nam, sau 10 năm thực hiện Pháp lệnh Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, riêng trong lĩnh vực chống hàng giả đã xử lý trên 102.000 vụ, phạt tiền hơn 124 tỉ đồng, xử lý hình sự trên 460 vụ, khởi tố hơn 550 đối tượng…
Tuy nhiên, vấn nạn hàng giả vẫn là bài toán khó. Từ tư liệu sản xuất tới hàng tiêu dùng, từ hàng nội tới hàng ngoại, từ hàng thông thường tới hàng cao cấp… đều bị làm giả. Đánh vào tâm lý chuộng hàng ngoại, có hàng nội giả hàng ngoại; khi hàng nội lên ngôi, lại xuất hiện hàng ngoại giả hàng nội…
Trước thực trạng hàng hóa thật giả khôn lường như hiện nay, người tiêu dùng chỉ còn biết tin vào con tem. Trừ những trường hợp ham rẻ, biết là giả nhưng vẫn mua, còn lại, hầu hết người mua đều là nạn nhân, do trình độ sản xuất hàng giả tinh vi tới mức chính người sản xuất cũng không phân biệt được hàng giả với hàng thật của mình.
Hàng giả gây thiệt hại cho người tiêu dùng cả về kinh tế, sức khỏe, gây thiệt hại cho những nhà sản xuất chân chính cũng như gây thất thu thuế cho Nhà nước… Thế nhưng hàng giả lại không dễ kiểm soát, dù các cơ quan chức năng đã có nhiều nỗ lực. Trong mọi hoàn cảnh, người tiêu dùng phải tỏ ra là những người thông thái và để tránh hàng giả thì không thể chỉ tin vào con tem
