Hàng hóa Việt Nam gia công xuất khẩu: “Vô danh” trên thị trường nội địa

Với lợi thế là quốc gia có chính trị ổn định, nguồn nhân lực trẻ dồi dào, chi phí nhân công rẻ, Việt Nam là điểm tìm kiếm những đơn vị gia công của nhiều công ty đa quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, đến thời điểm này, bên cạnh những mặt tích cực như tạo ra hàng triệu việc làm và đóng góp không nhỏ cho kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) thì chúng ta không khỏi chạnh lòng khi hàng hoá gia công được bán tại Việt Nam rất thấp, hầu như “vô danh” trên thị trường nội địa.

Theo kết quả Tổng điều tra kinh tế 2017 của Tổng cục Thống kê, trong năm 2016, cả nước có 1.740 doanh nghiệp thực hiện hoạt động gia công hàng hóa với nước ngoài. Tuy nhiên, hoạt động gia công của các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu vẫn là làm thuê cho các đối tác nước ngoài, bởi các doanh nghiệp Việt Nam chỉ hưởng phần phí (tiền công) từ việc gia công lắp ráp, phần lớn nguyên liệu đầu vào do đối tác nước ngoài cung cấp.

Hai ngành gia công chính của nước ta là dệt may và giầy dép, với doanh thu từ gia công 2 mặt hàng này chiếm trọng số trong hoạt động gia công, lắp ráp hàng hóa cho thương nhân nước ngoài của Việt Nam. Theo kết quả điều tra, trong năm 2016, hoạt động gia công hàng hóa với nguyên liệu đầu vào thuộc sở hữu nước ngoài mang về cho Việt Nam 8,6 tỷ USD tiền phí gia công.

Hoạt động gia công cho nước ngoài đã đem lại hiệu quả về mặt xã hội, góp phần giải quyết việc làm cho trên 1 triệu lao động trong các doanh nghiệp của năm 2016, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp, tăng thu nhập cho người dân. Bên cạnh đó, hoạt động gia công còn có vai trò rất lớn đối với các doanh nghiệp trong việc học hỏi kinh nghiệm quản lý tiên tiến của các nước phát triển, tăng cường khả năng quản lý doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, do nguyên liệu phục vụ cho gia công, lắp ráp phần lớn do phía nước ngoài cung cấp và sở hữu, do đó doanh nghiệp Việt Nam khó có thể chủ động trong quá trình sản xuất và chưa thực sự làm chủ được công nghệ, vì vậy giá trị gia tăng đem lại từ hoạt động này không cao. Tỷ lệ thu từ hoạt động gia công so với giá trị hàng hóa sau gia công đạt giá trị thấp. Kết quả điều tra cho thấy, trong năm 2016 tổng số tiền các doanh nghiệp Việt Nam thu được từ hoạt động gia công so với tổng giá trị hàng hóa sau gia công chỉ chiếm 26,4%. Mặt khác, hàng hóa sau gia công, lắp ráp bán tại Việt Nam chiếm tỷ lệ thấp. Theo kết quả điều tra, trong năm 2016 tổng giá trị hàng hóa sau gia công, lắp ráp với nguyên liệu đầu vào thuộc sở hữu nước ngoài đạt 32,4 tỷ USD, trong đó hàng hóa sau gia công, lắp ráp được bán tại Việt Nam là 1,3 tỷ USD, chiếm tỷ lệ khá khiêm tốn với 3,9% tổng giá trị hàng hóa sau gia công, lắp ráp.

Giá trị hàng Dệt may sau gia công với nguyên liệu đầu vào thuộc sở hữu của đối tác Australia và Đài Loan được để lại tiêu thụ tại Việt Nam đạt giá trị cao nhất với 77 triệu USD và 65 triệu USD. Ảnh minh hoạ: Internet.

Giá trị hàng Dệt may sau gia công với nguyên liệu đầu vào thuộc sở hữu của đối tác Australia và Đài Loan được để lại tiêu thụ tại Việt Nam đạt giá trị cao nhất với 77 triệu USD và 65 triệu USD. Ảnh minh hoạ: Internet.

Có thể thấy kết quả tổng điều tra kinh tế năm 2017 đã phản ánh khá rõ nét bức tranh về hoạt động gia công hàng hóa với nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam. Để hoạt động này mang lại hiệu quả hơn, tạo ra giá trị tăng cao hơn cho nền kinh tế đòi hỏi các doanh nghiệp trong nước cần tận dụng tốt cơ hội từ các hợp đồng gia công nhằm tiếp cận với trình độ quản trị, học hỏi kinh nghiệm và tiếp cận mẫu mã sản phẩm, công nghệ hiện đại từ các đối tác nước ngoài vì hầu hết các nước thuê gia công đều là các quốc gia phát triển, có kỹ năng quản lý, điều hành, quản trị tốt và trình độ công nghệ cao.

Đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam cần gắn kết với nhau tạo chuỗi giá trị cung ứng nguồn nguyên liệu đầu vào phục vụ cho quá trình gia công, lắp ráp, nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Bên cạnh đó, Chính phủ cần có chính sách phù hợp, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi cung ứng nguồn nguyên liệu đầu vào phục vụ cho quá trình gia công, lắp ráp hàng hóa, tạo đà cho các doanh nghiệp trong nước phát triển.

Phan Đức

Các tin khác

Phường Dương Nội: Số hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu hơn 11.000 thửa đất

Phường Dương Nội: Số hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu hơn 11.000 thửa đất

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Dương Nội (Hà Nội) Cấn Thị Việt Hà, việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Công tác chuyển đổi số và đổi mới quản trị trở thành động lực thúc đẩy; vai trò của chính quyền cấp xã từng bước được khẳng định là trung tâm tổ chức thực hiện nhiệm vụ và kiến tạo phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

 Ngăn thực phẩm bẩn lên bàn ăn, cần kiểm soát đồng bộ theo chuỗi

Ngăn thực phẩm bẩn lên bàn ăn, cần kiểm soát đồng bộ theo chuỗi

Trong nửa đầu năm nay, 2 vụ việc lớn liên quan đến tiêu thụ, chế biến thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi xảy ra đã gây rúng động dư luận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra, kiểm soát dịch bệnh, kiểm soát giết mổ thế nào để ngăn chặn thực phẩm bẩn len lỏi vào trường học, mâm cơm mỗi gia đình?

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa phát đi cảnh báo về một số sản phẩm, hàng hóa bị thu hồi tại nước ngoài trong tháng 6/2026 do không bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Các sản phẩm này có khả năng lưu thông tại Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Các ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) tiếp tục được ngành Hải quan triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, hỗ trợ công tác chuyên môn nghiệp vụ và tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Ngày 30/6, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã yêu cầu một nhà thuốc tại xã Đức Trọng niêm phong toàn bộ số thuốc cổ truyền ACTISÔ của Công ty Cổ phần Dược Lâm Đồng vì không đạt yêu cầu chất lượng chỉ tiêu giới hạn cho phép về thể tích theo tiêu chuẩn cơ sở.

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Liên tiếp các vụ phát hiện, bắt giữ thực phẩm nhập lậu, hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc cho thấy thực phẩm bẩn vẫn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Thực trạng này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, từ kiểm soát biên giới đến quản lý lưu thông và nâng cao ý thức tiêu dùng.

Giá vàng trồi sụt, người mua “canh lỗ”

Giá vàng sụt giảm mạnh

Giá vàng thế giới lại thủng mốc 4.000 USD/ounce, đã kéo giá vàng giảm tới 2 triệu đồng mỗi lượng ngay khi mở cửa.

Giá vàng tuột mốc 160 triệu đồng/lượng

Từ 1/7, bán vàng miếng phải nộp thuế

Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, từ 1/7/2026, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng phải chịu thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất 0,1%.

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Không chỉ tăng cường kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Công an TP Đồng Nai còn đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp; từng bước xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Cơ quan Công an và Quản lý thị trường ở Đồng Nai tiến hành kiểm tra và phát hiện hơn 7 tấn chân gà không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm tại một công ty chuyên sản xuất chân gà rút xương.

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

Trong khi nhiều bộ ngành giải ngân đầu tư công thấp, Chính phủ đã chính thức phê duyệt phương án chấm điểm các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện, nhằm nâng cao trách nhiệm, ý thức, tính chủ động chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính và tinh thần chủ động của tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công.

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Dù chịu nhiều yếu tố bất lợi từ địa chính trị thế giới, mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn được Đảng và Chính phủ đặt quyết tâm hoàn thành. Những tín hiệu lạc quan về tăng trưởng cho thấy chúng ta đang đi đúng hướng.

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Không còn là “chiếc áo khoác trang trí”, tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội - quản trị) đang định hình lại luật chơi thương mại toàn cầu. Đây là yếu tố sống còn, là “tấm hộ chiếu” bắt buộc để Việt Nam vươn ra biển lớn, bứt phá tăng trưởng trong kỷ nguyên mới.