Trong tháng 11, tổng lượng hàng hóa XNK thông qua các cảng biển của TP HCM đạt 4,98 triệu tấn, tăng 1,1% so với tháng trước và tăng đến 15% so với cùng kỳ. Nhưng khi chỉ còn 1 tháng nữa là hết năm, thì cộng cả 11 tháng của năm nay, lượng hàng hóa thông qua cảng biển trên địa bàn chỉ còn đạt trên 53 triệu tấn.
Điều này có nghĩa, chỉ cần để đạt sản lượng hàng hóa thông qua cảng bằng với năm trước là 70 triệu tấn, 11 cảng biển của TP HCM sẽ phải chạy nước rút trong tháng còn lại. Tuy nhiên, công suất làm hàng của các cảng biển hiện tại chỉ đạt 100 triệu tấn/năm, tức bình quân mỗi tháng chạy hết công suất cũng chỉ đạt khoảng 8,3 triệu tấn. Như vậy để có thể làm được 17 triệu tấn cho bằng với năm trước, các cảng biển sẽ phải tăng công suất làm hàng hóa lên gấp đôi.
Đến thời điểm hiện tại, theo nhiều chủ DN vận tải hàng hóa bằng container hoặc xe tải lớn chuyên vận chuyển hàng hóa ra vào cảng cho biết, lượng hợp đồng vận chuyển hàng hóa khá ít. Năm nay các DN vận tải hàng hóa chủ yếu làm ăn cầm cự chờ qua giai đoạn khó khăn.
Theo một đại diện cảng biển, với tình hình trên, chắc chắn năm nay lượng hàng hóa qua các cảng biển của thành phố sẽ tiếp tục giảm. Nếu so sánh lượng hàng hóa qua cảng biển năm 2009 là 74 triệu tấn, thì năm nay con số này sẽ giảm một lượng đáng kể.
Và đây sẽ là năm thứ 2 liên tiếp, khuyến cáo của ông Trần Quang Phượng, Giám đốc Sở GTVT trong một kỳ họp HĐND đã tiếp tục xảy ra: nếu thành phố không giải quyết tốt vấn đề về giao thông, một nửa số hàng hóa qua các cảng biển của thành phố sẽ dịch chuyển đi nơi khác.
Không có đường sắt và hầu như đường thủy nội địa không kết nối được với cảng, việc vận chuyển hàng hóa ra vào các cảng biển chủ yếu trông chờ vào vận tải đường bộ bằng ôtô. Song theo ông Nguyễn Văn Minh, chủ DN vận tải Tiến Đạt và nhiều DN vận tải hàng hóa phản ánh, sau khi TP HCM cấm xe lưu thông trên nhiều tuyến đường liên cảng như Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Hữu Cảnh… ngoài tình trạng ùn ứ giao thông thường trực trên tuyến tỉnh lộ 25B, xa lộ Hà Nội, quốc lộ 1A… xe của DN vận tải hàng hóa cho cảng chỉ được chạy vào ban đêm.
Thời điểm các cảng và chủ tàu, chủ hàng đều đang nghỉ ngơi nên thời gian giao nhận 1 chuyến hàng của DN vận tải tăng lên, có khi kéo dài 2 – 3 ngày. Cộng với thực trạng luồng tàu vào cảng hẹp, cạn, nhiều DN vận tải hàng hóa đều khẳng định rằng, thời gian gần đây khoảng 40% lượng hàng hóa đã dịch chuyển ra cảng Phú Mỹ