Haiti thêm rối ren khi Thủ tướng trở thành mục tiêu ám sát

"Một nỗ lực đã được thực hiện nhằm chống lại cá nhân tôi. Cuộc sống của tôi đang bị đặt vào cửa tử", Thủ tướng Haiti Ariel Henry, người trên thực tế đang điều hành đất nước kể từ vụ ám sát Tổng thống Jovenel Moise hồi tháng 7 năm ngoái nói.

Vụ tấn công bất thành

Hãng tin Reuters ngày 3-1 cho hay, ít nhất 1 người đã thiệt mạng và một số người khác bị thương ở thành phố Gonaives của Haiti, trong một cuộc tấn công của băng nhóm vũ trang chống lại Thủ tướng Ariel Henry và đoàn tùy tùng của ông khi họ đang rời một nhà thờ sau thánh lễ kỷ niệm 218 năm Ngày Độc lập. Vụ tấn công khiến Thủ tướng Henry phải hủy bỏ lịch trình và không thể tham gia các sự kiện đã lên kế hoạch tại thành phố Gonaives.

Haiti thêm rối ren khi Thủ tướng trở thành mục tiêu ám sát -0
Thủ tướng Haiti Ariel Henry vừa bị ám sát hụt hồi cuối tuần trước. Ảnh: Getty

Trước khi buổi lễ được tổ chức, các nhóm vũ trang địa phương đã cảnh báo và đe dọa Thủ tướng Ariel Henry không được đến thành phố. Trong cuộc trả lời phỏng vấn sau đó, Thủ tướng Haiti cũng thừa nhận ông là mục tiêu chính của vụ ám sát. "Tôi biết mình đã mạo hiểm nhưng chúng ta không thể để những tên cướp giành được lợi thế ở bất kỳ hoàn cảnh nào", Thủ tướng Haiti nói với AFP trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại. Ông Ariel Henry cũng giải thích lý do rằng ông bất chấp lời đe dọa của các nhóm vũ trang, tới thành phố Gonaives tổ chức lễ kỷ niệm để thể hiện quan điểm cứng rắn và vai trò của chính phủ trong việc điều hành đất nước.

Cuộc chiến với các băng nhóm vũ trang

Haiti đang trải qua một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng ở mọi lĩnh vực. Một trong những khó khăn nhất phải vượt qua là hoạt động của các băng nhóm có vũ trang kiểm soát một phần Port-au-Prince và các khu vực khác. Tình hình ở quốc gia nghèo nhất Bắc bán cầu càng trở nên tồi tệ hơn sau vụ ám sát Tổng thống Jovenel Moise hôm 7-7-2021.

Sự gia tăng phạm vi hoạt động của các băng nhóm tội phạm trên khắp đất nước đang làm xói mòn hy vọng cải thiện điều kiện sống cho những người dân Haiti bình thường. Thống kê từ Trung tâm Phân tích và nghiên cứu nhân quyền, một tổ chức có trụ sở tại Port-au-Prince, cho thấy, ít nhất 950 vụ bắt cóc đã được ghi nhận ở Haiti vào năm 2021. Tháng 10 năm ngoái, 17 người Bắc Mỹ có liên hệ với một nhóm viện trợ Cơ Đốc giáo đã bị bắt cóc sau khi đến thăm một trại trẻ mồ côi gần thủ đô trong khu vực được gọi là “400 Mawozo”, tức thuộc sự kiểm soát của một trong những băng nhóm quyền lực nhất Haiti. Những con tin cuối cùng đã được thả hồi tháng 11. Tháng 4-2021, 10 người, trong đó có 2 giáo sĩ người Pháp, đã bị bắt cóc và giam giữ trong 20 ngày bởi “400 Mawozo” ở cùng khu vực.

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ

Các nhà quan sát bình luận rằng, tình hình ở Haiti hiện càng trở nên tồi tệ không chỉ bởi sự can thiệp ngày càng sâu của các băng nhóm vũ trang mà còn bởi sự chia rẽ ngay trong nội bộ chính quyền. Từ cách đây 3 tháng, Chính phủ Haiti đã có nhiều tranh cãi, lục đục với các cáo buộc cho rằng Thủ tướng Arriel Henry đứng đằng sau vụ ám sát Tổng thống Jovenel Moise. Thủ tướng Haiti không đưa ra bình luận ngay cả khi các nhà điều tra vụ ám sát muốn hỏi ông về các cuộc trò chuyện điện thoại với một trong những nghi phạm chính. Cùng lúc đó, trong một cuộc phỏng vấn với New York Times, phu nhân của Tổng thống Jovenel Moise cho biết bà nghi ngờ những "đầu sỏ" giàu có phải chịu trách nhiệm cho một tội ác đã làm rung chuyển quốc gia nghèo khó đang phải vật lộn với một loạt cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị, nhân đạo và an ninh.

Ông Ariel Henry năm nay 71 tuổi, là bác sĩ giải phẫu thần kinh, đã trở thành nhà lãnh đạo đất nước Haiti (Thủ tướng và quyền Tổng thống) 2 tuần sau khi ông Jovenel Moise bị ám sát.

Ông Ariel Henry tham gia chính trường với tư cách là một nhà lãnh đạo của phong trào Hội tụ Dân chủ tìm cách lật đổ Tổng thống Jean-Bertrand Aristide - người bị buộc tội gian lận cuộc bầu cử Quốc hội Haiti năm 2000. Ông và Micha Gaillard đã lãnh đạo phe đối lập chống lại tổng thống tại các diễn đàn quốc tế. Sau cuộc đảo chính Haiti năm 2004, Ariel Henry đã kêu gọi một chính phủ chuyển tiếp dựa trên sự đồng thuận và các cuộc bầu cử mới.

Sau đó, ông trở thành một phần của "Hội đồng các nhà hiền triết", bao gồm 7 thành viên. Hội đồng này được Mỹ hậu thuẫn và bầu ra các thành viên của chính phủ chuyển tiếp. Khi đó, ông Ariel Henry đã ủng hộ René Préval làm Tổng thống và được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Y tế vào tháng 6-2006. Năm 2015, ông Ariel Henry được Tổng thống Michel Martelly chọn làm Bộ trưởng Nội vụ và Lãnh thổ, sau khi ông đạt được thỏa thuận với các đảng đối lập. Ngày 5-7-2021, ông được Tổng thống Jovenel Moise chọn làm thủ tướng tiếp theo của Haiti nhưng 2 ngày sau thì ông Moise bị ám sát khiến việc chuyển giao quyền lực bị đình trệ.

Vào thời điểm đó, Thủ tướng đương nhiệm Claude Joseph nắm quyền kiểm soát chính phủ, với sự hậu thuẫn của quân đội và được Mỹ thừa nhận là thủ tướng hợp pháp. Ngày 17-7-2021, một nhóm nhà ngoại giao nổi tiếng đến Haiti được gọi là "Nhóm nòng cốt", bao gồm các đại sứ tại Haiti đến từ Brazil, Liên minh châu Âu, Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Mỹ, ngoài ra còn có các đại diện đến Haiti từ Tổ chức người Mỹ. Các tiểu bang và Liên Hiệp Quốc, đã kêu gọi Ariel Henry đảm nhiệm vai trò người đứng đầu chính phủ. 2 ngày sau, Claude Joseph thông báo rằng ông sẽ từ chức thủ tướng để ủng hộ Ariel Henry.

Trong lễ tuyên thệ nhậm chức thủ tướng ngày 20-7-2021, ông Ariel Henry đã kêu gọi sự thống nhất và tuyên bố ưu tiên khôi phục trật tự và an ninh trong nước. Nhưng, 2 tháng sau, rắc rối tiếp tục bủa vây tân thủ tướng. Từ tháng 10, Thủ tướng Ariel Henry đã bãi nhiệm tất cả các thành viên của Hội đồng Bầu cử lâm thời, tuyên bố dự định tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về hiến pháp vào tháng 2 và tổ chức bầu cử trong quý 1 năm 2022.

Chi Anh

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.