Theo báo cáo của ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH) Hải Phòng, hiện các đơn vị nợ đọng BHXH ở địa phương đã lên tới hàng trăm đơn vị, với tổng số tiền trên trăm tỷ đồng. Mặc dù cơ quan chức năng đã áp dụng nhiều biện pháp tích cực để thu hồi nợ, song tình trạng nợ đọng vẫn lai rai, thậm chí không ít đơn vị cố tình dây dưa, gây khó khăn cho cơ quan chức năng, đồng thời tạo nên những bức xúc, phản ứng của người lao động.
Danh sách nợ đọng BHXH ngày một nối dài
Tính đến hết tháng 12/2010, Hải Phòng có 527 đơn vị nợ đọng BHXH, với số tiền xấp xỉ 145 tỷ đồng. Trong đó, 87 tỷ đồng thuộc Tập đoàn Tàu thuỷ Việt Nam (Vinashin), còn lại do các cơ quan, doanh nghiệp khác nợ. Hầu hết những doanh nghiệp, đơn vị này đều nợ từ 3 tháng trở lên.
Thậm chí, không ít doanh nghiệp nợ dây dưa kéo dài từ 18 - 36 tháng, với số tiền lớn. Điển hình như Công ty Nạo vét và Xây dựng đường thủy I nợ 21 tháng, số tiền xấp xỉ 4,3 tỷ đồng; Công ty Xây dựng công trình đường thủy II thuộc Tổng Công ty Xây dựng đường sông nợ 51 tháng, số tiền hơn 2,2 tỷ đồng…
Được biết, tại đợt kiểm tra cuối tháng 12/2010, trong số 17 đơn vị được thanh tra đã phát hiện số tiền nợ đọng xấp xỉ 18,2 tỷ đồng. Ngoại trừ 1 đơn vị không hoạt động, 3 đơn vị khác hoàn nộp sau thanh tra, còn lại đều bị xử phạt vi phạm hành chính, với mức phạt cao nhất 21 triệu đồng.
Trong số những đơn vị bị xử phạt vi phạm hành chính này, Công ty CP Luyện gang Vạn Lợi có số lao động đông nhất (314 người), số tiền đơn vị nợ đọng BHXH tính đến đầu tháng 1/2011 là hơn 1,6 tỷ đồng. Tiếp đến, Công ty CP Cơ khí thương mại và xây dựng Hải Phòng có 105 lao động, số tiền đơn vị nợ đọng BHXH là hơn 2 tỷ đồng…
Điều đáng nói, có 2 đơn vị, quá trình thanh tra, cơ quan chức năng đã phải thực hiện biện pháp thu hồi con dấu. Đó là: Công ty CP Gỗ PLACO và Công ty CP Dệt may xuất khẩu Hải Phòng. Lý do, theo bà Nguyễn Thị Huân, Trưởng phòng Thu - BHXH Hải Phòng, là do 2 đơn vị này không những vi phạm nợ đọng BHXH kéo dài, mà còn có hành vi trốn tránh đóng BHXH cho người lao động có hợp đồng từ 3 tháng trở lên, khiến người lao động hết sức bức xúc.
Cũng theo bà Huân thì đây là hình thức xử phạt bổ sung theo tinh thần Nghị định số 86/2010/NĐ-CP ngày 13/8/2010 của Chính phủ về các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, thẩm quyền, thủ tục xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm pháp luật về BHXH.
Giải pháp khắc phục
Lãnh đạo ngành BHXH Hải Phòng cho biết, tình trạng nợ đọng BHXH chủ yếu tập trung ở những doanh nghiệp, đơn vị gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên hiện nay, việc nợ đọng có xu hướng "lây lan" sang cả những doanh nghiệp, đơn vị sản xuất, kinh doanh hiệu quả, nhưng cố tình không đóng nộp BHXH đầy đủ.
Sở dĩ có tình trạng này là do lãi suất chậm đóng của nợ BHXH luôn thấp hơn lãi suất vay ngân hàng. Mặt khác, mức xử phạt nợ, chậm đóng BHXH dù đã được nâng cao trong Nghị định 86/2010/NĐ-CP thay thế cho Nghị định 135/2007/NĐ-CP, nhưng vẫn còn quá nhẹ, không đủ sức ngăn chặn việc trục lợi trong việc chậm đóng BHXH.
Ngoài ra, một lý do khác nữa, đó là vai trò của cấp uỷ, chính quyền địa phương, đặc biệt là các cơ quan chức năng có thẩm quyền, trách nhiệm trong vấn đề này chưa "vào cuộc" một cách tích cực, thậm chí thờ ơ, khiến doanh nghiệp, đơn vị nợ đọng BHXH càng có cơ hội tái diễn vi phạm.
Theo quy định của ngành BHXH, đơn vị chậm đóng BHXH kéo dài sẽ bị khoanh sổ, dừng chi trả chế độ cho người lao động thuộc đơn vị chậm đóng. Do đó, người chịu thiệt thòi chính là người lao động trong các doanh nghiệp, đơn vị nợ đọng kể trên.
Được biết tại Hải Phòng, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người lao động đỡ bị thiệt thòi, BHXH thành phố cũng đã nỗ lực "vay chỗ này, bù chỗ kia". Tuy nhiên, sẽ khó có thể kéo dài mãi sự ưu ái này. Và như vậy, hậu quả phải khoanh sổ, dừng chi trả chế độ cho người lao động thuộc những đơn vị cố tình dây dưa, chậm đóng BHXH là điều không thể tránh. Và đương nhiên, phản ứng của nhiều người lao động do quyền lợi chính đáng của họ về BHXH, bảo hiểm y tế cùng các chế độ chính sách khác đã bị doanh nghiệp trốn tránh trách nhiệm để trục lợi cũng sẽ xảy ra.
Thực tế vừa qua, hàng loạt những vụ ngừng việc, đình công hoặc bỏ việc tập thể của người lao động ở một số doanh nghiệp tại Hải Phòng đều xuất phát từ việc doanh nghiệp nợ lương hoặc không đóng nộp đầy đủ các khoản BHXH bắt buộc cho người lao động.
Để khắc phục, ngoài việc tăng cường đôn đốc, thanh kiểm tra thường xuyên của cơ quan chức năng để phát hiện, xử phạt nghiêm theo quy định nhằm răn đe, phòng ngừa, nếu cần có thể khởi kiện ra toà những đơn vị nợ đọng BHXH kéo dài vì cố tình vi phạm Luật BHXH.
Cùng với đó, nên coi việc đóng nộp BHXH đầy đủ là một tiêu chí thi đua của doanh nghiệp. Ngoài ra, đề nghị thành phố khảo sát, tạo điều kiện hỗ trợ giúp đỡ những doanh nghiệp, đơn vị làm ăn chân chính nhưng gặp khó khăn, rủi ro để người lao động bớt phần thiệt thòi, yên tâm sản xuất, đóng góp công sức phát triển doanh nghiệp lâu dài.
| Kon Tum: 355 doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động Ngày 11/2, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Kon Tum cho biết, đến thời điểm hiện tại trên địa bàn tỉnh có đến 117 đơn vị còn nợ đọng BHXH kéo dài, trong đó số đơn vị nợ BHXH từ 3 đến dưới 6 tháng chiếm 37,60%; số đơn vị nợ từ 6 đến dưới 12 tháng chiếm 19,65% và số đơn vị nợ từ 12 tháng trở lên chiếm 42,73%. Điều đáng nói là toàn tỉnh hiện vẫn còn 355 đơn vị thuộc các doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa tham gia BHXH cho người lao động, làm ảnh hưởng lớn đến quyền lợi chính đáng của người lao động trên địa bàn. N.H.Khôi |
