Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, UBND đã chỉ đạo các cấp, ngành triển khai các biện pháp cấp bách để biểu hiện tăng giá hàng hóa dịch vụ không trở thành làn sóng, góp phần bình ổn thị trường đang trong giai đoạn sức mua tăng mạnh. Tuy nhiên, cho đến nay, tình hình giá cả hàng hóa các loại vẫn chưa có dấu hiệu dừng ở mức ổn định. Nhiều trường hợp có biểu hiện đầu cơ, găm giữ hàng, phao tin đồn nhảm, lợi dụng việc điều chỉnh tỷ giá, lãi suất ngân hàng để tăng giá nhằm trục lợi.
Giá tăng vụt không rõ nguyên nhân
Suốt từ đầu tháng 10 đến nay, giá cả nhiều mặt hàng tiêu dùng trên thị trường Hải Phòng liên tục bị đẩy lên ở mức cao, bất kể là hàng thuộc nhóm thiết yếu như lương thực, thực phẩm hay tiêu dùng trong sinh hoạt. Đáng chú ý, mức tăng ở tỷ lệ rất cao. Ví dụ, thực phẩm đã qua sơ chế như tôm khô, lạp xường, khô bò... tăng 15 - 30%; bánh kẹo sản xuất trong nước tăng từ 8 - 10%; các loại mứt dừa, bí, cà chua, ô mai mơ, mận, sơri… tăng từ 15.000 - 25.000 đồng/kg; thịt lợn, gà tăng xấp xỉ 50%.
Không chỉ lương thực thực phẩm, nhiều mặt hàng công nghiệp tiêu dùng như nhựa, điện gia dụng từ giữa tháng 9 đã thông báo điều chỉnh tăng giá bán buôn từ 10 - 15% so với tháng trước đó. Nếu so sánh với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng của nhiều mặt hàng đã ở mức kỷ lục: trên 100%.
Tình trạng giá cả hàng hóa tăng mạnh đã khiến không ít người tiêu dùng ở cả 2 khu vực nông thôn và thành thị băn khoăn lo lắng khi các khoản thu nhập chính của họ vẫn không có gì thay đổi, thậm chí còn khó khăn hơn do diện tích đất nông nghiệp giảm, sản xuất công nghiệp chưa thực sự qua khỏi cơn bĩ cực suy thoái kinh tế toàn cầu, tốc độ luân chuyển hàng hóa trì trệ khiến các ngành thương mại, dịch vụ chưa lấy lại được phong độ chu kỳ bình thường.
Khác với những lần trước, hầu hết những mặt hàng tăng giá vào giai đoạn này đều không có cơ sở chứng minh đó là sự điều tiết hợp lý, là tác động phụ thuộc kéo theo như tăng lương, tăng giá xăng dầu, giá điện... Còn nếu phải trả lời với các cơ quan chức năng thì lý do mà người bán đưa ra rất khó chấp nhận: "vì vàng, ngoại tệ tăng quá mạnh". Cá biệt, có những loại dịch vụ tưởng chẳng ăn nhập gì về biến động thị trường như dịch vụ trông giữ xe cũng đã khai thác tối đa tình hình diễn biến để tăng giá vô tội vạ. Tại Chợ Sắt, giá trông giữ xe máy quy định 2.000đ đã tự ý nâng lên 5.000đ, ôtô từ 10.000đ tăng lên 20.000đ/xe.
Giải pháp chưa đủ mạnh
Bởi giá hàng hóa dịch vụ liên quan, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân nên đây cũng là một trong những vấn đề tập trung ý kiến, kiến nghị của cử tri chuyển đến HĐND TP đang diễn ra từ ngày 7 đến 9/12/2010. Nó thực sự là vấn đề nóng bỏng mà Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đan Đức Hiệp phải giải trình trước các đại biểu chiều 8/12/2010.
Theo Phó Chủ tịch Đan Đức Hiệp, đây là hiện tượng chung chứ không riêng gì tại Hải Phòng, thành phố cũng đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt để bình ổn giá. Theo đó, đã vận động 7 doanh nghiệp lớn về sản xuất kinh doanh thương mại trên địa bàn thực hiện công tác dự trữ 7 mặt hàng thiết yếu như gạo tẻ, gạo nếp, dầu ăn, thịt lợn, thực phẩm công nghệ... trị giá trên 130 tỷ đồng, bảo đảm cung ứng đủ nhu cầu phục vụ Tết Tân Mão 2011 sắp đến. Thành phố cũng đã chỉ đạo các ngành tuyên truyền, hướng dẫn các hộ kinh doanh thực hiện việc niêm yết và bán đúng giá niêm yết kết hợp với kiểm tra, phát hiện xử lý mạnh các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, đầu cơ, găm hàng, bán sai giá quy định.
Trong 11 tháng, Chi cục QLTT Hải Phòng đã kiểm tra 1.678 trường hợp, qua đó phát hiện và xử lý 1.302 vụ, xử phạt thu ngân sách Nhà nước 2,66 tỷ đồng. Ban chỉ đạo 127 cả thành phố đã thành lập 3 đoàn liên ngành kiểm tra hoạt động kinh doanh, giá tại các chợ đầu môi, cửa hàng thuốc tân dược, kinh doanh vàng bạc, ngoại tệ. Qua đó, đã ra quyết định xử lý 61/77 cửa hàng bán thuốc tân dược thu phạt 180 triệu đồng; 27/30 cửa hàng vàng, ngoại tệ phạt 60 triệu đồng và trên 250 trường hợp kinh doanh không niêm yết giá, bán giá quá cao tại các chợ lớn khu vực trung tâm thành phố. Mới đây nhất, ngày 17/11/2010, UBND TP đã ra Chỉ thị số 19/CT yêu cầu các cấp ngành, lực lượng chức năng tăng cường hơn nữa các giải pháp kiểm soát thị trường, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, bán giá không niêm yết, phao tin đồn nhảm về việc tăng giá.
Tuy nhiên, kết quả ghi nhận được là giá các mặt hàng rau, củ quả giảm nhẹ so với tháng 11. Ghi nhận tiếp theo là đã triển khai được một số điểm bán hàng có niêm yết giá tại các siêu thị, các chợ đầu mối. Song, chỉ một vài điểm tại các chợ hầu như chỉ mang tính tượng trưng, chưa đủ để thay đổi cung cách mua bán theo giá niêm yết của hàng ngàn hộ tiểu thương khác. Trong khi đó hiếm khi nhìn thấy bóng dáng các lực lượng chức năng, đoàn liên ngành kiểm tra riêng về tiêu chí giá. Và do đó, giá vẫn bị đẩy lên từng ngày dù không có lý do chính đáng nào cả
