Tuy nhiên, nhiều năm qua, bất chấp dư luận cùng mọi cố gắng của cơ quan quản lý, tình trạng lấn chiếm, xả thải bừa bãi ra sông ngày càng gia tăng nghiêm trọng, khiến nhiều người quan tâm không khỏi lo ngại.
Điển hình là sông Rế thuộc địa bàn huyện An Dương. Ngoài việc cung cấp nước tưới cho 10.000ha cây trồng trên địa bàn, dòng sông này còn là nguồn nước ngọt chủ đạo, mỗi năm cung cấp khoảng 42 triệu mét khối nước thô cho Nhà máy Nước An Dương để sản xuất nước sạch phục vụ cho gần 1 triệu dân khu vực nội thành.
Mặc dù giữ vị trí, vai trò quan trọng như vậy nhưng thống kê của cơ quan quản lý, khai thác nguồn nước này cho hay, chỉ riêng đoạn sông dài 9km chảy qua địa bàn huyện An Dương đã có tới 116 trường hợp vi phạm, trong đó trọng điểm là khu vực thị trấn huyện.
Đáng nói, mức độ vi phạm ngày càng gia tăng nghiêm trọng, không chỉ xây nhà ven bờ mà còn san lấp sông, khiến lòng sông bị teo lại chỉ còn rất nhỏ. Hiện sông Rế đang biến thành hệ thống cống hở để xả thải nước sinh hoạt cho hàng trăm hộ dân sinh sống cạnh bờ sông này.
Tương tự, sông Đa Độ và sông Giá cũng vậy. Đây là 2 dòng sông vừa cung cấp nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp gồm hàng chục nghìn ha, lại vừa là nguồn nước ngọt chủ đạo phục vụ sản xuất nước sạch cho hàng vạn hộ dân thuộc địa bàn 4 quận, huyện là: Kiến Thuỵ, An Lão, Kiến An, Thủy Nguyên.
Thống kê những năm gần đây, có tới hơn 250 hộ dân lấn chiếm bờ sông Đa Độ để xây nhà, làm vườn ao trồng cây, nuôi cá. Chưa kể, do quản lý bê trễ, cải tạo không đến nơi đến chốn, nhiều đoạn bèo phủ dày đặc, không còn hình hài một dòng sông.
Càng quan ngại hơn, cả 3 dòng sông nước ngọt ở xứ biển này, theo số liệu quan trắc, phân tích mẫu nước của cơ quan chức năng, do hành vi lấn chiếm, xả thải bừa bãi, đã khiến nước sông bị ô nhiễm, đặc biệt nghiêm trọng là sông Rế ở huyện An Dương.
Trước thực trạng các dòng sông nước ngọt của địa phương đang có nguy cơ bị… "bức tử" như vậy, cuối năm 2010, HĐND và UBND TP Hải Phòng đã có các công văn gửi các địa phương và ngành chức năng, trong đó có huyện An Dương yêu cầu kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm, đặc biệt làm rõ việc cấp đất và giao đất cho các hộ dân ở sát bờ sông này. Tuy nhiên, đã nhiều tháng trôi qua, đến nay vẫn chưa có báo cáo kết quả xử lý cụ thể. Tình trạng lấn chiếm, xả thải bừa bãi ra sông vẫn cứ tiếp diễn.
Trao đổi với lãnh đạo UBND huyện An Dương, ông Nguyễn Ngọc Cải, Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết, huyện cũng đã chỉ đạo chính quyền thị trấn An Dương và xã Bắc Sơn cưỡng chế được 3 trường hợp lấn chiếm sông ở các địa bàn này. Tuy nhiên, ông Cải cũng thừa nhận vẫn còn một số trường hợp lấn chiếm, vi phạm khác hiện vẫn tồn tại, là do việc cấp đất từ trước của chính quyền huyện đã bị những cá nhân, doanh nghiệp này lợi dụng(!?). Hiện huyện cũng đang rà soát lại việc này.
Bất luận thế nào thì đó cũng đều là hành vi xâm hại công trình thủy lợi cũng như nguồn nước ngọt phục vụ dân sinh kinh tế mà lẽ ra, nó phải được bảo vệ nghiêm ngặt.
Bất lợi hơn, việc quản lý bất nhất, lơi lỏng, không nghiêm của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng còn tạo tiền lệ xấu để tình trạng xâm hại sông Rế nói riêng, các dòng sông nước ngọt trên địa bàn nói chung ngày một gia tăng. Đề nghị TP Hải Phòng kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm liên quan đến việc xâm hại các công trình thủy lợi và cung cấp nước ngọt của địa phương nói trên
