Kháng chiến chống Pháp thắng lợi, tôi được tặng thưởng Huân chương Chiến thắng hạng III. Bằng Huân chương do Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ký.
Tháng 11/1958, đợt phong quân hàm đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, tôi được phong hàm cấp Thiếu úy. Bằng phong quân hàm cũng do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ký.
Hai tấm bằng. Hai sự kiện. Hai kỷ niệm đầu đời của người lính mới trưởng thành… Tất cả chói lòa vinh quang. Giờ đây tôi đang còn cuộn tròn cất giữ. Gần như còn mới nguyên. Không một vết gấp. Không nhòa một nét mực. Và chắc chắn tôi sẽ mãi mãi gìn giữ suốt cả cuộc đời.
Hôm nay, ngày 5/10/2013, tôi trân trọng mở ra xem. Bằng còn đó. Chữ ký của Đại tướng còn đó. Dấu son tròn trên một phần ba chữ ký còn đó… Thế nhưng, nói như lời các cụ, như đồng bào thiểu số bản Mường Phăng, thì rằng Ông Thần Đại tướng đã cưỡi chim hạc bay về trời!
Ôi! Vị Đại tướng của nhân dân, của ngàn triệu tướng lĩnh, sĩ quan, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, của những cựu chiến binh đã kinh qua lửa đạn, của những chàng trai làng mới vào lính… Tất cả chúng tôi đã đội ngũ chỉnh tề rầm rập từng đợt như những đợt sóng “Chúc Đại tướng khỏe…”. Và, nghe như đâu đây tiếng vọng của núi sông đáp lại: “Chúc các đồng chí khỏe!”.
Mùa thu này cũng giống như mùa thu cách mạng của năm trước, Đại tướng đưa tay lên mũ chào tất cả quân và dân mến yêu trên Quảng trường Ba Đình lịch sử để về yên nghỉ mãi mãi muôn thu trên mảnh đất quê hương yêu dấu: “Quảng Bình quê ta ơi!”. Sực nhớ câu thơ của nhà thơ Tố Hữu “Vui vẻ như cày xong thửa ruộng”.
Tháng 5/1969, đồng chí Cao Thượng Lương, Phó Cục trưởng Cục Chính trị cho tôi biết một tin mật rồi đặt ra mấy yêu cầu… và khẽ dặn lại: “Chỉ một mình cậu biết thôi đấy nhé!”. Hôm sau, Thiếu tướng Phạm Kiệt, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) gọi tôi đến giao nhiệm vụ: “… Anh Văn sắp đến thăm Công an và CAVT Quảng Ninh. Chú đi với đoàn tháp tùng. Nhiệm vụ quan trọng là chú phải ghi lại và ghi đầy đủ… Sau này, nếu được anh Văn duyệt thì làm tài liệu truyền thống để anh em nghiên cứu học tập”. Rõ ràng được phân công đi làm việc này, tôi mừng cũng nhiều mà lo cũng lắm lắm.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm các đơn vị nữ thông tin và nữ quân y đã tham gia lễ duyệt binh ngày 1/5/1973. (Ảnh: TTXVN).
…Hội trường của Công an tỉnh Quảng Ninh kín chỗ ngồi. Đại tướng mở đầu câu chuyện rất thân mật. “Hôm nay tôi rất vui vì được gặp mặt đông đủ các đồng chí cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng CANDVT và trong lực lượng CAND nói chung của tỉnh Quảng Ninh. Trước hết, tôi chuyển đến các đồng chí lời hỏi thăm sức khỏe của Hồ Chủ tịch. Hồ Chủ tịch khỏe mạnh và nhắn rằng, các đồng chí làm công tác càng tốt thì Người càng khỏe”.
Khi phân tích tình hình, đánh giá thế lực giữa ta và địch thì Đại tướng tỏ rõ là một vị tướng tài ba, rất chiến lược nhưng cũng rất cụ thể.
…“Lúc mới phát động chiến tranh cục bộ, kẻ địch tưởng rằng ngày thắng lợi của chúng ta sắp đến nơi rồi. Còn bạn bè ta ở khắp năm châu thì đều ủng hộ cuộc kháng chiến chính nghĩa của ta, nhưng cũng có người lo lắng trước lực lượng khổng lồ của đế quốc Mỹ (đội quân hơn 1 triệu tên, cả quân của các nước chư hầu – NV) liệu nhân dân Việt Nam có thắng được không? Chúng ta đã làm cho bè bạn yên tâm và đã trả lời: “Nhân dân Việt Nam quyết đánh thắng và nhất định có cách đánh thắng đế quốc Mỹ”. Và quả vậy, hiện nay chúng ta đang đánh thắng…”.
“…Trong thắng lợi chung to lớn đó, có phần đóng góp rất xứng đáng của lực lượng CAND nói chung và CANDVT nói riêng. Mấy năm nay trên miền Bắc, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng đoàn Bộ Công an, của các cấp ủy Đảng địa phương, Công an ta đã làm được nhiều việc và riêng Công an Quảng Ninh đã có nhiều thành tích tốt. Các đồng chí đã phát động được quần chúng đẩy mạnh phong trào bảo vệ an ninh, phong trào xây dựng cơ quan và xí nghiệp an toàn.
Trên cơ sở phong trào phát triển ở nhiều nơi, các đồng chí đã làm tốt công tác bảo vệ và giữ gìn trật tự trị an xã hội. Trong chống chiến tranh phá hoại, các đồng chí đã chiến đấu dũng cảm và có kết quả tốt. Đã diệt gọn nhiều toán biệt kích, thổ phỉ, gián điệp, trấn áp bọn phản động và đẩy mạnh công tác điều tra, nghiên cứu… Thông qua thử thách trong chiến đấu đã xây dựng lực lượng, chú trọng giáo dục chính trị, làm cho mỗi cán bộ, chiến sĩ kiên định và giữ vững quyết tâm trong những điều kiện gian khổ, ác liệt…”.
“Thay mặt Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ tổng Tư lệnh, tôi nhiệt liệt hoan nghênh thành tích của các đồng chí”.
“…Cuối cùng, tôi chỉ căn dặn các đồng chí một điểm là phải làm thế nào để xứng đáng là những chiến sĩ CAND. Thế nào là CAND? Là người Công an luôn phấn đấu vì lợi ích của dân, vì lợi ích của đất nước, của dân tộc; là người Công an trong khi làm nhiệm vụ biết dựa vào dân, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trên cơ sở vận động nhân dân”.
“Chúc các đồng chí làm tròn nhiệm vụ của người chiến sĩ CAND, CANDVT, góp phần vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của nhân dân ta, của Đảng ta, đứng đầu là Hồ Chủ tịch kính mến”