Nước đá, nước đóng chai là những mặt hàng thực phẩm được tiêu thụ mạnh trong những ngày hè nóng bức. Tại địa bàn Hà Nội, sản phẩm nước đá, nước đóng chai nào cũng có bao bì, nhãn mác công bố tiêu chuẩn chất lượng đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, hàng loạt vi phạm tại các cơ sở sản xuất nước đá, nước đóng chai đã bị ngành Y tế kiểm tra và xử phạt trong tháng 6/2014.
Cơ sở sản xuất chật chội, mất vệ sinh
Có mặt tại cơ sở sản xuất nước đá tinh khiết mang nhãn hiệu K.M trên phố Hoàng Ngân, Hà Nội, hình ảnh chúng tôi ghi lại được là cơ sở sản xuất này không hề có biển hiệu. Xưởng sản xuất nước đá tinh khiết này liền kề luôn với nhà ở của hộ gia đình nên khá chật hẹp. Nền xưởng sản xuất ướt lép nhép nước rất mất vệ sinh.
Khi biết chúng tôi có nhu cầu lấy đá sạch mở cửa hàng giải khát, chủ hiệu sản xuất quảng cáo với chúng tôi: “Đá tinh khiết của nhà cô sản xuất đảm bảo an toàn vệ sinh tuyệt đối với công nghệ tiên tiến nhập khẩu. Nguồn nước trước khi cho vào làm đá thì đều qua hệ thống lọc RO”. Nói là hệ thống lọc nhưng thực chất là một chiếc máy lọc nước với 3 cục lọc không hề có nhãn mác. Cũng qua quan sát, chúng tôi nhận thấy, tại cơ sở này, bà chủ kiêm luôn nhân viên sản xuất, không mặc đồng phục, tay trần để đóng gói bao bì. Đá sản xuất thành phẩm để vung vãi cả xuống sàn nhà.
Không chỉ tại cơ sở sản xuất trên, mà tình trạng nhà xưởng chật chội, mất vệ sinh, nhân viên không mặc áo bảo hộ lao động… đang diễn ra tại nhiều cơ sở sản xuất nước đá, nước đóng chai. Bà Mai Thị Hồng Hạnh, Phó Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội cho biết, ngay từ đầu tháng 6/2014, Thanh tra Sở đã tổ chức các đoàn công tác kiểm tra việc sản xuất nước đá và nước đóng chai trên địa bàn Thủ đô Hà Nội. Đoàn đã kiểm tra 20 cơ sở sản xuất nước đá và 11 cơ sở sản xuất nước đóng chai tại địa bàn các quận, huyện như Đông Anh, Nam Từ Liêm, Hoàng Mai…
Theo bà Hạnh thì so với những năm trước, năm nay, tại các cơ sở sản xuất này đã có nhiều chuyển biến. Tuy nhiên, qua kiểm tra, Thanh tra Sở Y tế Hà Nội cũng đã phát hiện vi phạm. Tại một số cơ sở, việc nhân viên mặc trang phục bảo hộ lao động chưa được chấp hành nghiêm. Khi kiểm tra vào những ngày nắng nóng, tại không ít nhà xưởng, nhân viên chỉ mang ủng và quần đùi, cởi trần. Bên cạnh đó, tại 5 nhà xưởng sản xuất nước đóng chai, trang thiết bị dụng cụ chưa đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh, nhà xưởng còn lộn xộn, bệ kê bình nước còn thiếu. Tại cơ sở sản xuất nước tinh khiết Vjoyfu ở Xuân Đỉnh, Từ Liêm, Hà Nội, qua kiểm tra phát hiện cơ sở này thiếu giấy chứng nhận cơ sở đảm bảo đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và mẫu xét nghiệm nước đầu vào. Kiểm tra 5 cơ sở sản xuất nước đá thì có 1 cơ sở không đạt các điều kiện vệ sinh.
Đã lấy mẫu nước xét nghiệm
Bà Mai Thị Hồng Hạnh cũng cho biết, qua đợt kiểm tra vừa qua, Thanh tra Sở Y tế đã nhắc nhở và xử phạt kịp thời các cơ sở sản xuất vi phạm. Bên cạnh đó, Thanh tra Sở cũng đã lấy 8 mẫu nước đá và 2 mẫu nước đóng chai để làm xét nghiệm xem có đảm bảo các tiêu chuẩn sức khỏe hay không. Nếu các cơ sở này vi phạm, Thanh tra Sở sẽ có hình thức xử phạt kịp thời, đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng.
So với năm ngoái, toàn thành phố có trên 370 cơ sở sản xuất nước đá viên, nước đóng chai, nước uống không cồn… thì dù đã bước vào mùa hè nhưng hiện chỉ còn 303 cơ sở hoạt động. Mỗi ngày, Hà Nội tiêu thụ hàng chục tấn nước đá và nước đóng chai. Theo ông Nguyễn Việt Cường, Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội thì người tiêu dùng chỉ nên mua đá, nước đóng chai ở các cơ sở sản xuất tin cậy, đủ tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn.
Theo ông Nguyễn Việt Cường, với các cơ sở sản xuất nước đá viên, các dụng cụ sản xuất như khuôn, dao cắt đá, bồn cấp nuớc, túi lạnh, tải đá… đều phải được làm từ thép không gỉ hoặc inox. Sản xuất đá viên phải hoàn toàn khép kín theo một chu trình tự động, không được tiếp xúc trực tiếp với tay người hoặc yếu tố ngoại lai bên ngoài. Nước sử dụng làm đá viên phải là nước ngầm hoặc nước máy của thành phố. Nước đưa vào sản xuất đá viên sẽ qua thiết bị lọc đa năng, thiết bị làm mềm nước, thiết bị thẩm thấu ngược RO, thiết bị tia cực tím. Với đầy đủ các công đoạn như vậy mới đảm bảo nước đá viên sạch đến người tiêu dùng. Còn quy trình sản xuất nước đóng chai đều phải tuân thủ theo 16 khâu, trong đó nguồn nước đầu vào để sản xuất phải là nước ngầm hoặc nước máy thành phố đã được xử lý đạt quy chuẩn Việt Nam theo quy định của Bộ Y tế. Sau khi qua các bộ phận lọc thô, lọc bằng than hoạt tính…, nước đóng chai phải được diệt khuẩn bằng tia cực tím
