Hà Nội đã bắt đầu vào hè, nắng nóng bao trùm lấy người dân thủ đô. Lúc này đá lạnh hòa tan vào những ca bia, ly nước ngọt, cốc trà đá, nước dừa, nước mía… là giải pháp hữu hiệu nhất làm dịu tan đi cơn khát.
“Đá cây sạch” được bán trên… đường đầy bụi
Dạo qua một vòng quanh khu vực Bạch Mai, có thể thấy vị trí mà các hàng bán đá cây “toạ lạc” quả là đắc địa. Bên cạnh đường phố đông đúc, bụi bặm, và ngay sau lưng là công trình đang thi công dở, các quầy bán đá cây vẫn thi nhau bày đá trần trên vỉa hè. Quán nào cũng trưng ra biển hiệu “Đá cây sạch, đá viên tinh khiết”. Thực tế có sạch và tinh khiết không thì chưa thể kiểm chứng được nhưng nội cái việc bày bán đá vệ đường mà không hề có sự che đậy thì cũng đủ thấy những cây đá ấy không đảm bảo vệ sinh. Nhác thấy chúng tôi, chị chủ quán một hàng đá cây đối diện nhà số 526 Bạch Mai đon đả mời chào: “Đá cây của bọn chị là đá cây sạch, làm bằng nước máy, an toàn và vệ sinh lắm”. Tuy nhiên, điều quan trọng là chẳng có ai chứng nhận lời chị nói là thật cả.
Ở ngã tư Trường Chinh - Giải Phóng (52 Trường Chinh), ngay trước quán phở bò lại là một hàng bán đá cây “sạch” khác. Đá ở đây cũng “ở trần” và chỉ được lót sơ sài bởi một tấm giấy trắng. Không rõ những cây đá “sạch” này “ngự” trên vỉa hè từ bao giờ mà nước đã thấm ướt giấy. Nước bẩn từ nền vỉa hè cũng có cơ hội thẩm thấu qua mảnh giấy mục vào cây nước đá “sạch”.
Khi được hỏi về giá cả, chị chủ quán nhanh nhẹn: “Em lấy bao nhiêu, muốn đá cây có mà đá viên cũng có, đá cây thì 25 nghìn/cây to loại 50 cân. Đá viên thì sạch hơn, 5 nghìn/ túi loại 5 cân”. Khi chúng tôi thắc mắc là liệu đá cây có dùng để uống không, chị khẳng định: “Ôi dào, uống tốt em ạ, các chủ quán nước người ta vẫn mua về bán cho khách đấy thôi”.
Rời Trường Chinh để đến với khu vực đường Láng, chúng tôi lại bắt gặp cảnh tượng bày bán đá cây, đá viên ngay trước cổng “Công ty thoát nước số 6”. Các cây đá ở đây có vẻ “vệ sinh” hơn khi được bọc trong những bao tải màu nâu xỉn, hoặc các túi ni-lon lớn màu trắng đục. Tuy nhiên khi có khách đến mua hàng, người chủ không ngại ngần dùng tay không bê đá và chặt đá bán ngay giữa nền vỉa hè, bên dưới chỉ lót lớp bao tải mỏng.
Trà đá dùng đá cây thiếu vệ sinh, người dân vẫn vô tư uống
Trời nắng gắt, lại đang giờ nghỉ nên lượng sinh viên đổ ra các quán trà đá gần cổng ĐH Giao thông đông nghẹt. Ai cũng nhanh chân chọn cho mình một chỗ thoáng mát và gọi một ly trà đá để giải khát. Bác chủ quán nhanh tay dùng chày đập đá cây nhỏ ra, rồi cũng bằng tay (không đeo găng) lấy đá bỏ vào từng ly. Sau khi cốc trà hai phần đá một phần nước được đưa tận tay, ai nấy đều uống ngon lành.
Khi được hỏi nhỏ, uống trà dùng đá cây thế này có sợ mất vệ sinh không, Huy Quân, một sinh viên ĐHGT vừa cười vừa nói: “Nóng với khát thế này hơi đâu mà để ý vệ sinh nữa. Mà quán này em uống suốt, có bị sao đâu”. Cũng với tư tưởng chấp nhận uống, Thành Nghĩa (ĐH GTVT) cho biết: “Cũng hơi lo lo, nhưng khuất mắt thì cứ uống vậy thôi”.
Rời khu vực Cầu Giấy, phóng viên tìm đến khu vực la liệt quán ăn và quán trà đá ở ĐH Bách Khoa Hà Nội, ĐH Kinh tế Quốc dân, ĐH Xây dựng. Vì lượng sinh viên khu vực này lớn, tập trung của 3 trường ĐH nên các quán nước ở đây không khi nào ngớt khách. Nắng nóng bừng lên càng khiến lượng trà đá, nhân trần đá khu này tăng lên đáng kể, vì bên cạnh việc ngồi uống ngay ở quán thì nhiều sinh viên còn mua túi đưa vào lớp uống. Điều đáng chú ý là nhiều quán nước khu này sử dụng đá cây. Một chị chủ quán cho biết: “Bọn chị nhập đá cây, nhưng là đá có nguồn gốc sạch sẽ hẳn hoi. Bán đá cây mới rẻ chứ bán đá viên thì làm gì lãi được hả em”.
Cơ sở sản xuất không đảm bảo vệ sinh
Trong vai người đi nhập đá cây số lượng lớn để mở quán bia, chúng tôi được tận mắt chứng kiến khung cảnh nơi sản xuất đá cây ở phố Cốm Vòng (Dịch Vọng Hậu, Hà Nội).
Toàn bộ căn phòng làm đá khoảng 20m2 lỉnh kỉnh những dây dợ, khay sắt, bao tải… màu nâu xỉn, đặt trên nền lát xi-măng luôn ướt sũng nước. Để ý thấy những người làm đá và cũng là trực tiếp bán đá ở đây có đi ủng, nhưng lại không hề mang găng tay. Chứng kiến không khí nóng bức và lao động, người làm đá tay vừa bưng bê các cây đá từ trong chuyển ra ngoài cho khách, vừa thỉnh thoảng đưa lên gạt mồ hôi trên khuôn mặt bóng nhẫy mà thấy… ghê người.
Cơ sở sản xuất đá này khá đông khách, chúng tôi chỉ đứng quan sát trong vòng 15 phút mà thấy hàng chục khách vào mua đá, người ít thì 1/3 cây, người nhiều thì bốn, năm cây. Biển hiệu của cơ sở này ghi rõ: “Đá cây dùng để ướp lạnh”, tuy nhiên nhiều người dân vẫn mua đá này về uống. Người làm đá ở đây quả quyết: “Đá này uống tốt, bọn tôi làm bằng nước máy, đảm bảo vệ sinh. Các quán cà phê, quán bia gần đây toàn nhập của nhà tôi cả ấy chứ”
